Rusya'nın topyekûn savaşının başlamasından bu yana Güney Kafkasya'ya ilk ziyaretini gerçekleştiren Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Azerbaycan'da Vladimir Putin ile görüşmeye hazır olduğunu açıkladı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın geniş çaplı işgalinin başlamasından bu yana Azerbaycan’a gerçekleştirdiği ilk ziyarette, Moskova ile yürütülecek diplomatik süreçte Bakü’nün arabuluculuk rolü üstlenebileceğini açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile birlikte kameraların karşısına geçen Zelenskiy, “Rusya’nın bu haksız savaşı sona erdirmek için gereken iradeyi göstermesi hayati önem taşıyor,” dedi.
Zelenskiy, Ukrayna’nın üçlü görüşmelere hazır olduğunu belirterek, daha önce benzer temasların Türkiye ve İsviçre’de gerçekleştirildiğini hatırlattı. Ukrayna lideri, “Rusya diplomasiye hazır olduğu sürece Azerbaycan’da yapılacak görüşmelere biz de hazırız,” ifadelerini kullandı.
Kremlin ise liderlerin Moskova dışında bir yerde bir araya gelmesi fikrine sıcak bakmıyor. Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarını sürdürmesi ve maksimalist taleplerinden geri adım atmaması dikkat çekerken, Kiev yönetimi Zelenskiy’nin Vladimir Putin ile Rusya ve Belarus dışında herhangi bir ülkede görüşmeye hazır olduğunu vurguladı. Belarus’un savaşta Moskova’ya destek verdiği ve 2022’deki işgal için bir üs olarak kullanıldığı hatırlatıldı.
Aliyev ise Azerbaycan’ın Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne verdiği desteği yineleyerek, “Ukrayna ve Azerbaycan, karşılıklı olarak birbirlerinin toprak bütünlüğünü desteklemiştir ve desteklemeye devam edecektir,” dedi. Aliyev ayrıca, Rusya’nın saldırısından günler önce, Ocak 2022’de Kiev’i ziyaret ettiğini hatırlattı ve liderlerin bir sonraki görüşmeyi Ukrayna’da yapma konusunda anlaştığını açıkladı.
Görüşmelerde enerji alanındaki iş birliği de öne çıktı. Aliyev, Azerbaycan devlet enerji şirketi SOCAR’ın Ukrayna’da uzun yıllardır faaliyet gösterdiğini ve yeni ortak projeler ile yatırımların gündemde olduğunu söyledi. Ticaret hacminin artırılması gerektiğini de vurguladı.
Bununla birlikte, görüşmelerin en önemli başlıklarından biri güvenlik ve savunma sanayii iş birliği oldu. Zelenskiy, iki ülkenin bu alanda “çok önemli bir adım attığını” belirterek ilgili anlaşmaların imzalandığını ancak detayların paylaşılmadığını ifade etti.
Azerbaycan’ın kuzeyinde, Rusya sınırına yaklaşık 100 kilometre mesafedeki Kebele'de gerçekleşen görüşme, son dört yılda iki lider arasındaki yedinci buluşma olarak kayda geçti.
UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Kebele, Azerbaycan için büyük önem taşıyan tarihi bir şehir olup, yüzyıllardır çok etnikli ve dini bir arada yaşamanın ve hoşgörünün sembolü olarak biliniyor.
Geçmişi 2500 yıl öncesine dayanan ve Doğu ile Batı'yı, Hazar Denizi sahasını Karadeniz'e bağlayan İpek Yolu'nun önemli bir geçiş merkezi olan Azerbaycan, günümüzde de kilit bir küresel enerji geçiş noktası ve Avrupa'nın önemli bir enerji tedarikçisi olarak rol oynuyor.
Ukraynalı askeri uzmanlar Azerbaycan'da
Zelenskiy ayrıca Ukraynalı askeri uzmanların anti-drone uzmanlıklarını ve bilgi birikimlerini paylaşmak üzere Azerbaycan'a gönderildiğini de ilk kez doğruladı.
"Ukrayna her zaman hem ortaklarımızı hem de bizi güçlendiren işbirliğine bağlıdır," diyen Zelenskiy, Kiev'in halihazırda Orta Doğu, Körfez bölgesi ve Avrupa Birliği ile çalıştığını ve Azerbaycan'la da "önemli çalışmaları" olduğunu teyit etti.
İran'daki savaş mart ayı başında Tahran'a ait insansız hava araçlarının (İHA) Azerbaycan'ın Nahçıvan kentindeki havaalanının yolcu terminalini ve İran sınırına yakın Şakarabad köyü yakınlarındaki bir okulu hedef almasıyla Azerbaycan'a da sıçradı.
Ancak Ukrayna'nın diğer güvenlik anlaşmaları kamuoyuna duyurulurken, Kiev ve Bakü ilk kez iş birliklerini merakla beklenen bir açıklamayla teyit etti.
Zelenskiy geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar ile 10 yıllık anlaşmalar yaptıklarını söyledi. Ukrayna şimdi "dikkatini yavaş yavaş Kafkasya'ya çeviriyor."
Ukrayna'nın askeri ilgisi Kafkasya'ya yöneliyor
Bu bölge on yıllardır Rusya'nın etki alanının bir parçası olarak görülüyor.
Zelenskiy'nin savaşın başlamasından bu yana Azerbaycan'a yaptığı ilk ziyaret ve görüşmelerin Rusya sınırına bu kadar yakın bir yerde gerçekleşmesi, Moskova'nın Güney Kafkasya'daki ilişkileri normalleştirme çabalarına rağmen bölgede hızla gelişen dinamiklerin altını çiziyor.
Azerbaycan, Rusya'nın Azerbaycan'ın ticari ve diplomatik tesislerine yönelik saldırıları da dâhil olmak üzere Moskova'nın topyekûn savaşı sırasında Ukrayna'ya pek çok kez insani yardımda bulundu.
Zelenskiy ve Aliyev şubat ayında Münih Güvenlik Konferansı'nda bir araya geldi. Konferans sırasında Azerbaycan Cumhurbaşkanı, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları sırasında Azerbaycan'ın enerji altyapısını ve büyükelçiliğini kasıtlı olarak hedef aldığını söyledi.
Aliyev Münih'te yaptığı açıklamada, "Ukrayna'da Azerbaycan'ın enerji altyapısına üç saldırı oldu. Ayrıca Ukrayna'daki Azerbaycan büyükelçiliğine de üç saldırı oldu," dedi.
"İlk saldırıdan sonra bunun bir kaza olduğunu düşündük ve Rus meslektaşlarımıza konsolosluk bölümü, kültür merkezlerimiz ve diğer her şey dahil olmak üzere Azerbaycan'ın diplomatik misyonlarının tüm koordinatlarını verdik. Buna rağmen iki saldırı daha gerçekleşti. Yani bu, Azerbaycan'ın diplomatik misyonuna yönelik kasıtlı bir saldırıydı."
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı kasım ayında Kiev'deki Azerbaycan Büyükelçiliği'nin Rus saldırısında İskender tipi bir füzeyle hasar görmesinin ardından Rus Büyükelçisini çağırarak "güçlü bir protesto" sunmuştu.