ABD Yüksek Mahkemesi, başkanın tek taraflı olarak gümrük vergisi belirleyip değiştirmesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetmişti. Bu kararın ardından Trump'tan yeni hamleler geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme’nin geniş kapsamlı ithalat vergilerini iptal eden kararının ardından küresel gümrük tarifelerini yüzde 15’e yükseltmek istediğini açıkladı. Trump bir gün önce oranı yüzde 10 olarak duyurmuştu.
REKLAM
REKLAM
Başkanın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklama, yargının yetki sınırı çizmesine rağmen ticaret politikalarında agresif adımlar atmayı sürdüreceğini gösteriyor. Trump, son bir yılda neredeyse tüm ülkelere uyguladığı vergileri olağanüstü hal yetkisine dayandırmıştı.
Yüksek Mahkeme: Yetki Kongre’de
Cuma günü 6’ya karşı 3 oyla karar veren ABD Yüksek Mahkemesi, başkanın tek taraflı olarak gümrük vergisi belirleyip değiştirmesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti. Mahkeme, vergilendirme yetkisinin Kongre’ye ait olduğunu vurguladı.
Trump ise yeni tarifeleri daha sınırlı bir yasal yetkiye dayanarak uygulayacağını belirtti. Başkanın imzaladığı bir kararname, salı gününden itibaren dünya genelinden yapılan ithalata yüzde 10 vergi getirilmesine imkân tanıyor. Ancak bu uygulama, Kongre tarafından uzatılmadıkça 150 günle sınırlı.
Beyaz Saray, tarifelerin yüzde 15’e çıkarılmasına ilişkin güncellenmiş kararın ne zaman imzalanacağına dair sorulara yanıt vermedi.
Trump, mahkeme kararını 'Amerikan karşıtı' ve 'kötü yazılmış' olarak nitelendirdi. Karara katılan yargıçlara da sert sözlerle yüklendi.
Yargıçlara kişisel eleştiri
Trump, ilk başkanlık döneminde atadığı Yargıçlar Neil Gorsuch ve Amy Coney Barrett’ın da çoğunlukla birlikte oy kullanmasına tepki gösterdi. Çoğunluk görüşünü kaleme alan Mahkeme Başkanı John Roberts’ı da hedef aldı.
Başkan, karşı oy yazan Brett Kavanaugh’ı 'yeni kahramanı' ilan ederken, azınlıkta kalan Yargıçlar Clarence Thomas ve Samuel Alito’yu da övdü.
133 milyar dolarlık gelir
Federal verilere göre Hazine, Aralık ayı itibarıyla olağanüstü yetkilere dayalı tarifelerden 133 milyar dolardan fazla gelir elde etti. Mahkeme kararı, halihazırda toplanan bu fonların akıbetine ilişkin bir hüküm içermiyor.
Trump, tarifelerin ticaret açığını azaltmak, ABD imalat sanayisini canlandırmak ve diğer ülkeleri uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele gibi konularda adım atmaya zorlamak için gerekli olduğunu savunuyor. Ancak yabancı hükümetlerin vergileri ödediği yönündeki iddialar, ekonomik verilerle örtüşmüyor; maliyetin önemli kısmının ABD’li tüketici ve şirketlere yansıdığı belirtiliyor.
Demokratlardan tepki
Diğer yandan Temsilciler Meclisi Vergi ve Bütçe Komitesi’ndeki Demokrat üyeler, Trump’ı “Amerikan halkının cebinden para almakla” suçladı. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom da başkanın yeni hamlesine tepki göstererek Trump’ın halkın çıkarlarını gözetmediğini savundu.
Trump yönetiminin önümüzdeki aylarda yeni ve 'hukuken geçerli' tarifeleri belirleyip açıklaması bekleniyor. Tarife politikalarının, başkanın ekonomi stratejisinin merkezinde yer almaya devam etmesi bekleniyor.