Yaklaşık 900 milyar dolarlık devasa bir askeri-endüstriyel komplekse sahip olan ABD'nin karşısında, 2025 savunma harcaması yaklaşık 23 milyar dolar seviyesinde kalan İran, "asimetrik savaş" yöntemleriyle güç dengesini eşitlemeye çalışıyor.
Amerika Birleşik Devletleri, İran’ın Şahid 136 insansız hava aracına (İHA) karşı kendi düşük maliyetli İHA'sını devreye alıyor.
REKLAM
REKLAM
"FLM 136 LUCAS" (Düşük Maliyetli Mürettebatsız Muharebe Saldırı Sistemi) olarak adlandırılan bu yeni araç, modern savaşın değişen yüzünü temsil ediyor.
21. yüzyılın savaş meydanları artık tek bir teknolojinin, özellikle de ucuz İHA’ların hakimiyetine giriyor. Yaklaşık 900 milyar dolarlık devasa bir askeri-endüstriyel komplekse sahip olan ABD'nin karşısında, 2025 savunma harcaması yaklaşık 23 milyar dolar seviyesinde kalan İran, "asimetrik savaş" yöntemleriyle güç dengesini eşitlemeye çalışıyor.
Bu stratejinin en görünür örneği olan HESA Şahid 136, bir kamyonun arkasına sığabilen ve kamikaze saldırıları için tasarlanmış otonom bir araç olarak dikkat çekiyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Şahid Havacılık Sanayii tarafından 2016'da geliştirilen bu İHA'ların her biri 20 bin ile 50 bin dolar arasında bir maliyete sahip.
Buna karşılık, bu araçları vurmak için kullanılan ABD yapımı Patriot hava savunma füzelerinin tek bir atışı yaklaşık 4 milyon dolara mal oluyor.
Maliyet ve muharebe etkinliği arasındaki bu devasa uçurum, savaşı düşman için sürdürülemez hale getirmeyi amaçlayan İran'ın savunma planlamasının merkezinde yer alıyor. Şahid İHA'larının bu başarısı, ABD ordusunun da dikkatinden kaçmadı.
İran'ın teknolojisi tersine mühendislikle ABD'ye uyarlandı
Şahid 136'dan ilham alan birkaç ABD'li şirket, kendi düşük maliyetli İHA'larını geliştiriyor. Hatta bir şirket, Şahid’in kendi versiyonunu tersine mühendislik yöntemiyle üretti.
Spektreworks tarafından geliştirilen FLM 136, otonom kalkış ve iniş yapabilen, küçük bir ekip tarafından yönetilen bir sistem olarak öne çıkıyor.
Boyut olarak Şahid 136'ya oldukça benzeyen (3 metre uzunluk, 2,5 metre genişlik) FLM 136, 81,5 kg ağırlığıyla 200 kg'lık rakibinden çok daha hafif. Bu durum, aracın taşıdığı patlayıcı miktarının 18 kg ile sınırlı kalmasına neden oluyor (Şahid’de bu miktar 50 kg).
FLM 136’nın teknik özellikleri ise şöyle:
- Menzil: 444 deniz mili (yaklaşık 822 km)
- Hız: 137 km/sa seyir hızı, 194 km/sa maksimum hız
- İrtifa: 15.000 feet (4.500 metre)
- Maliyet: Yaklaşık 35 bin dolar
Pentagon'dan 'hava hakimiyeti' mesajı
ABD Merkez Komutanlığı'na (CENTCOM) bağlı Orta Doğu'da konuşlu "Task Force Scorpion Strike" (TFSS) birimi, bu İHA'ları tıpkı Şahid 136'lar gibi tek yönlü kamikaze saldırıları için kullanmaya başladı. Pentagon'un uzun vadede bu düşük maliyetli İHA'ları yüksek hacimde üretme kapasitesi, stratejik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, salı günü yaptığı açıklamada İran'ın "İHA hakimiyetini kaybettiğini" ve ABD'nin "tam hava üstünlüğüne" sahip olduğunu iddia etti. Temmuz 2025'te Pentagon'da düzenlenen bir etkinlikte, 12 önde gelen İHA üreticisi yeni ekipman tedariki için yarışmıştı.
Bu süreç, Donald Trump’ın ABD ticari ve askeri İHA sektörünü canlandırmak için imzaladığı "Amerikan İHA Hakimiyetini Serbest Bırakma" kararnamesiyle hız kazandı. Aralık 2025'te Savunma Bakanlığı, sektörden hızlı ve ucuz bir şekilde 300 bin adet İHA teslim etmesini talep etti.
Öte yandan, İHA endüstrisine yönelik ticari ilginin siyasi kanada da sıçradığı görülüyor. Donald Trump’ın oğulları Eric Trump ve Donald Trump Jr.'ın, yerli üretimi artırmak amacıyla üretici Powerus ile yapılan bir birleşmeyi destekleyerek sektöre dahil oldukları bildirildi.