Tarih boyunca en çok kez suikast girişimine uğramış siyasilere bir göz atıyoruz. Zirvenin en tepesinde 600'ü geçkin girişimle Kübalı lider Fidel Castro var.
Siyaset ve devlet yönetimi zor ve engebeli bir alan. Sosyal medyada, tarihte en çok sayıda suikast girişimiyle karşılaşan siyasileri sıralayan çeşitli listeler dolaşıyor.
REKLAM
REKLAM
Rakamların çoğu uyuşuyor. Birkaçı uyuşmuyor.
Hepsi de anlatılmaya değer bir hikaye sunuyor.
Fidel Castro: 638 değil, 634 suikast girişimi
İnternette dolaşan iddialar, Castro'ya yönelik 638 suikast girişimi atfediyor. Daha yaygın olarak alıntılanan ve kaynak gösterilen rakam, Küba devlet güvenliğinin eski başkanı Fabián Escalante tarafından Küba liderine yönelik komplolara dair kapsamlı hesabında belgelendiği üzere 634.
ABD Senatosu'nun CIA suistimallerine ilişkin 1975 tarihli dönüm noktası niteliğindeki araştırması olan Church Komitesi, yalnızca 1960 ile 1965 yılları arasında en az sekiz kanıtlanmış CIA suikast girişimini doğrulamıştır.
Neredeyse elli yıla yayılan listenin tamamı; botulinum toksini içeren zehirli puroları, Castro'nun en sevdiği dalış noktasına yerleştirilen patlayan bir deniz kabuğunu, kontamine bir dalış kıyafetini, çikolatalı milkshake'ine zehir katması için tutulan bir garsonu -kapsül dondurucuda sıkışıp kırılmıştı- ve CIA tarafından kendisine botulizm hapları verilen ancak bunları kullanmaya eli varmayan sevgilisi Marita Lorenz'i kapsamaktadır.
638 rakamı bazı ikincil kaynaklarda görülmektedir ve daha sonraki güncellemeleri yansıtıyor olabilir, ancak birincil kaynaklı rakam 634. Aradaki fark küçük olsa da ölçek öyle değil. Castro 2008'de kendi isteğiyle görevinden ayrıldı ve 2016'da 90 yaşında huzur içinde öldü; CIA görevlilerinden, komploları emreden başkanlardan ve suikastçıların çoğundan daha uzun yaşadı.
Arnavutluk Kralı I. Zog: 55
I. Zog için verilen rakam tarihi kaynaklarla tutarlıdır. 1920'lerin ortasından 1939'daki İtalyan işgaline kadar süren hükümdarlığı boyunca Arnavutluk kralı, 55'ten fazla belgelenmiş suikast girişiminden kurtuldu; bu, Castro hariç modern tarihteki diğer tüm devlet başkanlarından daha fazla.
Tehditler soyut değildi: Zog, kan davalarıyla bölünmüş bir ülkeyi yönetiyordu ve bildirildiğine göre şahsen kendisine karşı yaklaşık 600 kan davası güdülüyordu. 1924'te Arnavutluk parlamentosunun kürsüsünde iki kez vuruldu, masasına oturdu ve çalışmaya devam etti.
1931'de, bir Pagliacci temsilinden çıkarken Viyana Devlet Operası'nın merdivenlerinde silahlı saldırıya uğradı; bildirildiğine göre Zog kendi tabancasını çekip ateşle karşılık verdi. 1961'de Paris'te doğal nedenlerle öldü.
Adolf Hitler: 42
Tarihçiler, Nazi diktatörü Adolf Hitler'i öldürmek için yapılmış en az 42 komployu belgelemiştir; bu rakam Wikipedia'nın konuya ayrılmış maddesiyle de doğrulanmıştır, ancak belgelenmemiş vakalar göz önüne alındığında gerçek sayının daha yüksek olduğu düşünülmektedir. Girişimler, münferit aktörlerden - parası bitene kadar Hitler'i Almanya boyunca takip eden İsviçreli bir ilahiyat öğrencisi, aylarca Münih'teki bir birahaneye gizlice bomba yerleştiren bir marangoz gibi - üst düzey Wehrmacht subaylarının organize askeri komplolarına kadar uzanıyordu.
