Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ofisinden Euronews'e ulaşan bir belge, Yahudi aşırılıkçıları dizginlemek için ordunun Lübnan'daki bazı birliklerini Batı Şeria'ya çekmeye hazırlandığı bir dönemde yerleşimci şiddetine karşı alınacak önlemlerin ana hatlarını çiziyor.
Euronews'ün özel olarak ele geçirdiği bir belge, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ofisinden İsrail ordusu ve polisine Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetinin önlenmesi için verilen talimatları gösteriyor.
REKLAM
REKLAM
"Başbakanın Yahudiye ve Samiriye'deki Milliyetçi Suçlarla Mücadele Direktifi" başlıklı ve kamuya açık olmayan bir belgede paylaşılan talimatlar Netanyahu yönetimi için son derece sıra dışı bir hamle. Yahudiye ve Samiriye, bugün Batı Şeria olarak bilinen bölgenin İncil'deki isimleridir.
Ordu geçen hafta, Yahudi yerleşimcilerin şiddetini dizginlemek amacıyla birliklerini Lübnan'da devam eden saldırıdan Batı Şeria'ya kaydırdığını duyurmuştu. İsrail ilk kez aktif bir savaş cephesinden kuvvetlerini çekerek çok daha az tehlikeli ya da kritik olduğu düşünülen bir bölgeye gönderiyor.
Bu haber aynı zamanda İsrail Savunma Kuvvetleri (İSK) Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir'in Gazze, Lübnan, Suriye ve Batı Şeria'daki birçok cepheye yayılan ordunun ciddi insan gücü sıkıntısı nedeniyle çökmek üzere olduğu ve bunun da asker eksikliğine yol açtığı yönündeki uyarılarının ardından geldi.
Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te yaklaşık 700,000 yerleşimcinin yanı sıra burada gelecekte bir devlet kurmayı uman 3.8 milyon Filistinli yaşıyor. İsrail buna itiraz etse de her iki bölge de uluslararası hukuka göre yasadışı olarak işgal edilmiş durumda.
Yerleşim faaliyetleri Netanyahu döneminde ve özellikle de ABD Başkanı Donald Trump'ın seçilmesinden bu yana istikrarlı bir şekilde artıyor. İsrail'in sadık bir destekçisi olan Trump, seleflerinin aksine yerleşimlerin genişlemesini kınamaktan kaçındı, ancak Batı Şeria'yı ilhak etme planlarına karşı çıktı.
İsrailli savunuculuk örgütü Peace Now'a (kaynak İngilizce) göre İsrail 2025'in ilk üç ayında, 2024'ün tamamında olduğundan daha fazla yerleşim konutuna onay verdi.
Radikal Yahudi yerleşimci unsurlar, İsrail hükümetinde Maliye Bakanı Bezalel Smotrich gibi sertlik yanlısı politikacıların varlığından cesaret aldı. Smotrich 2023'te "Yerleşimler İdaresi" adında, bizzat kendisinin denetlediği ve yerleşimlerin genişletilmesine ilişkin kararların daha hızlı alınmasını sağlayan yeni bir hükümet organı (kaynak İngilizce) kurdu.
Netanyahu yönetimi için alışılmadık bir hamle
Euronews'ün ulaştığı başbakan talimatı 25 Mart'taki son güvenlik kabinesi toplantısında ilan olundu. Buna göre Batı Şeria'daki İsrail ordu birlikleri "milliyetçi suçlarla mücadeleyi güçlendirmek ve sürtüşme bölgelerinde kuvvetlerin etkin varlığını sağlamak için takviye edilecek." Batı Şeria'nın Filistin ve İsrail'in ortak kontrolü altında olan B Bölgesi'nde yeni yerleşim karakollarına izin verilmeyecek.
Netanyahu geçmişte yerleşimcilerin şiddetini kınamış olsa da bunu genellikle yaygın bir olgudan ziyade birkaç aşırılık yanlısının işi olarak tanımlıyor, bu da politikadaki bu değişimi ve askerlerin geri çağrılmasını daha da dikkat çekici kılıyor.
Yönerge ayrıca, İSK'nin bu çalışmalar dolasıyla oluşan maliyet nedeniyle yerleşimcilere karşı uygulanacak ekonomik yaptırımların ana hatlarını çiziyor. Hükümetin bakanlarını "Yahudiye ve Samiriye'deki milliyetçi suçlarla mücadeleyi" desteklemeye çağıran yönerge, Smotrich ve yerleşimlerin genişlemesini destekleyen bir diğer sert kabine üyesi olan Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'e üstü kapalı bir uyarı gibi görünüyor. Birçok Avrupa ülkesi her iki bakana da seyahat yasağı da dahil olmak üzere yaptırımlar uyguladı.
'Hilltop Youth' fenomeni
Belgede ayrıca, Batı Şeria'da yaşayan ve tüm Filistinlilerin sürülmesini ve bir din devleti kurulmasını savunan aşırı dinci-milliyetçi Yahudi gençlere atıfta bulunularak, Savunma Bakanlığı bünyesinde "Hilltop Youth" (Türkçesi "Doruk Gençliği") fenomenini ele alacak özel bir yönetimin kurulmasından bahsedilmekte.
Bu gençler, Filistinlilere ait özel arazilerde karakollar kurmaktan, Filistinlilere saldırmaktan, mülklerini tahrip etmekten ve yağmalamaktan sorumlu bulunmuşlardı. Ayrıca karakol tahliyeleri sırasında İsrail askerleri ve polisiyle şiddetli bir şekilde karşı karşıya gelmişlerdi. Hem Smotrich hem de Ben-Gvir onları "öncüler" olarak niteleyerek övdü. Yeni özel yönetim, "risk altındaki gençleri eğitim ve terapi müdahaleleri yoluyla şiddet eylemlerinden uzaklaştıracağını" söylüyor.
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), 2025 yılında bin 800'den fazla saldırı ve yaklaşık bin 600 Filistinlinin yerinden edilmesiyle Batı Şeria Filistinlilerine yönelik yerleşimci şiddetinde bir artış (kaynak İngilizce)olduğunu kaydetti. 2025 yılında toplam 240 Filistinli, yerleşimciler ya da ordu tarafından öldürülmüştü. Aynı dönemde 17 İsrailli de Filistinliler tarafından öldürülmüştü.