ABD uzun süreli liman ablukası planlıyor: Trump, İran’a 'akıllı davranma' çağrısı yaptı

ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran’ın çatışmaları sona erdirme çabaları halen çıkmazda görünürken, çarşamba günü İran’ı "bir an önce akıllı davranmaya" ve bir barış anlaşmasını kabul etmeye çağırdı.

REKLAM

REKLAM

Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında, "İran kendini toparlayamıyor. Nükleer olmayan bir anlaşmayı nasıl imzalayacaklarını bilmiyorlar. Bir an önce akıllı davransalar iyi olur!" ifadelerini kullandı. Paylaşımda, Trump’ın elinde saldırı tüfeği tuttuğunu gösteren bir illüstrasyon ve "Artık iyi adam yok" yazısı da yer aldı.

Barış görüşmelerinin ikinci turunun hafta sonu İslamabad’da yapılması bekleniyordu. Ancak Trump, temsilcilerine aniden görüşmeye katılmama talimatı verdi.

Fox News’a konuşan Trump, "Bir süre önce adamlarıma söyledim, gitmek için hazırlanıyorlardı. Ben de, ‘Hayır, oraya gitmek için 18 saatlik uçuş yapmayacaksınız’ dedim," ifadelerini kullandı.

Trump, "Tüm kartlar bizim elimizde. İstedikleri zaman bizi arayabilirler ama hiçbir şey konuşmadan oturmak için artık 18 saatlik uçuşlar yapmayacaksınız," diye ekledi.

Trump ayrıca, ABD merkezli Axios’a görüşmelerin iptal edilmesinin çatışmaların yeniden başlayacağı anlamına gelmediğini söyledi ve "Bunu henüz düşünmedik," dedi.

Beyaz Saray, cuma günü yaptığı açıklamada, ABD özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın "bir anlaşmaya doğru ilerleme sağlanması umuduyla" cumartesi günü "yüz yüze bir görüşme" için Pakistan’a gitmesinin planlandığını bildirdi.

Ancak İran devlet medyası, Trump’ın açıklamasından önce Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi’nin İslamabad’daki diplomatik ziyaretini tamamlamasının ardından, doğrudan görüşmelerin başından beri gündemde olmadığını savundu.

Araghchi, arabuluculuk çabalarında kilit isimlerden biri olan Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir, Başbakan Şahbaz Şerif ve Dışişleri Bakanı İshak Dar ile bir araya geldi.

İran ile ABD arasındaki ilk müzakere turu bu ayın başlarında Pakistan’da yapıldı ancak taraflar anlaşmaya varamadı.

Uzun süreli abluka planları

Bu arada ABD basınında yer alan haberlere göre Trump, Tahran’ı nükleer programından vazgeçmeye zorlamak amacıyla ABD ulusal güvenlik yetkililerine İran limanlarına yönelik uzun süreli bir abluka için hazırlık yapmaları talimatı verdi.

Wall Street Journal’ın çarşamba günkü haberine göre Trump, İran’ın iyi niyetle müzakere ettiğini düşünmüyor ve Tahran’ın uranyum zenginleştirmeyi 20 yıl süreyle askıya almaya, sonrasında da sıkı kısıtlamaları kabul etmeye zorlanabileceğini umuyor.

WSJ’nin ismi açıklanmayan yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, pazartesi günü Beyaz Saray’daki durum odasında yapılan toplantıda hem bombardımanın yeniden başlatılmasının hem de çatışmadan tamamen çekilmenin fazla riskli olduğuna karar verdi.

Bunun yerine Trump’ın yetkililere, ABD Donanması’nın Tahran Washington’ın tüm taleplerini kabul edene kadar İran’ın kritik petrol ihracatını sıkıştırmayı sürdüreceğini söylediği bildirildi.

İran, savaşın 28 Şubat’ta başlamasıyla kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı. Normalde dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazının beşte biri bu su yolundan geçiyor. Boğazın kapanması, dünya genelinde enerji fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı.

13 Nisan’da ABD Donanması da İran limanlarına kendi ablukasını uygulamaya koydu. ABD Merkez Komutanlığı, ablukanın "İran kıyı şeridinin tamamı" için geçerli olacağını açıkladı.

Bu abluka İran’da şimdiden hissediliyor. Döviz kuru takip siteleri, çarşamba günü İran riyalinin dolar karşısında rekor düşük seviyeye gerilediğini bildirdi.

Bonbast ve AlanChand döviz sitelerine göre karaborsada riyal, ABD doları karşısında yaklaşık 1,80 milyon seviyesinden işlem görüyordu.

Savaş başladığında bir ABD doları yaklaşık 1,70 milyon riyal değerindeydi.

İran’ın resmî olarak birkaç sabit döviz kuru bulunuyor ancak bu iki site genellikle gayriresmî kurlar için referans olarak kullanılıyor.