Trump, İran savaşının yol açtığı uluslararası enerji arzı krizlerine çözüm bulmak amacıyla Hürmüz Boğazı'nın denetlenmesine yardımcı olacak ve mahsur kalan petrol gemilerine eşlik edecek bir koalisyon oluşturduğunu açıkladı.
Küresel ham petrol piyasaları İran’daki savaşın etkisiyle sarsılmaya devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump, enerji arzını güvence altına almak için kritik bir adım attı. Pazar günü yaptığı açıklamada Trump, Hürmüz Boğazı’nı kontrol altına almayı hedefleyen uluslararası bir koalisyona katılmaları için 7 ülkeye çağrıda bulunduğunu ve bu ülkelerden petrol tankerlerine refakat edecek savaş gemileri ile askeri unsurlar talep ettiğini duyurdu.
REKLAM
REKLAM
ABD Başkanı, küresel petrolün yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik su yolunu fiilen kapatan İran saldırıları karşısında, yönetiminin bu girişime katılmak üzere müzakere ettiği Orta Doğu ham petrolüne bağımlı ülkelerin isimlerini vermekten kaçındı.
Trump Air Force One'da gazetecilere verdiği demeçte, "Bu ülkelerin gelip kendi topraklarını korumalarını talep ediyorum çünkü burası onların kendi toprakları," dedi ve nakliye kanalının Washington'un petrole erişimi nedeniyle ihtiyaç duyduğu bir şey olmadığını iddia etti.
Trump, Çin'in petrolünün yaklaşık yüzde 90'ını boğazdan elde ettiğini, ABD'nin ise çok az bir miktar aldığını vurguladı. Çin'in koalisyona katılıp katılmayacağını tartışmaktan kaçındı.
"Diğer ülkelerin de bizimle birlikte bunu denetlemesi güzel olur ve biz de yardımcı oluruz. Onlarla birlikte çalışacağız," diye ekledi.
ABD Başkanı daha önce Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltere'ye boğazı denetlemek üzere ABD güçlerine katılmaları çağrısında bulunmuştu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi daha önce ABD medya kuruluşlarına verdiği demeçte, Tahran'a gemileri için güvenli geçiş isteyen "bir dizi ülke tarafından başvurulduğunu" ve "buna karar vermenin ordumuza bağlı olduğunu" söyledi.
Detay vermeksizin "farklı ülkelerden" bir grup geminin geçişine izin verildiğini söyleyen İranlı üst düzey diplomat, boğazın "ABD ve müttefikleri hariç" herkese açık olduğunu belirtti.
Hiçbir söz verilmedi
Trump'ın planlarına dahil olduğu bildirilen bazı ülkeler teklifle ilgili yorumlarda bulunsa da girişime desteklerini kesin bir şekilde taahhüt etmediler.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright daha önce Trump'ın bahsettiği bazı ülkelerle "diyalog halinde" olduğunu belirtmiş, Çin'in boğazın yeniden açılmasında "yapıcı bir ortak olmasını" beklediğini söylemişti.
Çin'in ABD Büyükelçiliği sözcüsü Liu Pengyu, "tüm tarafların istikrarlı ve engelsiz enerji arzını sağlama sorumluluğuna sahip olduğunu" ve Çin'in gerilimi azaltmak için "ilgili taraflarla iletişimi güçlendireceğini" söyledi.
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı Trump'ın çağrısını "not ettiğini" ve ABD ile durumu "yakından koordine edeceğini ve dikkatle gözden geçireceğini" de ifade etti.
Trump'ın, Başbakan Sanae Takaichi ile perşembe günü Beyaz Saray'da bir araya geldiğinde Japonya'ya bu soruyu doğrudan yöneltmesi bekleniyor.
Fransa daha önce yaptığı açıklamada - Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Avrupa, Hindistan ve Asya'daki ortaklarından bahsetti - boğazdan geçecek gemilere eşlik edecek olası bir uluslararası misyon konusunda ülkelerle birlikte çalıştığını ancak bunun çatışmalar yatıştığında, "koşullar elverdiğinde" olması gerektiğini vurguladı.
Trump'ın konu hakkında İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile de görüştüğü bildirildi ancak gazetecilere Londra'nın hala katılma konusunda isteksiz olabileceğini belirtti.
Trump, "Destek alırız ya da almayız ama şunu söyleyebilirim ve bunu onlara da söyledim: unutmayacağız," dedi.
Saldırılar yoğunlaşmaya devam ediyor
Savaş 17'nci gününe girerken ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları devam ediyor ve her iki ülke de Tahran'ın saldırıya karşılık verme kapasitesini zayıflatmaya devam ettiğini söyledikleri kritik altyapı ve askeri mevzilere yönelik başarılı saldırılar gerçekleştirdiklerini bildiriyor.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon brifinginde, İran'ın füze saldırılarının yüzde 90'a varan oranda azaldığını, Washington'un balistik füze komuta merkezlerini ve insansız hava aracı üretim tesislerini hedef almaya devam etmesi nedeniyle insansız hava aracı saldırılarının da yüzde 95 civarında düştüğünü bildirdi.
İsrail askeri sözcüsü Effie Defrin pazar günü medya kuruluşlarına yaptığı açıklamada benzer başarıları iddia etti.
"Şimdiye kadar füze dizisinin 700'den fazla hedefine gerçek zamanlı olarak saldırdık, ateşlemeyi azaltmayı başardık," diyen Defrin sözlerini şöyle sürdürdü: "Balistik füze rampalarının yüzde 70'inden fazlasını kullanım dışı bıraktık. Şu ana kadar İran'dan İsrail topraklarına doğru fırlatılan İHA'ların tamamı hava kuvvetleri tarafından engellendi. Füzelere ve fırlatıcılara karşı avımızı her zaman sürdürüyoruz."
Deffrin, İsrail'in üçüncü haftasına giren savaş boyunca ülke genelinde 2 binden fazla hedefi ve 10 binden fazla farklı mühimmatı vurduğunu belirtiyor. Bu hedefler arasında daha önce geçen yıl ABD-İsrail operasyonunda vurulan İran'ın nükleer tesisleri de bulunuyor.
Yine de İran misilleme saldırıları kapsamında İsrail'e her gün füze ve insansız hava aracı göndermeye devam ediyor. Bu saldırılar bölgedeki ülkeleri de hedef almaya devam ederken Körfez Arap ülkeleri de altyapı, enerji tesisleri ve sivil alanları hedef alan yeni saldırılar düzenlediklerini bildiriyor.
Savaş İran'da bin 300'den fazla kişinin ölümüne neden olurken, ülkenin sağlık bakanlığı ölenlerin en az 445'ini kadın ve çocukların oluşturduğunu açıkladı.
İsrail'de ise İran'ın füze ateşi sonucu 12 kişi öldü, onlarca kişi de yaralandı. Altısı geçen hafta Irak'ta meydana gelen bir uçak kazasında olmak üzere en az 13 ABD askeri de öldürüldü.
Öte yandan, İran destekli Hizbullah mevzilerini hedef aldığını iddia eden İsrail'in yoğun saldırıları devam ederken, sağlık bakanlığına göre Lübnan'da ölü sayısı 820'yi geçti.
BM, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a ilk salvoyu atmasından kısa bir süre sonra başlayan İsrail saldırılarından bu yana 1 milyona yakın insanın ülke içinde yerinden edildiği Lübnan'da insani bir felaketin yaşanmakta olduğu uyarısında bulundu.