Ukrayna artık Moskova kaynaklı insansız hava araçlarının yaklaşık yüzde 80’ini yerli üretim önleyici araçlarla engelliyor. Bu önleyici sistemler, Ukrayna’nın insansız hava aracı savunmasının merkezi bir unsuru haline gelmiş durumda.
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya karşı başlattığı tam kapsamlı işgalin ardından, Moskova yönetimi büyük ölçüde İran tasarımı ve üretimi olan şahed tipi kamikaze insansız hava araçlarına (İHA-drone) bağımlı hale geldi.
REKLAM
REKLAM
Dalgalar halinde fırlatılan ve sivil yerleşimler ile altyapı hedeflerine yüzlerce sayıda yönlendirilen bu tek yönlü insansız hava aracı saldırıları Ukrayna için büyük bir tehdit olmaya devam ediyor ve kısa sürede Moskova’nın tercih ettiği başlıca silahlardan biri haline geldi. Bunlar artık Tahran’ın sağladığı planlara dayanarak Rusya’da düşük maliyetle üretiliyor.
Rusya’nın topyekûn savaşı beşinci yılına girerken, Ukrayna’nın insansız hava araçlarını engelleme oranı yaklaşık yüzde 80 seviyesinde bulunuyor.
2022’den bu yana Kiev yönetimi Rus insansız hava araçlarına karşı karmaşık ve çok katmanlı bir hava savunma sistemi geliştirdi. Bu sistem, çoğu zaman ağır makineli tüfeklerle donatılmış pikap araçları kullanan mobil ateş grupları, çeşitli elektronik harp sistemleri ve Ukrayna’nın yerli olarak geliştirdiği önleme araçlarından oluşuyor.
Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Oleksandr Syrskyi’ye göre, şubat ayında başkent Kiev ve çevresini hedef alan şahed tipi insansız hava araçlarının yüzde 70’inden fazlası önleme sistemleri tarafından düşürüldü.
Ukrayna'nın yeni silahı
Ukrayna 2024 yılında önleme sistemleri üzerinde çalışmaya başladı ve 2025 sonbaharı itibariyle hava savunma birimleri tarafından yaygın olarak kullanılmaya başlandı.
Savunma Bakanlığı'na göre 7 Ocak itibariyle Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı birliklere günde bin 500'den fazla şahed karşıtı özel önleme 'drone'u gönderiliyor.
İHA'ların yaygın kullanımı, Ukrayna'nın durumunda maliyetli ve tedariki sınırlı olan yüksek değerli karadan havaya füzelerin korunmasına yardımcı oluyor.
Fiyatları bin ila 4 bin euro arasında değişen bu önleyiciler, 25 bin ila 40 bin euro arasında değişen Şahed insansız hava araçlarından çok daha ucuz.
Tek bir füzenin yaklaşık 3,5 milyon euroya mal olduğu pahalı, sofistike Patriot hava savunma sistemleriyle karşılaştırıldığında aradaki fiyat farkı oldukça çarpıcı.
Yüksek maliyetlerinin yanı sıra Patriot füzeleri bu insansız hava araçları için tasarlanmamıştır ve yeterli savunma sağlayamazlar.
İran savaşının ilk saatlerinde ölen altı ABD servis personeli Kuveyt'te muhtemelen şahed tipi bir İHA olan İran'a ait bir insansız hava aracı saldırısı sonucu öldürülmüştü.
Ukrayna Cumhurbaşkanı perşembe günü yaptığı açıklamada, Orta Doğu'da sadece üç gün süren çatışmalarda 800'den fazla Patriot füzesi kullanıldığını, bunun da Ukrayna'nın Rusya'nın tüm işgali boyunca aldığından daha fazla olduğunu söyledi.
Volodimir Zelenskiy, "Herkes Patriotların yeterli olmadığını anlıyor," dedi.
ABD Ukrayna'dan yardım istedi
Zelenskiy, Ukrayna'nın füzeler karşılığında insansız hava aracı önleyicileri sağlamaya hazır olduğunu yineledi, ancak hangi ülkelerin dahil olabileceğini belirtmedi.
Zelenskiy ayrıca Ukrayna'nın Orta Doğu'daki sivillerin ve petrol altyapısının korunmasına yardımcı olmak üzere İran'ın saldırılarına maruz kalan ülkelerle uzmanlığını paylaşmaya hazır olduğunu söyledi.
Zelenskiy perşembe günü yaptığı açıklamada, "ABD'den Orta Doğu bölgesindeki 'şahedlere' karşı koruma konusunda özel bir destek talebi aldık," dedi.
"Gerekli araçların sağlanması ve gerekli güvenliği garanti edebilecek Ukraynalı uzmanların varlığının temin edilmesi talimatını verdim. Ukrayna, güvenliğimizi sağlamaya ve halkımızın hayatını korumaya yardımcı olan ortaklarına yardım eder."
Bazı Orta Doğu ülkeleri Ukrayna'nın drone önleyicilerine zaten kısmen aşina.
Kasım ayında Ukraynalı drone üreticisi SkyFall, P1-SUN önleme 'drone'unu Dubai Airshow 2025'te uluslararası bir izleyici kitlesine tanıttı ve bu sistem ilk kez Ukrayna dışında halka açık bir şekilde sergilendi.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi, ülkenin 2025 yılında 100 bin önleme sistemi ürettiğini ve üretim kapasitesinin bir önceki döneme göre sekiz kat arttığını bildirdi.
Zelenskiy, şu anda Ukrayna'da 450 'drone' üreticisi olduğu için bu yıl daha da büyüyebileceğini söyledi. Ukrayna Devlet Başkanı'na göre bunların "40-50'si üst düzey."
Kiev silah ihracatını başlattığına göre, Ukrayna'nın silahlarına, operatörlerine ve uzmanlığına yönelik uluslararası talep her zaman yüksek olduğundan üretimde patlama yaşanabilir.