Fosiller, bölgede etkili olan şiddetli fırtınaların kumları yerinden oynatmasının ardından bulundu.
Portekiz’de bir sahilde yaklaşık 10 milyon yıl öncesine ait olduğu düşünülen iki balina iskeleti keşfedildi. Fosiller, Grândola belediyesi sınırları içindeki Galé-Fontainhas Plajı’nın kuzeyinde yapılan kazı çalışmalarında ortaya çıkarıldı.
Keşif, bölgede etkili olan şiddetli fırtınaların kumları yerinden oynatmasının ardından sahilde fosil olduğu düşünülen kalıntıların ortaya çıkmasıyla başladı. Bunun üzerine yerel yönetim, büyük fosillerin çıkarılmasında deneyimli olan Lourinhã Müzesi’nden destek istedi.
İzinlerin alınmasının ardından Lourinhã Müzesi, Lizbon Üniversitesi Fen Fakültesi’ne bağlı Dom Luiz Enstitüsü ve Ulusal Doğa Tarihi ve Bilim Müzesi’nden paleontologlar ile belediye teknik ekiplerinden oluşan bir ekip kazı çalışmalarına başladı.
Kazı alanına erişimin gelgitler nedeniyle sınırlı olması, çalışmaların kazı, koruma, paketleme ve taşımayı içeren karmaşık bir operasyon haline gelmesine yol açtı.
Miosen dönemine ait fosiller
Yerel yetkililere göre fırtınalar, yaklaşık 100 metreden uzun bir tortul kaya tabakasını ortaya çıkardı. Bu kayaçların, yaklaşık 10 milyon yıl önce sığ bir deniz ortamında oluşan ve Miosen dönemine ait Alcácer do Sal Formasyonu’na ait olduğu belirtildi.
Kazı sırasında bölgede balina, yunus, kaplumbağa, köpekbalığı ve kemikli balık kalıntılarının yanı sıra muhtemelen kuşlara ait fosiller de tespit edildi. Ayrıca midyeler ve “barnacle” olarak bilinen deniz kabukluları gibi çok sayıda omurgasız canlı fosili de bulundu.
Avrupa’daki en iyi korunmuş örneklerden biri
En dikkat çekici bulgular ise Mysticeti grubuna ait iki kısmi balina iskeleti oldu. Bu grup günümüzde yaşayan gri balina ve mavi balina gibi bıyıklı balinaları kapsıyor.
Bilim insanlarına göre bulunan iskeletler Portekiz’de Miosen dönemine ait en iyi korunmuş balina fosilleri arasında, hatta Avrupa’daki en iyi örneklerden biri olabilir.
İskeletlerden birinde kafatası, iki neredeyse tam alt çene kemiği ile bazı omurlar ve kaburgalar bulunurken, diğerinde neredeyse tam bir kafatası, alt çene parçaları, çok sayıda omur ve kaburga ile ön uzuvlara ait kemikler yer alıyor.
Araştırmacılar bu fosillerin incelenmesinin, ilkel balinaların evrimi, yaşam biçimleri ve yaşadıkları deniz ortamı hakkında önemli bilgiler sağlayabileceğini belirtiyor.
İlk değerlendirmelere göre balinaların, yaklaşık 10 milyon yıl önce Portekiz kıyılarında oldukça yaygın olan küçük ve orta boy balinaları içeren Cetotheriidae ailesine ait olabileceği düşünülüyor.
Fosiller önümüzdeki haftalarda ayrıntılı inceleme için Lourinhã Müzesi’nin laboratuvarına taşınacak. Araştırmacılar, bu önemli paleontolojik keşfin ilerleyen dönemde bilim dünyası ve kamuoyuyla paylaşılacağını belirtiyor.