En ünlüsü, Albay Claus von Stauffenberg liderliğindeki 20 Temmuz 1944 Kurt İni bombalaması, hedefe en çok yaklaşanıydı. Konferans masasının altına patlayıcı dolu bir çanta yerleştirilmiş; çanta başka bir subay tarafından yanlışlıkla ağır bir meşe masa ayağının arkasına itilerek Hitler'i patlamadan korumuştu. Hitler'in kulak zarı delindi ve hafif yanıkları oluştu. Hitler sonunda Nisan 1945'te kendi eliyle öldü.
Charles de Gaulle: 31
De Gaulle'e yönelik 31 suikast girişimi iyi belgelenmiştir; bunların çoğunluğu, onun Cezayir'e bağımsızlık verme kararına şiddetle karşı çıkan aşırı sağcı paramiliter grup OAS (Organisation de l’Armée Secrète) tarafından gerçekleştirilmiştir.
En cüretkar olanı, Ağustos 1962'de Petit-Clamart'ta düzenlenen pusuydu; saldırganlar de Gaulle'ün konvoyuna otomatik silahlarla ateş açmış ve arabasına en az 14 kurşun isabet ettirmişti. O ve eşi yara almadan kurtuldu. Bildirildiğine göre de Gaulle daha sonra arabadan inmiş, ceketindeki cam kırıklarını silkelemiş ve "Gerçekten kötü nişancılar," demiştir.
1970 yılında akşam haberlerini izlerken aort yırtılması sonucu öldü.
Yaser Arafat: 13
Filistinli lider Yaser Arafat'a yönelik 13 girişim rakamı çeşitli kaynaklarda geçmekte ve tarihçiler tarafından geniş ölçüde kabul görmekte olsa da kesin bir sayı belirlemek bu listedeki diğerlerinden daha zor.
Arafat, Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) başındaki onlarca yılı boyunca İsrail istihbaratından, rakip Filistinli gruplardan ve diğerlerinden gelen girişimlerle karşı karşıya kaldı.
Aynı binadaki diğer kişilerin öldüğü 1982'deki bir İsrail hava saldırısından, 1992'de Libya çölündeki bir uçak kazasından ve daha pek çok olaydan kurtuldu. 2004 yılında, koşulları hala tartışmalı olan bir şekilde öldü; İsviçreli bilim insanları daha sonra kişisel eşyalarında polonyum-210 izlerine rastladılar. Sonuçta zehirlenip zehirlenmediği çözülmemiş bir soru olarak kalmaya devam ediyor.
Kraliçe Victoria: 8
Kraliçe Victoria'ya yönelik sekiz suikast girişimi, bu listedeki en iyi belgelenmiş olanlar arasındadır. 1840 ile 1882 yılları arasında, çoğu halka açık yerlerde atlı arabasına tabancayla ateş eden erkekler tarafından düzenlenen sekiz ayrı saldırıdan sağ kurtuldu. İlki, saltanatının henüz üçüncü yılındayken, Prens Albert ile birlikte Green Park yakınlarında gezerken Edward Oxford'un ona iki el ateş etmesiyle gerçekleşti.
Girişimlerin hiçbirinin başarılı olmamasının başlıca nedeni, o dönemin silahlarının güvenilmez olması ve saldırganlarının genellikle tek başına hareket eden rahatsız genç erkekler olmasıydı. Victoria'nın halka açık tepkisi tutarlı bir şekilde metanetliydi; bildirildiğine göre aşırı önlem almayı monarşinin onuruna aykırı bularak atlı araba gezilerine büyük ölçüde değişiklik yapmadan devam etmiştir.
Rusya Çarı II. Aleksandr: 6
Çar II. Aleksandr, devrimci grup Narodnaya Volya'nın nihayet 1 Mart 1881'de başarılı olmasına kadar birden fazla suikast girişiminden kurtuldu. Altı rakamı yaygın olarak alıntılanır; sadece o son günde, arabasına iki ayrı bomba atılmıştır.
İlki araca hasar vermiş; yaralıları kontrol etmek için dışarı çıktığında ise ikincisiyle öldürülmüştür. Tarihin ironisi gözden kaçmadı: 1861'de serfleri özgürleştiren II. Aleksandr, reformlarını yetersiz bulan devrimciler tarafından öldürüldü.
