İngiliz kraliyet ailesi geçmişte birçok sarsıntı yaşadı. Epstein dosyaları sonrası başlatılan soruşturma ise Windsor Hanedanı’nı yeni ve belirsiz bir eşikle karşı karşıya bırakıyor. Bu kez mesele yalnızca bir isim mi, yoksa kurumun kendisi mi?
İngiliz kraliyet ailesi, son yılların en ciddi kurumsal sınavlarından biriyle karşı karşıya. Kral III. Charles’ın kardeşi, eski Prens Andrew Mountbatten-Windsor’ın kamu görevinde usulsüzlük şüphesiyle saatlerce gözaltında tutulması, monarşinin meşruiyeti ve kamuoyu desteği açısından yeni bir tartışma başlattı.
REKLAM
REKLAM
Mountbatten-Windsor, ABD Adalet Bakanlığı’nın cinsel suçlu Jeffrey Epstein soruşturmasına ilişkin milyonlarca sayfalık belgeyi yayımlamasının ardından başlatılan inceleme kapsamında sorgulandı. Polis, 2010 yılında İngiltere'nin uluslararası ticaret özel temsilcisi olduğu dönemde Epstein ile gizli ticari bilgileri paylaşıp paylaşmadığını araştırıyor. Söz konusu soruşturma, doğrudan insan kaçakçılığı suçlamalarıyla bağlantılı değil ancak kamu görevinde olası çıkar çatışması ve bilgi paylaşımı iddialarına odaklanıyor.
Yaklaşık 11 saat süren gözaltının ardından serbest bırakılan Mountbatten-Windsor hakkında henüz resmi bir suçlama yöneltilmiş değil. Ancak İngiltere'deki en az 8 polis biriminin, yayınlanan belgelerdeki unsurları incelediği bildiriliyor.
'Göreve devam' mesajı
Kral III. Charles, gelişmelerin gölgesinde kamu programlarını iptal etmedi. Londra Moda Haftası’nın açılış gününe katılan kral, yayımladığı açıklamada “Ailem ve ben görev ve hizmetimizi sürdürmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı. Saray ayrıca soruşturmaya destek verildiğini ve hukuki sürecin işlemesine izin verilmesi gerektiğini belirtti.
Kralın bu yaklaşımı, monarşinin kriz anlarında “rutin devamlılık” stratejisini sürdürdüğü şeklinde yorumlandı. Ancak uzmanlara göre bu kez mesele yalnızca bireysel bir skandal değil; kurumun neyi ne zaman bildiği sorusu da gündeme gelebilir.
Mountbatten-Windsor daha önce tüm askerî unvanlarını ve “prens” sıfatını kaybetmişti. Buna rağmen halen taht sıralamasında 8'inci sırada bulunuyor. Birleşik Krallık hükümeti, gerekirse veraset sırasından çıkarılması için yasal düzenleme yapılabileceğini açıkladı. Bu adımın atılabilmesi için parlamentonun devreye girmesi gerekiyor.
1936’dan bu yana en ciddi kriz mi?
Yorumcular, yaşananları 1936’daki abdikasyon (tahttan inme) kriziyle kıyaslıyor. O dönemde VIII. Edward, Amerikalı Wallis Simpson ile evlenebilmek için tahttan çekilmişti. Bu gelişme monarşiye duyulan güveni sarsmış, toparlanma süreci yıllar almıştı.
Monarşi açısından bir diğer dönüm noktası ise 1997’de Prenses Diana’nın ölümünün ardından yaşanan kamuoyu tepkisiydi. Kraliyet ailesi, başlangıçta sessiz kalması nedeniyle eleştirilmiş, kamuoyunun beklentilerini daha yakından izleme ve iletişim stratejisini değiştirme ihtiyacı doğmuştu.
Bugünkü kriz ise farklı bir medya ve siyasal ortamda yaşanıyor. Sosyal medya çağında şeffaflık beklentisinin artması, kamuoyunun yalnızca bireysel sorumluluğa değil, kurumsal hesap verebilirliğe de odaklanmasına yol açıyor.
Windsor Hanedanı’nın tarihsel kırılmaları
Windsor Hanedanı, I. Dünya Savaşı sırasında Alman kökenli Saxe-Coburg ve Gotha adını bırakarak kurulmuştu. O tarihten bu yana hanedan, savaş, abdikasyon, aile içi ayrılıklar ve kamuoyu baskılarıyla şekillendi.
Son yıllarda monarşi, ayrıca Prens Harry ve eşi Meghan Markle’ın görevlerinden ayrılması ve kamuya açık eleştirileriyle de gündeme gelmişti. Ancak uzmanlara göre mevcut soruşturma, kurumsal yapı açısından daha hassas bir alanı ilgilendiriyor: kamu görevi, devlet bilgileri ve olası etik ihlaller.
Belirsizlik sürüyor
Jeffrey Epstein 2019 yılında New York’ta tutuklu bulunduğu cezaevinde hayatını kaybetmişti. Epstein ile bağlantılı isimler uzun süredir kamuoyu ve medya incelemesinin odağında.
Şimdi gözler, soruşturmanın kapsamına ve olası yeni bulgulara çevrilmiş durumda. Uzmanlara göre monarşi açısından en olumlu senaryo, sürecin bireysel düzeyde kalması. En olumsuz ihtimal ise soruşturmanın kurumsal bilgi ve ihmalleri de kapsayacak şekilde genişlemesi.
Siyasi yetkileri sınırlı, sembolik gücü ise büyük olan Britanya monarşisi için kamuoyu desteği hayati önem taşıyor. Mountbatten-Windsor hakkındaki soruşturmanın seyri, yalnızca bir aile krizinin değil, modern çağda monarşinin nasıl varlığını sürdüreceğinin de testi olabilir.