Müzakereciler, geçen hafta sonu yapılan görüşmeleri başarısızlığa uğratan üç temel başlığa odaklanıyor: İran’ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı ve savaş hasarlarının tazmin edilmesi.
ABD'nin İran ile Pakistan’da ikinci tur barış görüşmeleri yapma olasılığını değerlendirdiği ve bir anlaşmaya varılması konusunda iyimser olduğu bildirildi. Beyaz Saray çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Bu yönde görüşmeler sürüyor” ifadesini kullandı.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, gazetecilere yaptığı açıklamada “anlaşma ihtimaline dair kendimizi iyi hissediyoruz” dedi ve ek görüşmelerin büyük olasılıkla İslamabad’da gerçekleşeceğini belirtti.
Açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın salı günü yaptığı ve İran’daki savaşın sona yaklaşmakta olduğu yönündeki değerlendirmelerinin ardından geldi. Trump, Fox Business News’e verdiği röportajda, “Savaşın sona çok yakın olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
Trump, “Şu anda çekilsem, o ülkeyi yeniden inşa etmeleri 20 yıl sürer. Biz henüz bitirmedik. Ne olacağını göreceğiz. Bir anlaşma yapmak istiyorlar, hem de çok istiyorlar” dedi. Ayrıca New York Post’a yaptığı açıklamada ikinci tur görüşmelerin “önümüzdeki iki gün içinde” gerçekleşebileceğini söyledi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de Pakistan Başbakan Yardımcısı Ishaq Dar ile yaptığı görüşmeye atıfta bulunarak müzakerelerin yeniden başlamasının “yüksek ihtimal” olduğunu ifade etti.
Pakistan Maliye Bakanı Muhammad Aurangzeb ise ülke yönetiminin ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik çabalardan vazgeçmediğini söyledi.
Öte yandan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Çarşamba günü yaptığı açıklamada İsrail ile ABD’nin İran konusunda tamamen uyum içinde olduğunu belirtti.
Netanyahu, televizyonda yayınlanan konuşmasında “Amerikalı dostlarımız İran’la yürüttükleri temaslar hakkında bizi sürekli bilgilendiriyor. ABD’nin ve bizim hedeflerimiz birebir aynıdır” dedi.
Netanyahu ayrıca, İran’dan zenginleştirilmiş materyalin çıkarılması, ülkedeki uranyum zenginleştirme kapasitesinin ortadan kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması gerektiğini söyledi.
Hürmüz Boğazı kapalı kalmaya devam ediyor
Trump'ın açıklaması, 22 Nisan'da sona erecek olan ateşkesin, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasını sürdürmesi ve Tahran'ın da buna karşılık yeni tehditler savurmasıyla sallantıda olduğu bir dönemde geldi.
Arabuluculuk çalışmalarında yer alan ve isminin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir yetkiliye göre müzakereciler, İran'ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı ve savaş zararlarının tazmini gibi geçen hafta sonu görüşmeleri rayından çıkaran üç kilit noktaya odaklanıyor.
Kırılgan ateşkese rağmen çarşamba günü petrol fiyatları düştü ve ABD hisse senetleri savaşın sona ermesi umuduyla yükseldi.
Savaş 28 Şubat'ta ABD-İsrail'in İran'a yönelik ortak hava saldırılarıyla başladı ve Tahran'ın bölgede her gün füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlemesine yol açtı.
Kısa bir süre sonra İran, kritik bir nakliye rotası olan Hürmüz Boğazı'nı etkin bir şekilde kapatarak küresel piyasalarda şok etkisi yarattı.