Abraham Lincoln: 5
Lincoln için verilen beş rakamı, listenin daha az güvenilir hale geldiği yeri temsil ediyor. Lincoln 14 Nisan 1865'te John Wilkes Booth tarafından düzenlenen bir suikasta uğradı.
Booth ayrıca, gerçekleştirilemeden çöken iki ayrı kaçırma planı daha organize etmişti. 1864'te gece geç saatlerde yapılan bir yolculuk sırasında Lincoln'ün şapkasından bir kurşunun geçtiği olay bazen bir girişim olarak sayılır, ancak bu kazara olmuş olabilir.
1861'deki tartışmalı Baltimore Komplosu - Lincoln'ü yemin töreninden önce öldürmeye yönelik iddia edilen bir gizli plan - bazı tarihçilerin bunu Pinkerton Ajansı'nın siyasi ve ticari nedenlerle uydurduğu bir kurgu olarak görmesi sebebiyle tartışmalıdır.
Beş sayısı; onaylanmış girişimleri, olası girişimleri, kaçırma planlarını ve tartışmalı olayları bir araya getirmekte. Ciddi tarihçiler tipik olarak Lincoln'ün ölümünden önce ona yönelik ikiden veya üçten fazla net suikast girişimi belirtmezler.
Muammer Kaddafi: 5
Kaddafi'ye yönelik beş girişim bilinenlerle tutarlıdır. 1969'daki bir karşı darbe girişiminden, 1984'te konvoyuna yapılan makineli tüfek saldırısından, 1986'da Bab el-Aziziye yerleşkesine düzenlenen ve evlatlık kızının öldüğü ABD hava saldırısından, çeşitli iç komplolardan ve 1990'larda şüphelenilen bir İngiliz istihbarat operasyonundan sağ kurtuldu. Sonunda Ekim 2011'de Sirte yakınlarında yakalandıktan sonra isyancı savaşçılar tarafından öldürüldü.
Josef Stalin: 4
Dört, Stalin için ihtiyatlı bir rakamdır. Sovyet arşivleri, 1931'de 19 yaşındaki Ukraynalı bir öğrenci tarafından yapılan bir girişim ve savaş dönemindeki birkaç plan da dahil olmak üzere birden fazla komployu belgelemiştir. Sovyet devletinin gizli doğası göz önüne alındığında, belgelenmiş ve örtbas edilmiş girişimlerin gerçek sayısının muhtemelen daha yüksek olduğu düşünülmektedir. Dört rakamı, onaylanmış ve harici olarak belgelenmiş planları ifade eder.
Donald Trump: 3
2024 itibarıyla Trump, en az iki onaylanmış suikast girişiminin hedefi oldu: Bir saldırganın seçim mitinginde ateş açarak Gizli Servis tarafından vurulmadan önce Trump'ın kulağını sıyırdığı Temmuz 2024'teki Butler, Pensilvanya saldırısı ve Eylül 2024'te West Palm Beach'teki Trump International Golf Club'da bir adamın sahanın yakınında tüfekle bulunması üzerine tutuklandığı olay. İran bağlantılı bir suikast planını içerdiği bildirilen üçüncü bir komplo ise ABD yetkilileri tarafından engellendi. Üç, kamuoyuna onaylanmış olaylara dayanan makul bir rakam.
Vladimir Putin: 3
Putin'e yönelik üç girişim, bu listede doğrulanması en zor rakam. Kremlin güvenlik olaylarını duyurmaz ve Putin'in hayatına yönelik girişim iddiaları genellikle muhalif isimlerden veya anonim istihbarat kaynaklarından gelir.
2023 yılında Kremlin'e düzenlenen bir drone saldırısı Moskova tarafından resmen bir Ukrayna suikast girişimi olarak tanımlandı; Kiev bunu reddetti. Diğer iddia edilen komplolar rapor edilmiş ancak bağımsız olarak doğrulanmamıştır. Üç rakamı en iyi ihtimalle yaklaşık olarak kabul edilmelidir.
Tarihin en çok hedef alınan liderleri dokunulmaz oldukları için hayatta kalmadılar. Hayatta kaldılar çünkü onları öldürmek isteyenler, neredeyse istisnasız bir şekilde, şanssızdı, beceriksizdi yahut hem şanssız hem beceriksizdi.