Trump, uzun süredir Güney Afrika'da siyahi liderliğindeki hükümete yönelik eleştirel ve mesafeli bir tutum sergiliyor.
Güney Afrika Dışişleri Bakanı Ronald Lamola çarşamba günü yaptığı açıklamada, yeni atanan ABD Büyükelçisi'nin hükümet politikalarına yönelik sert eleştirileri nedeniyle açıklama yapması için bakanlığa çağrıldığını duyurdu.
REKLAM
REKLAM
Bu hamle, Trump yönetiminin "Amerikan karşıtı" olarak nitelediği dış politika ve "beyaz karşıtı" olarak adlandırdığı iç politikalar nedeniyle iki ülke arasında derinleşen diplomatik uçurumu bir kez daha gözler önüne serdi.
Trump tarafından atanan ve muhafazakar bir aktivist kimliğiyle tanınan Büyükelçi Leo Brent Bozell III, salı günü iş dünyası liderlerine hitaben yaptığı konuşmada Güney Afrika hükümetini hedef almıştı.
Bozell, Güney Afrika yönetiminin İran ile olan diplomatik bağlarını ve siyahilere fırsat eşitliği sağlamayı amaçlayan pozitif ayrımcılık yasalarını sert bir dille eleştirdi.
İlişkiler 1994'ten bu yana en düşük seviyede
Eski müttefikler arasındaki ilişkiler, Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana ciddi bir gerileme dönemine girdi. İki ülke arasındaki bağlar, beyaz azınlık yönetiminin (apartheid) sona erdiği 1994 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilemiş durumda. Trump, uzun süredir Güney Afrika'da siyahi liderliğindeki hükümete yönelik eleştirel ve mesafeli bir tutum sergiliyor.
Geçtiğimiz ay görevine başlayan Bozell, ilk kapsamlı kamuoyu açıklamasında, apartheid döneminin mirası olan ırksal eşitsizlikleri gidermek için uygulanan pozitif ayrımcılık yasalarının değiştirilmesi gerektiğini savundu.
Bozell, bu düzenlemeleri apartheid döneminde siyahileri baskı altına alan ırkçı yasalarla kıyaslayarak büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Büyükelçi ayrıca, hükümetin belirli koşullar altında topraklara tazminatsız el koymasına izin veren arazi reformu yasasının da iptal edilmesi çağrısında bulundu.
"Diplomatik nezaket kuralları çiğnendi"
Güney Afrika Dışişleri Bakanı Ronald Lamola, düzenlediği basın toplantısında büyükelçinin tutumuna tepki göstererek, "Güney Afrika aktif kamu diplomasisini ve ikili ilişkilerin güçlendirilmesini memnuniyetle karşılarken, bu tür temasların yerleşik diplomatik nezaket ve uluslararası protokollere uygun olması gerektiğini vurguluyoruz," dedi.
Lamola, Bozell'in "diplomatik olmayan" sözlerine açıklık getirmesi için bakanlığa çağrıldığını belirtti.
Dışişleri Bakanlığı Genel Direktörü Zane Dangor ise Bozell'in salı günü Güney Afrikalı yetkililerle bir araya geldiğini ve büyükelçinin görüşmede "özür dileyerek pişmanlığını dile getirdiğini" aktardı. ABD hükümetinden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Tartışmalı "beyaz çiftçi" iddiaları
Trump yönetiminin Güney Afrika hükümetine yönelik temel suçlamalarından biri, azınlıktaki beyaz çiftçilerin sistematik bir şiddet ve cinayet kampanyasının hedefi olduğu yönündeki iddiaları. Ancak bu iddialar, Güney Afrika'daki bazı muhafazakar beyaz gruplar tarafından bile asılsız bulunarak reddedilmişti.
Trump, geçtiğimiz yıl Beyaz Saray'da Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa ile yaptığı gergin görüşmede bu iddiaları doğrudan gündeme getirmiş, bu durum iki ülke arasındaki iplerin kopma noktasına gelmesine neden olmuştu.
Büyükelçi Bozell, çarşamba günü erken saatlerde bir geri adım daha attı. Salı günkü toplantıda, Güney Afrika mahkemesinin apartheid döneminden kalma ve "Boer'u (beyaz çiftçiyi) öldür" ifadesini içeren bir marşın nefret söylemi olmadığına dair kararını eleştiren Bozell, "Mahkemelerinizin ne dediği umurumda değil, bu bir nefret söylemidir" demişti.
Bozell, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada bu sözlerinin "kişisel görüşü" olduğunu belirterek, "ABD hükümeti, Güney Afrika yargısının bağımsızlığına ve kararlarına saygı duymaktadır," ifadesini kullandı.
Washington, Afrika'daki en büyük ticaret ortağı olan Güney Afrika'ya karşı son dönemde bir dizi sert önlem aldı. Bu önlemler arasında Güney Afrika'nın Washington Büyükelçisi'nin geçen yıl sınır dışı edilmesi ve ülkenin bu yıl ABD'de düzenlenecek G20 toplantılarına katılımının engellenmesi yer alıyor.