Ukrayna Hürmüz Boğazı'nın açılmasını sağlayabilir mi?

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy bir haftayı aşkın bir süredir Kiev'in İran savaşının patlak vermesinden bu yana kesintiye uğrayan Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yardım etmeye hazır olduğunu ifade ediyor.

REKLAM

REKLAM

Ancak Zelenskiy cuma günü yaptığı açıklamada şu ana kadar Ukrayna'nın herhangi bir talep almadığını söyledi:

"Hürmüz Boğazı konusunda ABD ve Ortadoğu ülkelerine verdiğimiz sinyal bu konuyu görüşmeye açık olduğumuz yönündeydi."

Zelenskiy bu aşamada hiçbir ülkenin ablukayı tek başına kaldıramayacağını söylerken Kiev'in "Rusya'nın gıda ve diğer malların akışını engelleme girişimlerine rağmen" Karadeniz'de Tahıl Koridoru'nu hayata geçirme deneyimine sahip olduğunu vurguladı.

"Şimdiki durum da benzer, ancak bu enerji ile ilgili" diyen Zelenskiy, Ukrayna'nın tecrübesine dayanarak "savaş ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin müzakerelerin paralel ilerleyebileceğini" ekledi.

"Alternatif bir adım, Ukrayna'nın Tahıl Koridoru'nda yaptığı gibi boğazı tek taraflı olarak kontrol etmek olabilir. Bunu başarmak için önleyiciler, gemilere eşlik edecek askeri konvoylar, geniş bir entegre elektronik savaş ağı ve diğer araçlar gerekecektir."

Karadeniz'de gıda güvenliği koridoru

2022 yazında Rusya, Ukrayna, Türkiye ve BM, Ukrayna limanlarından dünya pazarlarına güvenli bir şekilde tahıl ihraç edilmesini sağlayan ve küresel gıda fiyatlarını düşüren bir anlaşmaya vararak Karadeniz Tahıl Girişimi'ni imzaladı.

Denizde bir insani yardım koridoru oluşturuldu ancak Rusya'nın katılımını geri çekmesi ve Ukrayna'ya giden her gemiyi potansiyel bir askeri hedef olarak göreceğini söylemesinin ardından girişim bir yıl sonra sonlandırıldı.

Zelenskşy geçtiğimiz günlerde Moskova'nın abluka için "sadece savaş gemileri değil, geniş bir ekipman dizisi" kullandığını söyledi.

Ancak Ukrayna o zamandan beri yeni ihracat rotaları oluşturuyor.

Zelenskiy, "Rus Karadeniz Filosunu etkisiz hale getirdik ve onları koridordan uzaklaştırdık," diye açıkladı:

"Ardından Rus helikopterlerine ve diğer saldırı silahlarına karşı insansız deniz araçlarını kullanarak sivil gemiler için konvoylar düzenledik."

Gıda Güvenliği Koridoru o tarihten bu yana Ukrayna'nın kontrolü altında.

"Bu uzmanlığımızı diğer ülkelerle paylaşabiliriz ama kimse bizden Hürmüz Boğazı konusunda yardım istemedi. Ortaklar bizden sadece uzmanlığımızı paylaşmamızı istedi."

Ukrayna'nın elinde hangi araçlar var?

Hürmüz Boğazı'nı açmak için büyük olasılıkla mayınların temizlenmesi, İran kıyılarından gelen tehditlerin bastırılması ve en önemlisi gemilerin gerçek zamanlı olarak savunulması gerekecek.

İşte bu noktada Kiev'in bilgi birikimi var.

İran'ın büyük ölçüde Şahid tipi insansız hava araçlarına bel bağladığı düşünüldüğünde, önleme kilit önem taşıyor. Boğaz'ın bazı bölgelerinde gemiler İran kıyılarına çok yaklaşıyor ve saldırılar hedeflerine birkaç dakika ya da daha kısa sürede ulaşabiliyor, bu da önleme için çok kısa bir süre bırakıyor.

Kiev'in hızlı, düşük maliyetli ve kısa menzilli insansız hava araçlarına karşı savunma konusundaki deneyimi özellikle ABD ve Körfez ülkeleri için değerli olabilir.

Gemilerin gerçek zamanlı olarak savunulmasında merkezi bir unsur Ukrayna'nın insansız deniz araçları olabilir.

Kiev kuvvetleri şu anda hem su üstü gemilerine karşı kamikaze saldırıları için hem de modifiye edilmiş versiyonlarda birinci şahıs görüşlü (FPV) insansız hava araçları fırlatmak veya hava savunma sistemleri taşımak için kullanılabilen çok çeşitli insansız su üstü sistemleri işletiyor.

Bunlar arasında en ünlüleri Magura V5, Sea Baby ve Mamay. Bu drone'lar, Rusya'nın Caesar Kunikov adlı filo çıkarma gemisi gibi büyük gemileri bile imha etmede etkili olduklarını gösterdi.

Sürekli koruma sağlayan gemilerin yanında çalışarak Boğaz'daki ticari gemileri savunmak için uyarlanmaları mümkün.

Zelenskiy, deniz insansız hava araçlarının Ukrayna'nın geçen hafta Körfez ülkeleriyle imzaladığı savunma anlaşmalarına dahil olduğunu doğruladı.

Kiev neden yardım teklif ediyor?

Ukrayna, İran'ın insansız hava araçlarına karşı Körfez ülkelerine insansız deniz drone'ları, elektronik savaş ve önleme teknolojisi de dahil olmak üzere eksiksiz hava savunma sistemi sağlamayı kabul etti.

Zelenskiy mart ayı başında Suudi Arabistan, Katar ve BAE ile yapılan 10 yıllık anlaşmaları duyururken bu sistemlerden bazılarının Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yardımcı olabileceğini söyledi.

Kiev için Körfez ülkeleriyle yapılan anlaşmalar silah ihracatını küresel ölçeğe taşımak için bir fırsat.

Bu sayede Ukrayna, Rus balistik füzelerine karşı kendi hava savunmasını geliştirebilecek ve kendi savunma sektörü için mali açıdan kazançlı anlaşmalar yapabilecek.

Ukrayna ayrıca İran savaşı ve Ortadoğu'daki gerilimin yarattığı ivmeyi jeopolitik rolünü güçlendirmek ve hatta güvenlik yardımı alan bir ülke konumundan yardım sağlayan bir ülke konumuna geçmek için bir fırsat olarak kullanmaya çalışıyor.