AB ve BM'nin ortak raporunda, evlerin, hastanelerin ve okulların hasar gördüğü, çoğu insanın yerinden edildiği Gazze'nin 2 yıllık savaşın ardından toparlanması için 71 milyar dolardan fazla paraya ihtiyaç olduğu uyarısı yapıldı.
Pazartesi günü yayınlanan AB-BM değerlendirme raporuna göre, savaşın harap ettiği Gazze'nin toparlanması ve yeniden inşası için önümüzdeki 10 yıl içinde 71 milyar dolardan (60,3 milyar euro) fazla kaynağa ihtiyaç duyulacak.
REKLAM
REKLAM
Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, son "Gazze Hızlı Hasar ve İhtiyaç Analizi" (RDNA) raporunda, Filistin topraklarındaki iki yılı aşkın savaşın "benzeri görülmemiş bir can kaybına ve katastrofik bir insani krize yol açtığını" belirtti.
Dünya Bankası ile koordineli olarak hazırlanan değerlendirmede, "Toparlanma ve yeniden inşa ihtiyaçlarının yaklaşık 71,4 milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir," ifadesine yer verildi.
Okullar, hastaneler ve diğer sivil altyapı dahil olmak üzere Gazze'nin büyük bir bölümü, Ekim 2023'te başlayan ve yıkıcı etkileri olan İsrail-Hamas savaşı nedeniyle enkaz yığınına dönmüş durumda.
Nihai değerlendirmede, temel hizmetlerin geri getirilmesi, kritik altyapının yeniden inşa edilmesi ve ekonomik toparlanmanın desteklenmesi için ilk 18 ayda 26,3 milyar dolara (22,3 milyar euro) ihtiyaç duyulacağı belirtildi.
Yapılan ortak açıklamada "Fiziki altyapı hasarının 35,2 milyar dolar, ekonomik ve sosyal kayıpların ise 22,7 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor," denildi.
Gazze, 7 Ekim 2023'te Hamas öncülüğünde İsrail'in güneyine düzenlenen saldırının yol açtığı 2 yıllık yıkıcı çatışmaların ardından geçtiğimiz ekim ayında kabul edilen kırılgan bir ateşkes altında.
AFP tarafından aktarılan İsrail verilerine göre bu saldırı, İsrail'de çoğu sivil bin 221 kişinin ölümüyle sonuçlandı. Filistinli militanlar ayrıca 251 rehineyi kaçırarak ateşkes anlaşmasıyla serbest bırakılmaları sağlanana kadar Gazze'de tuttu.
BM'nin rakamlarını güvenilir bulduğu Hamas yönetimindeki Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre, İsrail'in askeri harekâtı Gazze Şeridi'nde çoğu sivil 72 binden fazla kişinin ölümüne yol açtı.
'Muazzam ölçekte ihtiyaç'
RDNA'ya göre, yaklaşık 371 bin 888 konut yıkılmış ya da hasar görmüş, bölgedeki hastanelerin yüzde 50'sinden fazlası işlevsiz kalmış ve neredeyse tüm okullar yıkılmış ya da hasar görmüştür.
Değerlendirmeye göre, aynı zamanda 1,9 milyon kişi - neredeyse Gazze'nin tüm nüfusu - çoğu kez birden fazla kez yerinden edildi ve nüfusun yüzde 60'ından fazlası evlerini kaybetti.
Gazze ekonomisinin yüzde 84 oranında küçüldüğü belirtilen değerlendirmede, "Yaşam koşulları, geçim kaynakları/gelir, gıda güvenliği, toplumsal cinsiyet eşitliği ve sosyal içerme alanlarındaki yoksunluğun ölçeği ve kapsamı, Gazze Şeridi'ndeki insani gelişmeyi 77 yıl geriye itmiştir," denildi.
BM ve AB, Gazze'deki "ihtiyacın devasa boyutu" nedeniyle, toparlanma çabalarının insani yardımlarla eş zamanlı yürütülmesi ve acil yardımdan kapsamlı yeniden inşa sürecine geçilmesi gerektiğini vurguladı.
BM ve AB, iyileştirme ve yeniden yapılanma sürecinin "Filistin öncülüğünde" yürütülmesinde ısrar ederken, BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararı uyarınca yönetimin Filistin Yönetimi'ne devredilmesini destekleyen bir yaklaşım sergiledi. Geçtiğimiz kasım ayında kabul edilen bu kararda, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze'nin inşası için oluşturduğu "Barış Kurulu" girişimi memnuniyetle karşılanmıştı.
BM ve AB ayrıca, kararın sahada uygulanabilmesi için bir dizi "elverişli koşulun" şart olduğunu hatırlattı. Bu koşulların başında; sürdürülebilir bir ateşkes, tam güvenliğin sağlanması, engelsiz insani erişim ve temel hizmetlerin ivedilikle tesisi geliyor. Ayrıca Gazze ile Batı Şeria arasındaki insan ve ticari mal trafiğinin serbest bırakılması gerektiği belirtildi.
Yetkililer, bu şartlar sağlanmadan "ne toparlanma ne de yeniden inşa sürecinin başarılı olabileceği" uyarısında bulundu.