2024 sonlarında Beşar Esad'ı devirerek Suriye'de geçici lider olan Ahmed eş-Şara Almanya'ya yaptığı ilk ziyarette, daha fazla Suriyelinin geri dönebilmesini sağlamak için Almanya ile birlikte çalışma sözü verdi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Suriye'nin geçici lideri Ahmed eş-Şara'nın Berlin ziyareti sırasında pazartesi günü yaptığı açıklamada, kendisi ile eş-Şara'nın Almanya'daki Suriyelilerin yüzde 80'inin ülkelerine dönmesi konusunda hemfikir olduklarını belirtti.
REKLAM
REKLAM
Avrupa'nın en büyük ekonomisi olan Almanya, 1 milyondan fazla kişiyle Avrupa Birliği içindeki en büyük Suriyeli diasporasına ev sahipliği yapıyor. Bu kişilerin büyük bölümü, 2015-2016 yıllarında göç akınının zirve yaptığı dönemde ülkeye gelmişti.
Berlin'de eş-Şara ile görüşmesinin ardından konuşan Merz, iki liderin "daha fazla Suriyelinin geri dönebilmesi için ortak şekilde çalıştığını" söyledi.
Geçen yıl göreve gelmesinden bu yana daha sert bir göç politikasını öncelikleri arasına alan Şansölye Merz, kendisi ile eş-Şara'nın Almanya'daki her 10 Suriyeliden 8'inin "önümüzdeki üç yıl içinde" geri dönmesi konusunda mutabık kaldığını belirtti.
Eş-Şara da, ülkesinin uzun yıllar iktidarda kalan lideri Beşşar Esad'ı 2024'ün sonlarında devirmesinden bu yana Almanya'ya yaptığı ilk ziyarette, daha fazla Suriyelinin geri dönebilmesini sağlamak için Almanya ile birlikte çalışma sözü verdi.
Eş-Şara, "Alman hükümetindeki dostlarımızla birlikte 'döngüsel' bir göç modeli oluşturmak için çalışıyoruz," dedi.
Bunun, "burada kalmak isteyenler için, kurdukları istikrarı ve yaşamı bırakmadan Suriyelilerin ülkelerinin yeniden inşasına katkı sunmasını mümkün kılacağını" söyledi.
43 yaşındaki eş-Şara, Batılı hükümetlerle ilişkiler kurmayı başardı ve ABD, Fransa ile Rusya'nın da aralarında bulunduğu ülkelere birçok yurt dışı ziyaret gerçekleştirdi.
Bunun sonucunda, 14 yıl süren kanlı iç savaşın ardından ülkenin yeniden inşasına yardımcı olmak amacıyla Suriye'ye yönelik çok sayıda uluslararası yaptırım kaldırıldı.
'Erken normalleşme'
Eş-Şara Berlin'de düzenlenen bir dışişleri forumunda yaptığı konuşmada, Suriye'nin uzun iç savaşı boyunca "korkunç bir yıkım" yaşadığını ve Suriyelilerin, Almanya'nın İkinci Dünya Savaşı'nın ardından yaptığı gibi, "dünyanın geri kalanına yetişmek istediğini" belirtti.
Eş-Şara, Suriye'nin enerji, ulaşım ve turizm sektörlerindeki yatırım fırsatlarına işaret ederek ülkesini son derece çeşitli ve "büyük bir insan kaynağı zenginliğine" sahip olarak tanımladı.
Merz ise Almanya'nın, yeniden inşa sürecinde zorlanan Suriye'yi desteklemek istediğini ve Alman hükümetinden bir heyetin önümüzdeki birkaç gün içinde Suriye'ye gideceğini açıkladı.
Ancak Merz, eş-Şara ile görüşmesinde, "gelecekteki birçok ortak projenin, Suriye'nin hukuk devletine göre yönetilen bir devlet olmasına bağlı olacağını" vurguladığını da belirtti.
Hak savunucuları ise eş-Şara'nın Almanya ziyaretini, İslamcı geçmişine ve Suriye'de süren şiddet ile istikrarsızlığa işaret ederek eleştirdi.
Pazartesi günü Dışişleri Bakanlığı önünde toplanan protestocular, geçtiğimiz aylarda Suriye'nin kuzeyinde Kürtlere yönelik yaşanan şiddet ve baskıya referansla Kürtleri simgeleyen bayraklar ve dövizler taşıyarak eş-Şara'nın İslamcı militan geçmişine dikkat çekti.
Başbakanlık binası yakınında ise onlarca Suriyeli, Suriye'nin yeni devrim bayrağını ve cumhurbaşkanını kalplerle çevrili şekilde gösteren bir pankartı sallayarak el-Şara'yı karşılamak için toplandı.
Almanya Yeşiller Partisi'nin dış politika sözcüsü Luise Amtsberg, AFP haber ajansına yaptığı açıklamada, Almanya'nın eş-Şara hükümetiyle "erken bir normalleşmeye" gitmemesi gerektiğini söyledi.
Amtsberg, Merz'in Suriye politikasını geri dönüşler meselesine indirgediğini ve "sahadaki durumu görmezden geldiğini" ifade etti.
Otoriter eğilimler
Eş-Şara'nın iktidara gelmesinden bu yana mezhepsel gerilimler Suriye'de tekrar tekrar kan dökülmesine yol açmayı sürdürürken, Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) örgütü de varlığını koruyor.
Esad'ın devrilmesinin ardından İsrail, ilhak ettiği Golan Tepeleri'nde BM denetimindeki silahsızlandırılmış bölgeye güçlerini konuşlandırdı. Ayrıca Suriye'ye yüzlerce saldırı düzenledi ve düzenli kara ihlallerinde bulundu.
Birleşmiş Milletler soruşturması cuma günü yayımladığı çağrıda, geçen yaz yaşanan mezhepsel çatışmalarda işlenen ihlallere karışan üst düzey güvenlik yetkililerinin Suriye hükümeti tarafından soruşturulmasını istedi.
Söz konusu çatışmalarda en az bin 700 kişi hayatını kaybetti ve ölenlerin büyük çoğunluğunu Dürzi azınlığa mensup kişiler oluşturdu.
Eş-Şara'nın Almanya'yı ocak ayında ziyaret etmesi planlanıyordu. Ancak bu ziyaret, ülkenin kuzeyinde hükümet güçleri ile Kürtlerin öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri arasındaki çatışmaları sona erdirmeye çalıştığı dönemde ertelendi.
Almanya'daki Kürtleri temsil eden bir grup olan Almanya Kürt Topluluğu (Kurdische Gemeinde Deutschland - KGD), eş-Şara'nın "çok sayıda insan hakları ihlali, savaş suçu ve insanlığa karşı suçtan sorumlu olduğunu" söyledi.
Alman-Suriyeli sivil toplum kuruluşu Adopt A Revolution'ın Başkanı Sophie Bischoff ise gazetecilere yaptığı açıklamada, Alman hükümetinden gelecek herhangi bir desteğin "açık koşullara bağlanması gerektiğini" belirtti ve Suriye'de "otoriter eğilimlerin yeniden yükselişe geçtiği" uyarısında bulundu.