Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan AB'ye katılma niyetini beyan ederken, hükümeti Moskova'nın hakimiyetindeki bir güvenlik paktı olan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'ndeki (KGAÖ) katılımını askıya almıştı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrupa Birliği'ne (AB) katılma arzusunu dile getiren Ermenistan'ı uyardı. Putin, Erivan'ın aynı anda hem AB hem de Moskova liderliğindeki ekonomik ittifakın bir parçası olamayacağını söyledi.
Geçtiğimiz yıl Azerbaycan ile on yıllardır süren husumeti sona erdiren ABD arabuluculuğundaki anlaşmayı imzalayan Ermenistan, son dönemde ABD ve AB ile daha yakın bağlar kurma arayışına girdi.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan AB'ye katılma niyetini beyan ederken, hükümeti Moskova'nın hakimiyetindeki bir güvenlik paktı olan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'ndeki (KGAÖ) katılımını askıya almıştı.
Moskova'da Paşinyan ile gerçekleştirdiği görüşmenin başında konuşan Putin, Rusya'nın Ermenistan'ın AB ile yakınlaşma çabaları konusunda "tamamen sakin" olduğunu belirtti.
Ancak Rus lider, Ermenistan için "hem AB ile bir gümrük birliği içinde olup hem de Avrasya Ekonomik Birliği'nde yer almanın imkansız" olduğunu vurguladı.
2015 yılında kurulan ve Ermenistan, Belarus, Kazakistan ile Kırgızistan'ı da kapsayan Rusya liderliğindeki Avrasya Ekonomik Birliği mal, sermaye ve iş gücünün serbest dolaşımına izin veren ortak bir pazar niteliği taşıyor.
Enerji ve pazar uyarısı
Putin'in açıklamaları, Ermenistan'ın AB üyeliği perspektifi henüz uzak görünse ve taraflar arasında herhangi bir gümrüksüz ticaret anlaşması henüz görüşülmemiş olsa da bir uyarı sinyali niteliği taşıyor.
Rus lider, iki bloğun çeşitli mal gruplarına ilişkin pazar düzenlemelerinin birbirinden oldukça farklı olduğunu ve yakın zamanda ortak bir paydada buluşulmasının pek mümkün görünmediğini ifade etti.
Putin, izlenecek rotayı belirlemenin Ermenistan'ın takdirinde olduğunu belirtmekle birlikte, ülkenin şu anda Rus doğal gazını Avrupa fiyatlarına kıyasla çok daha düşük bir fiyata aldığının altını çizdi.
Paşinyan ise Ermenistan'ın aynı anda her iki bloğa birden üye olamayacağının farkında olduğunu, ancak şimdilik Avrasya Ekonomik Birliği üyeliği ile AB ile iş birliğini geliştirmeyi bir arada yürütebileceğini söyledi. Paşinyan, "Rusya ile bağlarımız bizim için çok derin ve önemli," dedi.
Karabağ sonrası gerilen ilişkiler
Ermenistan'ın uzun süreli hamisi ve müttefiki olan Rusya ile ilişkileri, Azerbaycan'ın 2023 yılında Karabağ bölgesini tamamen geri alması ve bölgedeki etnik Ermeni ayrılıkçıların yönetimine son vermesinin ardından giderek gerildi.
Erivan yönetimi, bölgeye konuşlandırılan Rus barış güçlerini Azerbaycan'ın operasyonunu durdurmamakla suçlamıştı.
Ukrayna'daki savaşla meşgul olan Moskova ise askerlerinin müdahale yetkisi olmadığını savunarak bu suçlamaları reddetmişti.
Putin çarşamba günü yaptığı açıklamada, Paşinyan'ın 2022'de Karabağ'ı Azerbaycan'ın bir parçası olarak tanıma kararının Moskova'nın müdahalesini imkansız kıldığını savundu.
Rus lider ayrıca, geçen yıl Ermenistan ile Azerbaycan arasında imzalanan ABD aracılı barış anlaşmasının ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından teşvik edilen ulaşım koridorunun bölgesel iş birliği için yeni perspektifler açtığını kaydetti.
Seçimler ve muhalefet tartışması
Putin ayrıca, haziran ayında yapılması planlanan parlamento seçimlerinde Rusya yanlısı güçlerin özgürce rekabet etmesine izin verileceği yönündeki umudunu dile getirdi.
Bazı temsilcilerin gözaltında tutulduğuna değinen Putin, muhtemelen geçen yıl hükümetin devrilmesi çağrısı yaptıktan sonra tutuklanan ve Paşinyan'a yönelik eleştirileriyle tanınan Rus-Ermeni milyarder Samvel Karapetyan'a atıfta bulundu.
2018'den bu yana görevde olan Paşinyan ise Ermenistan yasalarının Rus pasaportu sahiplerinin seçimlere katılmasını yasakladığını hatırlatarak karşılık verdi.