Hafta sonu İslamabad'da başlayacak ABD-İran müzakerelerinde, ABD heyetine Başkan Yardımcısı J.D. Vance, İran tarafına Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi liderlik edecek.
ABD ile İran arasında varılan 15 günlük geçici ateşkesin ardından, iki ülke temsilcilerinin hafta sonu Pakistan’ın başkenti İslamabad’da bir araya gelmesi bekleniyor.
REKLAM
REKLAM
Taraflar arasındaki bu görüşmeler, çatışmaların başlamasından bu yana yapılacak ilk yüz yüze temas olma özelliği taşıyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran’ın da müzakerelere katılmayı kabul ettiğini açıkladı.
Ateşkese nasıl gelindi?
ABD, İsrail ve İran arasında haftalardır süren karşılıklı saldırıların ardından, Pakistan’ın arabuluculuğunda iki aşamalı bir plan gündeme geldi. Bu plana göre ilk aşamada derhal ateşkes ilan edilmesi, ikinci aşamada ise daha kapsamlı bir anlaşma için müzakerelerin yürütülmesi öngörülüyor.
Tarafların kabul ettiği geçici ateşkesin yaklaşık 15 gün sürmesi ve bu süre zarfında kalıcı bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulması hedefleniyor. Plan ayrıca, küresel enerji ticareti açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını da içeriyor.
Müzakerelere kimler katılacak?
Diplomatik kaynaklara göre görüşmelere ABD adına Başkan Yardımcısı JD Vance’in başkanlık etmesi beklenirken, ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un da sürecin kilit isimlerinden biri olacağı ifade ediliyor. İran’ı ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin temsil etmesi öngörülüyor.
Pakistan tarafında ise sürece hem siyasi hem de askeri düzeyde üst düzey isimlerin eşlik edeceği belirtiliyor. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in de taraflar arasında yoğun diplomasi trafiği yürüttüğü kaydediliyor.
Masada hangi başlıklar var?
İslamabad’daki görüşmelerde kalıcı ateşkesin sağlanması, karşılıklı güvenlik garantileri, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin taahhütlerin ele alınması bekleniyor.
Bu başlıkların, geçici ateşkesin ardından oluşturulması planlanan kapsamlı anlaşmanın temelini oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Ateşkes neden kırılgan?
Ancak geçici ateşkese rağmen sahadaki gerilimin tamamen sona ermediği belirtiliyor. İran tarafı kalıcı bir anlaşma için güvenlik garantileri talep ederken, ABD’nin uzun vadeli taahhütlerine ilişkin belirsizliklerin sürdüğü ifade ediliyor.
Ateşkes ilanına rağmen bölgede zaman zaman gerilim haberlerinin gelmeye devam etmesi de sürecin kırılganlığını ortaya koyuyor.
İslamabad’da yapılacak görüşmeler, geçici ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek kritik bir dönüm noktası olabilir.