ABD Başkanı Trump, İran’a Amerikan askeri konuşlandırma olasılığına kapıyı aralarken, Irak’taki Kürt güçlerinin dahil olması ihtimaline kapıyı kapattı.
ABD Başkanı Donald Trump cumartesi günü, İran’ın mevcut rejiminden talep ettiği "kayıtsız şartsız teslimiyet" ile ne kastettiğine dair muğlak bir açıklamada bulundu. Trump, sahaya Amerikan askerlerini gönderme olasılığını açık bırakırken, Kürt güçlerinin dahil edilmesi seçeneğini ise devre dışı bıraktı.
REKLAM
REKLAM
Air Force One uçağında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, “Kayıtsız şartsız dedim. Bu, onların 'pes' dediği ya da artık savaşamadıkları ve etrafta pes diyecek kimsenin kalmadığı bir noktadır, bu da olabilir,” dedi.
Trump, cuma günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda da, “İran’la KOŞULSUZ TESLİMİYET dışında bir anlaşma olmayacak,” ifadelerini kullanmıştı.
Trump’ın yanıtındaki muğlaklık, çatışmaya dair siyasi nihai hedefinin tespit edilmesini zorlaştırıyor. Bu belirsizlik, ABD Başkanı’nın İran’dan ne istediği ve bir sonraki liderin seçilmesinde nasıl bir rol oynayacağı konusundaki incelemelerle karşı karşıya kalan Beyaz Saray’ın peşini bırakmayan bir sorun olarak gündemdeki yerini koruyor.
Askeri hedefleri konusunda daha tutarlı bir tutum sergileyen Trump, günlerdir ABD askerlerini gönderebileceğini söylüyor. Yine de, geçen yıl ABD tarafından bombalanan İran’ın nükleer tesislerinde saklandığına inanılan zenginleştirilmiş uranyumu güvence altına almak için kara birliklerini kullanmayı, çatışmanın ilerleyen aşamaları için bir olasılık olarak saklı tuttu.
Trump, “Bu konuyu henüz konuşmadık. Belki bir noktada konuşuruz. Bu harika bir şey olurdu. Şu an onları sadece yok ediyoruz. Henüz bu işin (uranyumun) peşine düşmedik ama ileride yapabileceğimiz bir şey. Şu an yapmayız,” ifadelerini kullandı.
Kürt güçlerinin CIA tarafından silahlandırıldığı yönündeki haberlerin ardından Washington’da bu fikir konuşulsa da Trump, bunun zaten gergin olan durumu daha da karmaşıklaştıracağını kabul ederek, “Kürtlerin girmesini istemiyorum. Onlar girmeye istekli ama ben istemediğimi söyledim. Savaş, Kürtleri dahil etmeden de yeterince karmaşık,” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı’nın kapsamlı açıklamaları, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ile birlikte, İran’a karşı başlattığı savaşın ilk günlerinde öldürülen altı ABD askerinin cenaze törenine katılmak üzere Delaware’deki Dover Hava Üssü’ne gitmesinden saatler sonra geldi.
Trump burada yaptığı açıklamada, “Savaşı büyük farkla kazanıyoruz. Onların bütün şer imparatorluğunu yerle bir ettik. Eminim bir süre daha devam edecektir ama halkımızla gurur duyuyorum,” dedi ve ölümlerin “savaşın bir parçası” olduğunu savundu.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da daha önce yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'daki Kürt gruplarla Tahran yönetimine karşı beraber hareket edeceğine dair iddialara değinmişti.
Cumartesi akşamı İstanbul'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Dışişleri Bakanları Konseyi Gayrıresmi Toplantısı'nın ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Fidan, Amerikalı mevkidaşı Marco Rubio ile yaptığı görüşmeden bahsederek, "Rubio ile ele aldık bu konuyu, dedik ki böyle söylentiler var. Rubio böyle bir niyeti olmadığını söyledi," dedi.
"İsrail'in bu konudaki niyeti sır değil," diyen Bakan Fidan, şunu da sözlerine ekledi: "İsrail uzun yıllardır bölgedeki Kürt gruplarını vekil unsur olarak kullanıyor."
ABD yönetimine seslenerek, "Böyle bir hatanın telafisi olmaz," ifadelerini kullanan Fidan, İran'ın saldırılarına ilişkin olarak ise "Bölge ülkelerine saldırılar savaşın yayılma riskini artırıyor," diye konuştu.
Okul saldırısı için İran'ı suçladı
Trump ayrıca, ülkenin güneyindeki bir kız ilkokulunun vurulmasından İran’ı sorumlu tuttu. Çoğu çocuk olmak üzere en az 175 kişinin ölümüne neden olan bu saldırı, uluslararası kamuyoundan tepki toplamıştı.
Pentagon’un soruşturması sürüyor ancak New York Times, CNN ve Associated Press (AP) tarafından yapılan adli analizler, bunun bitişikteki Devrim Muhafızları deniz üssüne yapılan saldırılarla aynı anda gerçekleşen bir ABD hassas vuruşu olma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor.
Trump, “Hayır, benim fikrime göre, gördüklerime dayanarak söylüyorum, bu İran tarafından yapıldı,” dedi. Savunma Bakanı, konunun soruşturma altında olduğunu söyleyerek başkanı desteklemeyi reddedince Trump iddiasını yineledi: “İran yaptı. Bildiğiniz gibi mühimmatları konusunda çok isabetsizler. Hiçbir isabet yetenekleri yok. İran yaptı.”
Orta Doğu'da savaş
Ortadoğu'da ABD ve İsrail'in İran'a saldırarak başlattığı savaş geçtiğimiz haftadan bu yana giderek genişledi.
ABD ile İran arasında nükleer müzakereler sürerken, Washington yönetimi 28 Şubat günü İsrail’le birlikte İran’a geniş çaplı hava saldırıları başlattı. Operasyonlarda, 1989’dan bu yana İran’ın dini lideri olan Ali Hamaney'in de aralarında bulunduğu birçok üst düzey yöneticisi öldürüldü. Yetkililere göre, çatışmalarda İran’da ilkokul saldırısında hayatını kaybeden 160 çocuk da dahil olmak üzere en az bin 230 kişi, Lübnan’da 200’den fazla kişi ve İsrail’de yaklaşık bir düzine kişi hayatını kaybetti. Altı ABD askeri de öldürüldü.
Saldırıların ardından bölgesel gerilim hızla tırmandı. Tahran yönetimi saldırılara hava operasyonlarıyla karşılık verdi. İran’ın balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla İsrail şehirlerini hedef aldığı bildirildi. Bununla birlikte, Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak gibi ülkelerdeki ABD varlığı da İran saldırısının hedefi oldu.
İlerleyen günlerde İsrail ordusu, Hizbullah’ın İsrail’e füze ve İHA saldırıları düzenlediğini duyurarak Lübnan genelinde operasyon başlattığını açıkladı. Beyrut’ta patlama sesleri duyulurken, İsrail’in kentin güney banliyölerini hedef aldığı bildirildi.
Savaşın ilk günlerinde Trump, çatışmaların yaklaşık 4 hafta süreceğini öne sürmüştü. Ancak Trump yönetimi daha sonra bu söylemden vazgeçti. Şu anda bazı yetkililer savaşın aylar sürebileceği uyarısında bulunuyor. Cumartesi günü savaşın ne kadar süreceği konusunda net bir tarih vermeyen Trump, “Gerektiği kadar,” gibi muğlak bir cevap verdi.
Gerginlik ve karşılıklı saldırılar sürüyor.
Gelişmeler için canlı blogumuzu takip edebilirsiniz.