Orion uzay aracı, 13 dakika içinde 120 bin metreden fazla irtifa kaybederek Kaliforniya açıklarındaki suya iniş bölgesine ulaşacak.
Uzayda rekorlarla geçen bir haftanın ardından, NASA'nın 10 günlük Ay yakın geçiş görevi Artemis II'de bulunan dört astronot, yolculuklarının en yoğun aşamasına hazırlanıyor: Dünya'ya dönüş.
REKLAM
REKLAM
13 dakika içinde Orion uzay aracı 400 bin feetten (121 kilometre) fazla alçalacak ve Pasifik Okyanusu üzerinde neredeyse 2 bin mil (3 bin 218 kilometre) yol katederek California açıklarındaki özel bir 'iniş' noktasına ulaşacak.
Bu sürenin neredeyse yarısında NASA'nın yer ekibiyle iletişimleri tamamen kesilecek ve 2 bin 760 dereceye varan sıcaklıklara maruz kalacaklar.
Astronot Victor Glover, 3 yıldan fazla süre önce göreve seçildiği günden bu yana Artemis II dönüşünü düşündüğünü söyledi. Çarşamba günü düzenlenen bir basın toplantısında Glover bunu "atmosferde bir ateş topunun üzerinde yol almak" olarak tanımladı.
İşte astronotların Dünya'ya bu ateşli dönüşe hazırlanmak için şu anda neler yaptığı ve sonrasında neler olacağına dair ayrıntılar.
İnişe hazırlık
Artemis II'nin giriş uçuşu direktörü Rick Henfling'in aktardığına göre, yeniden girişe hazırlanmak için mürettebat, uzay aracının yörüngesini Dünya'ya dönüşte daha hassas bir rotaya oturtmak amacıyla küçük bir motor ateşlemesi anlamına gelen dönüş yörüngesi düzeltme manevrasını şimdiden gerçekleştirdi.
Astronotlar ayrıca, uzaydan döndükten sonra ayağa kalktıklarında kan basıncını ve kan akışını korumalarını zorlaştıran ortostatik intoleransla mücadele etmelerine yardımcı olan özel kıyafetleri de test etti.
10 günlük yakın geçiş görevinin dokuzuncu gününde mürettebat, aracı elle kumanda ederek Dünya'yı pencerelerden birinin merkezine alacak, ardından geminin kuyruğu Güneş'e bakacak şekilde bir irtifaya çıkaracak.
Henfling, "Böylece daha fazla enerji üretebilecek," diye ekledi.
Ardından, Artemis II'nin onuncu gününde astronotlar son iniş için hazırlanmaya başlıyor.
Yeniden girişten yaklaşık 20 dakika önce, görev boyunca mürettebata destek sağlayıp enerji veren servis modülü Orion'dan ayrılacak. Bu modül daha sonra atmosfere girerken yanıp parçalanacak ve kendi başına Dünya'ya düşecek.
Bundan sonra mürettebat, inişe başlamadan önce uçuş rotasında son kez değişiklik yapma imkanı veren son bir 'raise burn' manevrasına hazır olacak; Henfling'e göre iniş Hawaii'nin güneydoğusundan başlayacak ve sonunda California açıklarında suya inmeleriyle sonuçlanacak.
Ardından mürettebat vizörlerini indirip gözlerini kapatacak ve Dünya yüzeyine ulaşana kadar 'fırlatma ve giriş kıyafetleri içinde, izole bir ortamda' kalacak.
Yeniden giriş nasıl gerçekleşecek?
Kapsül yaklaşık 400 bin feet (121 bin 920 metre) irtifada Dünya atmosferine yeniden girecek ve iniş noktasına ulaşmak için bin 950 mil (3 bin 138 kilometre) yol kat etmesi gerekecek.
Henfling, "Asıl eğlence işte orada başlıyor," dedi.
Atmosfere girişten yalnızca 24 saniye sonra Orion, aracın etrafında plazma tabakasının oluştuğu ve astronotlarla NASA kontrol merkezi arasındaki iletişimi yaklaşık 6 dakika boyunca kesen bir 'kararma' evresine girecek.
Orion'un gövdesinde dünyadaki en büyük ısı kalkanı bulunuyor, bu kalkan astronotları aşırı ısı ve plazmadan koruyacak.
Henfling, "Altı dakikalık kararma sona erdiğinde Orion 150 bin feet (45 bin 720 metre) irtifada olacak ve iniş noktasına doğru son derece yüksek bir hızla ilerleyecek, bu nedenle bir sonraki odak noktası paraşütlerin açılması olacak," diye konuştu.
Hızla hareket eden bir cisimden açılmak üzere tasarlanmış, yedi metre çapında iki küçük yönlendirici paraşüt (drogue) 25 bin feet (7 bin 620 metre) irtifada açılarak Orion'un hızını 494 km/saate düşürecek. Üç daha büyük paraşüt ise hızı daha da azaltarak 38 km/saate indirecek, kapsül Pasifik Okyanusu'na suya inerken bu hızı koruyacak.
Araç suya temas ettiğinde, uzay aracının üst kısmında yer alan beş turuncu hava yastığından oluşan sistem şişerek kapsülü dik konuma getirecek, böylece mürettebat dışarı çıkabilecek.
Henfling, yeniden girişin baştan sona 13 dakika süreceğini belirtti. "Çok hızlı başlayacak ve daha da hızlı bitecek" diye ekledi.
NASA'ya göre Artemis II, 10 Nisan Cuma günü TSİ 03:07’de San Diego açıklarında denize inecek.
Henfling, iniş sırasında yaşanabilecek olası sorunlara bağlı olarak mürettebatın planlanandan daha uzakta yere inebileceği bazı 'ihtiyati' uçuş güzergahlarının da NASA tarafından hazırlandığını söyledi.
Görevden sonra ne olacak?
Artemis'in iniş ve kurtarma direktörü Liliana Villarreal, astronotların inişten sonra alınması için kullanılacak çıkarma gemisi USS John P. Murtha'da görev yapan bir ekibin liderliğini üstleniyor.
Villarreal, geminin ve ona eşlik eden küçük botların Orion'un iniş noktasından "güvenli bir mesafede" konuşlanacağını söyledi. Kapsülün etrafındaki hava ve suya ilişkin hızlı bir değerlendirmeden sonra botlardaki ekip Orion'un kapağını açacak ve astronotların 'Front Porch' adı verilen şişme salına geçmelerine yardımcı olacak.
Astronotlar, kendilerini tıbbi tesislere götürecek iki helikopter gelene kadar 'Front Porch'ta bekleyecek; burada derhal sağlık kontrolünden geçirilecekler.
Villarreal, "Mürettebatı kurtarıp suya inişten itibaren iki saat içinde revir bölümüne ulaştırmayı bekliyoruz' dedi. 'Artemis I görevi sırasında son derece başarılı bir kurtarma operasyonu gerçekleştirdik [...] ve yaptığımız testler ile eğitimler sayesinde [...] Artemis II'nin de aynı derecede başarılı olacağından eminiz," dedi.
Orion kapsülü USS John P. Murtha'ya alınacak ve suya inişten sonraki 24 saat içinde en yakın donanma üssüne götürülecek.
Kapsül burada hızlı bazı kontrollerden geçirilecek, ardından bir kamyona yüklenip Florida'daki NASA tesislerine geri götürülecek.