Meksika ordusu, 'El Mencho' diye tanınan ünlü kartel liderini öldürdü. Ülke genelinde gerilim artarken, gözler ABD ve Küba'yla son dönemde yaşanan gelişmelere çevrildi.
Meksika ordusu, dünyanın en çok aranan uyuşturucu kartel liderlerinden Rubén Nemesio Oseguera Cervantes’i, yaygın bilinen adıyla “El Mencho”yu, hafta sonu ülkenin orta kesimindeki Jalisco eyaletinde düzenlenen operasyonla öldürdü. Bilgi, resmi kaynaklarca doğrulandı.
REKLAM
REKLAM
“El Mencho”, ülkenin en güçlü suç örgütlerinden biri olan Jalisco New Generation Cartel’in (CJNG) lideriydi. On yıllardır Jalisco’nun dağlık bölgelerinde, örgütün silahlı kanatlarının koruması altında faaliyet gösterdiği belirtiliyordu. Operasyonun Jalisco’nun Tapalpa kasabasında düzenlendiği ve sonrasında çatışmaların patlak verdiği bildirildi.
ABD tarafından da öncelikli hedef olarak görülen Oseguera’nın ölümü, son yıllarda uyuşturucu kaçakçılığına vurulan en büyük darbe olarak değerlendiriliyor.
El Mencho, daha önce yakalanarak ABD’de hapse gönderilen Joaquín Guzmán ve Rafael Caro Quintero gibi kartel liderlerinin ardından güvenlik güçlerinin en çok aradığı isimdi.
Ülke genelinde yol kesme ve kundaklamalar
Oseguera’nın öldürülmesinin ardından CJNG’ye bağlı gruplar, başta Guadalajara olmak üzere Jalisco genelinde ve komşu eyalet Michoacán’da yolları kapattı. Çok sayıda araç ateşe verildi, ana karayollarında barikatlar kuruldu.
Pasifik kıyısındaki turizm merkezi Puerto Vallarta’da 10’dan fazla aracın yakıldığı, şehirden yükselen siyah dumanların görüldüğü bildirildi. Toplu taşıma hizmetleri geçici olarak durdurulurken, oteller misafirlerine odalarından çıkmamaları yönünde uyarı yaptı. Puerto Vallarta ve Guadalajara havalimanlarına iniş yapan uçuşlar başka noktalara yönlendirildi.
Jalisco Valisi Pablo Lemus Navarro, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada eyalet genelinde “Kırmızı Kod” ilan edildiğini duyurdu.
Meksika medyasına göre, komşu Michoacán eyaletinin valisi Alfredo Bedolla da 13 belediyede benzer olayların yaşandığını açıkladı. Veracruz, Guanajuato, Colima, Tamaulipas, Aguascalientes ve Guerrero eyaletlerinde de hareketlilik bildirildi.
El Mencho’nun öldürülmesi, Meksika Lideri Claudia Sheinbaum yönetiminin güvenlik stratejisi açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Güvenlik politikalarını yürüten isim olan Güvenlik Bakanı Omar García Harfuch için de kritik bir başarı olarak görülüyor.
Ancak uzmanlar, kartel liderinin ölümünün yeni bir güç mücadelesini tetikleyebileceği ve özellikle 2026 Dünya Kupası öncesinde ülkede istikrarsızlığı artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Meksika Federal Güvenlik Bakanlığı önceliklerinin “vatandaşların güvenliğini ve korunmasını sağlamak” olduğunu açıkladı. Olayla ilgili ayrıntıların ilerleyen saatlerde netleşmesi bekleniyor.
ABD’nin Maduro iddianamesinde Meksika detayı
ABD, Meksika’dan kartellerle mücadelede “somut sonuçlar” talep ediyor. Trump, özellikle fentanil üretimiyle bilinen Sinaloa Karteli hakkında “bir şeyler yapacağını” sık sık dile getirdi. Sheinbaum ise ABD’nin Meksika topraklarında askeri operasyon tekliflerini reddetti.
Geçen ay ABD yönetimi, uyuşturucu kaçakçılığı ve kartelleri gerekçe göstererek Venezuela'ya operasyon düzenlemiş ve devlet başkanı Nicolas Maduro'yu yakalamıştı. Bu operasyonun ardından Trump, Meksika ve Küba'ya işaret etmişti.
Maduro ABD'de yargılanmaya devam ederken, kamuoyuna açılan iddianamede Maduro'nun yanı sıra, Meksika’ya da onlarca atıf yapılıyor. Financial Times'a göre, iddianame, Meksika’nın en güçlü kartellerinden bazılarının Venezuelalı yetkililerle birlikte kokain kaçakçılığı yaptığı veya kara para akladığını öne sürüyor.
İddianame ayrıca Maduro’nun Meksika’daki Venezuela Büyükelçiliği’ni, uyuşturucu gelirlerini diplomatik dokunulmazlık altında ülkesine aktarmak için kullandığını öne sürüyor. Maduro ise mahkemede tüm suçlamaları reddederek “Masumum, suçlu değilim” demişti.
ABD savcıları daha önce Maduro’ya yakınlığıyla bilinen iş insanı Alex Saab’ın da Meksika merkezli paravan şirketler üzerinden gıda tedariki ve petrol yaptırımlarını delme planları yürüttüğünü iddia etmişti. Saab da tüm suçlamaları reddediyor.
Trump son dönemde Meksika'da kartellere karşı “karada harekete geçme” tehdidinde bulunarak Sheinbaum üzerindeki baskıyı güçlendirdi. Sheinbaum yakın zamanda, ABD’ye yaklaşık 100 kartel üyesini teslim etmiş ve güvenlik operasyonlarını artırmıştı.
Küba ve petrol krizi
ABD’nin Venezuela petrolünü bloke etmesiyle Küba meselesi de Meksika-ABD hattında yeni bir gerilim başlığı haline geldi.
Sheinbaum, ABD baskısı sonrası Küba’ya planlanan bir petrol sevkiyatını iptal etmişti. Veri şirketi Kpler’e göre bu karar, Havana’nın mevcut tüketim seviyelerinde yalnızca 15-20 günlük petrol rezervi kalmasına yol açmıştı.
Meksika ile Küba arasındaki uzun soluklu ittifak, ekonomik ve kültürel iş birliğine ve ABD müdahaleciliğine yönelik ortak mesafeye dayanıyor. 1959’daki Küba Devrimi sonrasında da Meksika, bölgedeki birçok ülke Washington’la hizalanırken Havana ile diplomatik ilişkilerini sürdürdü.
Ancak Sheinbaum yönetimi şimdi zorlu bir dengeyle karşı karşıya: Bir yandan tarihsel müttefiki Küba’yla bağları korumaya, diğer yandan Meksika ekonomisi için hayati önemde olan ancak giderek gerilen ABD ilişkilerini yönetmeye çalışıyor.
New York Times'ın aktardığına göre, Sheinbaum bu baskılara karşın ticari petrol anlaşmaları ile insani yardımı birbirinden ayırmaya çalışıyor. Meksika devlet petrol şirketi Petróleos Mexicanos (Pemex) ile Küba arasındaki ticari sözleşmelerin ayrı değerlendirilmesi gerektiğini savunurken, insani yardımın devam edeceğini vurguluyor.
Sheinbaum, ABD yaptırımlarının Küba halkını “çok adaletsiz bir şekilde” etkilediğini belirterek, Meksika donanmasına ait iki gemiyle 814 tondan fazla insani yardım malzemesinin -temel gıda ve hijyen ürünleri- Küba’ya gönderildiğini açıklamıştı.