Beyaz Saray, İran'ın Orta Doğu'daki savaşı sona erdirecek bir barış anlaşmasını kabul etmemesi durumunda ABD Başkanı Donald Trump'ın "cehennemi yaşatmaya" hazır olduğu uyarısında bulundu.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, çarşamba günü düzenlenen basın brifinginde yaptığı açıklamada, "İran şu anki gerçeği kabul etmezse, askeri olarak mağlup edildiklerini ve edilmeye devam edeceklerini anlamazlarsa, Başkan Trump onların daha önce hiç vurulmadıkları kadar sert vurulmalarını sağlayacaktır," ifadelerini kullandı.
REKLAM
REKLAM
Leavitt, "Başkan Trump blöf yapmıyor ve cehennemi yaşatmaya hazır. İran bir kez daha yanlış hesap yapmamalı," dedi.
İran devlet medyasının Tahran'ın Washington tarafından sunulan planı reddettiği yönündeki haberlerine rağmen, ABD'li sözcü iki ülke arasındaki barış görüşmelerinin sürdüğünü savundu.
Görüşmelerin "verimli" geçtiğini belirten Leavitt, ABD'nin Tahran'a yönelik taleplerini içeren 15 maddelik planın detaylarına ilişkin medyada yer alan haberlerde "doğruluk payı" olduğunu da sözlerine ekledi.
Leavitt'in bu sert açıklamaları, İran'ın çarşamba günü erken saatlerde ABD'nin savaşa ara verme planını reddetmesi ve İsrail ile Körfez ülkelerine yönelik yeni saldırılar başlatmasının ardından geldi.
İran devlet televizyonunun İngilizce yayın yapan kanalı Press TV, ismini açıklamayan bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, Tahran'ın Washington'ın 15 maddelik teklifini geri çevirdiğini duyurdu. Söz konusu yetkili, "İran, devam eden dayatma savaşı sona erdirmeyi amaçlayan Amerikan teklifine olumsuz yanıt vermiştir. Savaş, Trump'ın öngördüğü zaman değil, İran karar verdiğinde sona erecektir," dedi.
Anlaşmanın içeriğinde neler var?
Pakistanlı iki yetkili, ABD'nin teklifini genel hatlarıyla tanımlayarak yaptırımların hafifletilmesi, İran'ın nükleer programının geriletilmesi, füze kapasitesine sınırlama getirilmesi ve dünya petrol sevkiyatının beşte birinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı'nın yeniden trafiğe açılmasını içerdiğini belirtti.
Arabuluculuk çabalarına katılan Mısırlı bir yetkili ise bunu "kapsamlı bir anlaşma" olarak nitelendirerek, metnin İran'ın bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğe yönelik kısıtlamaları da kapsadığını ifade etti. Mısırlı ve Pakistanlı yetkililer, arabulucuların cuma günü Pakistan'da İran ve ABD arasında yüz yüze bir görüşme gerçekleştirmesi için baskı yaptığını kaydetti.
Donald Trump, ABD'nin şu anda "müzakere halinde" olduğunu doğrulayarak; ekibinde özel temsilci Steve Witkoff, damadı Jared Kushner, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance'in bulunduğunu açıkladı. Trump, İran tarafında kiminle temas halinde olduklarını açıklamazken, "Diğer tarafın bir anlaşma yapmak istediğini söyleyebilirim," dedi.
İran'ın karşı teklifi
Press TV, ABD teklifini reddeden yetkilinin ağzından Tahran'ın kendi beş maddelik planını da sundu. İran'ın talepleri arasında; İranlı yetkililere yönelik suikastların durdurulması, ülkeye karşı yeni bir savaş açılmayacağına dair güvence verilmesi, savaş tazminatı ödenmesi, düşmanlıkların sona ermesi ve "Hürmüz Boğazı üzerinde İran egemenliğinin tanınması" yer alıyor.
Ancak özellikle savaş tazminatı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol ısrarı gibi maddelerin, küresel enerji arzının savaştan etkilendiği bir dönemde Beyaz Saray tarafından kabul edilmesi uzak bir ihtimal olarak görülüyor.
İsrail'in İranlı liderleri hedef almaya devam edeceğine dair yemin etmesi, Tahran yönetiminde kimin müzakere yetkisine sahip olduğu veya buna istekli olduğu konusundaki belirsizliği koruyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei, salı günü yaptığı açıklamada, Trump döneminde iki kez doğrudan saldırıya uğradıklarını hatırlatarak, "ABD diplomasisi konusunda oldukça acı bir deneyime sahibiz" dedi.