Aşırı solcu grup La Jeune Garde'nin yeniden yapılanıp yapılanmadığına dair soruşturma, Fransa’da yasak kararlarının etkisini bir kez daha gündeme taşıdı.
Fransa’da Paris Cumhuriyet Başsavcılığı, yasaklanan aşırı sol hareket La Jeune Garde’ın yeniden yapılandırılıp yapılandırılmadığını araştırmak üzere soruşturma başlattı. Bu gelişme, Fransa’da “fesih” kararlarının aşırılık yanlısı ağları dağıtmadaki etkinliğine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
REKLAM
REKLAM
Fransız savcılar, yetkililerin örgütü feshetmesinden aylar sonra, dağıtılan grubun yan yapılar aracılığıyla yeniden örgütlenmiş olup olmadığını inceliyor.
Paris Savcılığı, Euronews’e gönderdiği açıklamada, salı günü bakanlıktan gelen ve “La Jeune Garde’ın yan yapılar şeklinde yeniden canlandığını bildiren” bir raporun kendilerine ulaştığını belirtti.
Savcılık, soruşturmanın Fransa’nın ulusal askerî polisi olan Jandarma’nın Paris Araştırma Bölümü’ne (SR) verildiğini açıkladı. Jandarma, sivil polisle birlikte yargısal soruşturma birimlerine sahip.
Savcılık ayrıca, La Jeune Garde’ın Haziran 2025’teki fesih kararını ülkenin en yüksek idari mahkemesi olan Danıştay’da (Conseil d’État) temyize götürdüğünü, 11 Şubat’ta yapılması planlanan duruşmanın ise ertelendiğini bildirdi.
Yeni soruşturma, aşırı sağcı genç aktivist Quentin Deranque’ın ölümü sonrasında artan siyasi gerilimlerin ortasında geldi. Deranque, 12 Şubat’ta Lyon’daki bir üniversitede düzenlenen ve sol parti La France Insoumise (LFI) Avrupa Parlamentosu üyesi Rima Hassan’ın konuşmacı olarak davet edildiği bir konferansın ardından şiddetli şekilde darbedilmişti.
Olayla bağlantılı olarak yedi kişi hakkında resmî suçlama yöneltildi: Altısı kasten adam öldürme, nitelikli şiddet ve suç örgütü kurma suçlamalarıyla; biri ise suç ortaklığıyla itham edildi.
Dosyada adı geçenler arasında, LFI milletvekili Raphaël Arnault’nun parlamento danışmanı ve aynı zamanda La Jeune Garde’ın kurucularından biri olan Jacques-Éli Favrot da bulunuyor.
Fesih gerçekten bir grubu ortadan kaldırıyor mu?
Grubun yeniden örgütlenmiş olabileceğine dair soruşturma, meselenin özünü oluşturuyor: eğer bir grup feshedildikten sonra yeniden ortaya çıkabiliyorsa, bu önlem gerçekten bir örgütü ortadan kaldırıyor mu, yoksa sadece uyum sağlamaya ve yeniden yapılanmaya mı zorluyor?
Fransa’da bir örgütün feshedilmesi, 1936 tarihli bir yasaya dayanan idari bir araçtır.
Bu mekanizma, şiddet eylemleriyle bağlantılı, özel milis yapısına benzeyen ya da ayrımcılık, nefret veya şiddeti teşvik eden grupların hükümet tarafından yasaklanmasına imkân tanır.
2017’den bu yana Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron döneminde 40’tan fazla radikal grup feshedildi.
Aşırı sağda feshedilen gruplar arasında Bastion Social (2019), Génération Identitaire (2021), Zouaves Paris (2022) ve Groupe Union Défense (GUD) (2024) yer alıyor. Aşırı solda ise Groupe antifasciste Lyon et environs (GALE) 2022’de feshedildi.
Fransa Danıştayı ayrıca Défense Collective ve iklim aktivisti kolektif Les Soulèvements de la Terre hakkındaki bazı fesih kararlarını iptal etti.
Sahada ne değişiyor?
Uzmanlara göre, fesih kararlarının pratikteki ilk etkisi genellikle örgütsel ve finansal oluyor.
Bu kararlar, yapıları dağıtıp kaynakları kesebiliyor ancak arkasındaki ağları otomatik olarak ortadan kaldırmıyor. Asıl etki, ivmeyi kırmak ve hareketin tabanının bir kısmını caydırmak şeklinde görülüyor.
Jean-Jaures Vakfı bünyesindeki Siyasi Radikallikler Gözlemevi’nin direktörü siyaset bilimci Jean-Yves Camus, Le Parisien’e yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Bu kararlar örgütü dağıtır. En az motive olan aktivistleri, yeni katılanları, gençleri, kariyerlerini riske atmak istemeyenleri ve aile baskısı altında olanları uzaklaştırır. Ancak herkesi vazgeçirmez.”
UNSA Polis Sendikası ulusal delegesi Loic Walder de Euronews’e benzer değerlendirmede bulundu.
Walder’e göre fesih, polis teşkilatının günlük çalışmalarını kökten değiştirmiyor; ancak şiddetle bağlantılı olduğu belirlenen grupları hedef aldığı için gerekli.
“Şiddet içeren eylemlerde bulunduğu tespit edilen kişiler hakkında işlem başlatmak gerekiyor. Bu aynı zamanda vatandaşların güvenliğini sağlamak için farklı bir çalışma yöntemidir,” diyen Walder’e göre, pratik etkisi sınırlı olsa bile hiçbir şey yapmamak yanlış bir mesaj verebilir.
Operasyonel açıdan fesih kararlarının bir grubun örgütlenme kapasitesini en azından yavaşlatabileceğini belirten Walder, “Şiddet eylem gruplarını feshettiğinizde, örgütlenmelerini potansiyel olarak sınırlayabilirsiniz” ifadelerini kullandı.
Ancak önemli bir zorluk sürüyor: bazı ağlar öğreniyor, uyum sağlıyor ve profesyonelleşiyor.
“Bu gruplarda bir tür profesyonelleşme söz konusu” diyen Walder, eğitim kamplarına ve “yöntemlerimizi aşmaya yönelik” taktiklere dikkat çekti.
Bu durumun, kolluk kuvvetlerini stratejilerini sürekli uyarlamaya zorlayan bir yarışa dönüştüğünü belirtti.
Bu arada Fransa’da başka fesih süreçleri de devam ediyor. Üçü aşırı sağ, biri aşırı sol olmak üzere dört grubun daha incelendiği bildiriliyor.
Kamuoyuna yansıyan isimler arasında, üyeleri şiddet ve halkı nefrete teşvik suçlarından mahkûm edilmiş olan Patria Albiges ile geçen yıl komünist sempatizanlara saldırmakla suçlanan Montpellier bloc yer alıyor.
Diğer iki grubun isimleri ise henüz açıklanmadı.