İran, Hürmüz Boğazı’nda gemilere saldırarak, BAE'yi yeniden hedef alırken, sertlik yanlıları Avrupa üslerinin meşru hedef haline gelebileceği uyarısında bulundu. Tahran ayrıca, ABD Donanması gemilerini ve petrol tankerlerini geçiş konusunda uyararak kendi Hürmüz seyir haritasını yayınladı.
İran, Basra Körfezi genelinde gemilere yeni bir füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırı dalgası başlatırken, Hürmüz Boğazı’nda da gemileri hedef aldı ve ABD ile Avrupa’yı askeri müdahaleye karşı uyardı.
REKLAM
REKLAM
ABD-İsrail saldırılarında öldürülen İran dini lideri Ali Hamaney'e yakın sertlik yanlısı siyasetçi Hüseyin Şeriatmedari, salı günü muhafazakâr İran gazetesi Kayhan'da yayınlanan yazısında, “ABD’nin kullanımına açılacak Avrupa ülkelerinin askeri üsleri, bizim askeri saldırılarımız için meşru ve yasal hedefler haline gelebilir ve gelmelidir,” ifadelerini kullandı.
Daha önce nükleer anlaşma ve ABD ile müzakerelere karşı sert tutumlarıyla bilinen Şeriatmedari, Avrupa’nın İran İslam Cumhuriyeti’nin olası saldırılarına karşı son derece kırılgan olduğunu ve bu tür saldırılara karşı neredeyse hiçbir dayanma kapasitesinin bulunmadığını savundu.
Kayhan’daki yazısında, Avrupa ülkelerinin İran’ın onları 'sert bir şekilde' vurabileceğini bildiklerini ileri sürdü.
Aynı gün İran Meclis Başkanı Muhammed Bagır Galibaf da Hürmüz Boğazı’nda “yeni bir denklemin pekiştiği” mesajını paylaştı.
Galibaf, mevcut durumun ABD için sürdürülemez olduğunu, İran’ın ise “henüz başlamadığını” belirterek, ABD ve müttefiklerinin kontrol ettiği deniz taşımacılığı ve enerji geçiş güvenliğinin tehdit altında olduğunu söyledi.
İran "henüz başlamamışken" mevcut durumun devam etmesinin ABD için tahammül edilemez olduğunu iddia eden Galibaf, "ABD ve müttefiklerinin kontrolü altındaki nakliye ve enerji transitinin güvenliğinin ateşkesin ihlali ve ablukanın dayatılmasıyla tehlikeye atıldığını" belirtti.
"Ancak onların kötülüğü de yakında engellenecek," diye ekledi.
İran’ın güneyinde patlama
İran içinden gelen saha haberleri de gerilimin arttığına işaret ediyor.
Mehr haber ajansı, Bushehr eyaletindeki Dayyer limanında yangın çıktığını bildirdi.
Dayyer Liman İtfaiyesi Başkanı Mecid Omrani’ye dayandırılan haberde, iki fiberglas ticari teknenin yandığı ve itfaiyenin yangını kontrol altına almaya çalıştığı belirtildi.
Olayın nedeninin ancak söndürme çalışmaları tamamlandıktan sonra netleşeceği ifade edildi.
Ayrıca internet erişiminde sorun yaşayan güney İran’daki bazı sakinler, Bandar Abbas ve Keşm Adası'nda patlamalar duyduklarını sosyal medyada paylaştı.
Vahid Online adlı Telegram kanalı da Hürmüzgan eyaletindeki bazı sakinlerden patlama sesleri duyduklarına dair mesajlar aldığını bildirdi.
Bu iddialar bağımsız olarak doğrulanamadı.
Hürmüz Boğazı krizi
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Tahran’daki karar alma mekanizmasının merkezinde yer aldığı düşünülen yapı olarak, su yolu üzerinden kendi koşullarına dayalı yeni bir geçiş planı açıkladı.
Planın fiilen, IRGC’nin denetim ve gözetim alanını Hürmüz Boğazı’nın ötesine, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Hürmüz Boğazı’nı bypass ederek petrol ihracatı için kullandığı kritik güzergâhlardan biri olan Füceyre’ye kadar genişletebileceği ve ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) güçleriyle karşı karşıya gelme riskini artırdığı belirtiliyor.
Bu adımın ardından ve ABD Başkanı Donald Trump’ın “Özgürlük Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimin başlamasıyla, pazartesi öğleden sonra ABD Donanması’na yönelik uyarı ateşi açıldığına dair haberler geldi.
Trump, birkaç IRGC hızlı botunun batırıldığını söylerken, ABD Merkez Komutanlığı Komutanı Amiral Brad Cooper ise ABD helikopterlerinin Hürmüz Boğazı’nda sivil gemileri hedef alan altı İran botunu batırdığını açıkladı.
Amiral Cooper, ABD ordusunun boğazda gemilerin yeniden seyrine izin verecek şekilde İran mayınlarından temizlenmiş bir koridor oluşturduğunu ve ABD Donanması’nın tankerleri korumak için helikopterler ve savaş uçaklarını içeren “savunma şemsiyesi” kurduğunu söyledi.
Bu gelişmelerin yanı sıra İran’ın Füceyre ve BAE’deki hedeflere yönelik saldırıları uluslararası toplumdan, özellikle Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinden geniş tepki aldı.
Avrupa liderleri de Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi için Erivan’a yaptıkları ziyaret sırasında İran’ın Körfez’deki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini kınadı ve BAE’ye desteklerini yineledi.
BAE, pazartesi günü İran’dan fırlatılan 12 balistik füze, 3 seyir füzesi ve 4 insansız hava aracının engellendiğini açıkladı.
Yetkililer ayrıca, Umman’daki bir yerleşim binasının da hedef alındığını ancak olayın ayrıntılarını paylaşmadıklarını belirtti.