ABD'deki bir jüriye göre Meta, çocukların kırılganlığını ve deneyimsizliğini sömüren, 'vicdansız' sayılabilecek ticari uygulamalara başvurdu.
ABD’de bir mahkeme, Meta’ya çocukların ruh sağlığına bilerek zarar verdiği ve çocuklara yönelik cinsel istismar bilgilerini gizlediği gerekçesiyle 375 milyon dolar (317 milyon euro) para cezası verdi.
REKLAM
REKLAM
Salı günü açıklanan kararda jüri, Meta’nın çocukların kırılganlık ve deneyimsizliğinden haksız biçimde yararlanarak “vicdansız” ticari uygulamalarda bulunduğuna hükmetti. Ayrıca, New Mexico eyaletinin tüketicileri haksız ticari uygulamalardan koruyan Haksız Uygulamalar Yasası’nı binlerce kez ihlal ettiği tespit edildi.
Meta sözcüsü, Associated Press’e (AP) yaptığı açıklamada şirketin karara katılmadığını ve temyize gideceğini belirtti. Sözcü, “İnsanların platformlarımızda güvende kalması için yoğun çaba harcıyoruz ve zararlı içerikleri veya kötü niyetli kişileri tespit etmenin zorlukları konusunda şeffafız. Kendimizi kararlılıkla savunmaya devam edeceğiz ve gençleri çevrimiçi koruma konusundaki sicilimize güvenimiz tam,” dedi.
Meta, karar sonrası uygulamalarını derhal değiştirmek zorunda değil. Davanın ikinci aşamasında, bir yargıç mayıs ayında platformların “kamu zararı” yaratıp yaratmadığına ve verilen zararların telafisi için kamu programlarına ödeme yapıp yapmayacağına karar verecek.
Davanın konusu ne?
New Mexico Başsavcısı Raul Torrez, davayı ilk olarak 2023 yılında açtı. Torrez, yürüttüğü soruşturmanın Meta platformlarının “suçluların çocuk pornografisi alışverişi yapması ve reşit olmayanları cinsel içerikler için ayartması açısından başlıca mekânlar” olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Başsavcılık ofisi, 14 yaşında çocukları temsil eden sahte hesaplarla platforma girerek soruşturmayı yürüttü. Bu süreçte elde edilen kanıtlar, platformların genç kullanıcıları “ağır derecede müstehcen, cinsel içerikli görüntülerin kesintisiz akışına” yönlendirdiğini ve çocukları, ticari seksin kolaylaştırıldığı denetlenmeyen Facebook gruplarına katılmaya teşvik ettiğini gösterdi.
Dilekçede, Meta’nın sosyal medya bağımlılığının tehlikelerini yeterince açıklamadığı veya ele almadığı vurgulandı. Meta, sosyal medya bağımlılığının varlığını reddetse de, duruşmada ifade veren yöneticiler “sorunlu kullanım” olgusunu kabul etti ve kullanıcıların platformda geçirdikleri süreyi olumlu hissetmelerini sağlamak istediklerini belirtti.
Jüri, davada Meta’nın çocuk güvenliğine ilişkin iç yazışmalarını ve raporlarını inceledi. Ayrıca platform mühendisleri, ihbarcılar, psikiyatri uzmanları ve güvenlik danışmanlarının ifadelerini dinledi.
Jüri, Meta CEO’su Mark Zuckerberg, Instagram Başkanı Adam Mosseri ve Meta’nın küresel güvenlik şefi Antigone Davis’in de aralarında bulunduğu yöneticilerin platform güvenliğine dair açıklamalarını, kullanıcıların yanıltılıp yanıltılmadığını sorgulamak için değerlendirdi.
Ayrıca, Meta’nın 13 yaş altındaki kullanıcıları yasaklayan kuralı uygulamadaki yetersizlikleri, algoritmalarının sansasyonel veya zararlı içerikleri öne çıkarmadaki rolü ve ergen intiharıyla ilgili sosyal medya içeriklerinin yaygınlığı da jüri tarafından ele alındı.
Meta'ya karşı diğer davalar
New Mexico’daki dava, sosyal medya platformları ve bunların çocuklar üzerindeki etkileriyle ilgili açılan bir dizi davadan mahkemeye taşınan ilk dosyalardan biri oldu.
Meta’ya karşı, Instagram ve Facebook’un özelliklerini bilerek bağımlılık yaratacak şekilde tasarlayarak gençler arasında bir ruh sağlığı krizine katkıda bulunduğu iddiasıyla 40’tan fazla eyalet başsavcısı dava açtı.
Meta ve Google platformlarının çocuklara zararlı ve bağımlılık yapıcı olup olmadığına karar verecek bir 'emsal dava' niteliğindeki yargılama için Kaliforniya'da jüri müzakereleri de sürüyor.
Bu dava, yalnızca “KGM” baş harfleriyle tanımlanan 19 yaşındaki bir genç tarafından açıldı. Genç kadın, küçük yaşta Meta’nın Instagram’ını ve Google’ın YouTube’unu kullanmasının depresyonunun ağırlaşmasına ve intihar düşüncelerine yol açtığını iddia ediyor.
Dilekçede, şirketlerin kârlarını artırmak amacıyla platformlarını çocuklar açısından daha bağımlılık yapıcı hâle getirmek için, kumarhanelerde kullanılan tasarım tercihleriyle benzer kasıtlı yöntemler uyguladığı öne sürülüyor.