Moskova’da, Ukrayna’ya ait olası insansız hava aracı saldırısı endişeleri nedeniyle sıkı güvenlik önlemleri altında, bu yıl askeri teçhizatın yer almadığı daha sınırlı kapsamlı bir Zafer Günü geçit töreni düzenlendi. Rusya Devlet Başkanı konuşmasında NATO’yu sert sözlerle eleştirdi.
Moskova’da, İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’na karşı kazanılan zaferin anıldığı Kızıl Meydan geçit töreninde konuşma yapacak olan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in alana gelişi öncesinde güvenlik önlemleri artırıldı. Öte yandan, ABD’nin arabuluculuğuyla bir gün önce sağlanan üç günlük ateşkes, tören sırasında olası Ukrayna saldırılarına ilişkin endişeleri bir miktar azalttı.
REKLAM
REKLAM
Yüzlerce askerin önünde ve bazı dünya liderlerinin eşliğinde konuşan Putin, Ukrayna’yı “NATO bloğu tarafından silahlandırılan ve desteklenen saldırgan bir güç” olarak nitelendirerek yürütülen savaşı “haklı” bir mücadele olarak savundu.
25 yılı aşkın süredir iktidarda olan Putin, Rusya’nın en önemli bayramı olan Zafer Günü’nü, ülkenin askeri gücünü sergilemek ve 2022’de başlayan Ukrayna işgaline yönelik desteği pekiştirmek için kullanıyor. Ancak bu yıl, ilk kez yaklaşık 20 yıl içinde, geçit töreninde ağır silahlar, tanklar ve füzeler yer almadı; yalnızca geleneksel savaş uçağı geçişi gerçekleştirildi. Rus yetkililer, format değişikliğini “mevcut operasyonel durum” ve Ukrayna saldırısı riskiyle gerekçelendirdi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da ek güvenlik önlemleri alındığını açıkladı.
Ateşkesler kalıcı olmadı
Rusya, cuma ve cumartesi günlerini kapsayan tek taraflı bir ateşkes ilan ederken, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy de 6 Mayıs’tan itibaren bir ateşkes başlatıldığını duyurdu. Ancak taraflar, karşılıklı saldırı suçlamalarıyla bu anlaşmaların fiilen uygulanmadığını bildirdi.
ABD Başkanı Donald Trump ise cuma günü yaptığı açıklamada, Rusya ve Ukrayna’nın cumartesi gününden pazartesi gününe kadar sürecek yeni bir ateşkesi kabul ettiğini ve esir değişimi konusunda anlaştıklarını duyurarak, olası bir savaş duraksamasının “çatışmanın sonunun başlangıcı” olabileceğini söyledi.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy, bu hafta başında Rus yetkililerin “9 Mayıs’ta 'drone'ların Kızıl Meydan üzerinde uçmasından korktuğunu” söylemesinin ardından, Donald Trump’ın açıklamasına yanıt olarak bir kararname yayımladı. Zelenskiy, Rusya’nın Zafer Günü kutlamalarını “izin vererek” Kızıl Meydan’ı 9 Mayıs için Ukrayna saldırılarına karşı geçici olarak “kapalı bölge” ilan etti.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Zelenskiy’nin kararını “aptalca bir şaka” olarak nitelendirerek, “Zafer Günü ile gurur duymak için kimsenin iznine ihtiyacımız yok,” dedi.
Rus makamları, Ukrayna’nın törenleri aksatmaya çalışması halinde Kiev’in merkezine “kitlesel bir füze saldırısı” düzenleneceği uyarısında bulundu. Rusya Savunma Bakanlığı ayrıca sivillere ve yabancı diplomatik misyon çalışanlarına “derhal şehirden ayrılmaları” çağrısı yaptı. Avrupa Birliği ise tehditlere rağmen diplomatlarının Kiev’de kalacağını açıkladı.
Putin'den NATO eleştirisi
Putin, Zafer Günü kutlamalarını ulusal gururu pekiştirmek ve Rusya’nın küresel bir güç olduğu mesajını vurgulamak için kullanıyor. Sovyetler Birliği, 1941–1945 yılları arasındaki İkinci Dünya Savaşı’nda 27 milyon insan kaybetmişti.
Geçit töreninde konuşan Putin, Sovyet halkının faşizme karşı zaferdeki büyük rolünü hatırlatarak, Rus askerlerinin bugün Ukrayna’da NATO tarafından desteklenen “saldırgan bir güce” karşı savaştığını söyledi. Putin, Ukrayna’daki savaşta zafer konusunda emin olduğunu belirterek, “Zafer her zaman bizim olmuştur ve her zaman bizim olacaktır,” ifadelerini kullandı. “Başarının anahtarı ahlaki gücümüz, cesaretimiz, birliğimiz ve her türlü zorluğa dayanma kapasitemizdir,” dedi.
Kızıl Meydan’daki tören katılımcılarına daha sonra Rus ordusunun gücünü ve Ukrayna savaşındaki “başarılarını” öne çıkarmayı amaçlayan propaganda niteliğinde bir video gösterildi.
Rus askeri birlikleri Kızıl Meydan’da yürürken, resmi yayınlarda ordunun çeşitli “başarıları” anlatıldı. Yürüyen birlikler arasında, Ukrayna’ya karşı savaşta Rus ordusuna destek için gönderilen Kuzey Kore askerleri de yer aldı. Anonslarda bu birliklerin Kursk bölgesindeki “neo-Nazi işgalcilerin yenilmesine büyük katkı sağladığı” iddia edildi.
Yaklaşık 45 dakika süren geçit töreni sırasında Moskova’da kamu güvenliği gerekçesiyle mobil internet ve SMS hizmetlerine erişim kısıtlamaları getirildi. Yetkililer, internet üzerindeki kontrol ve sansürün sistematik biçimde artırıldığını belirtiyor.
Törene Malezya Kralı Sultan İbrahim İskender, Laos Devlet Başkanı Thongloun Sisoulith, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko ve Slovakya Başbakanı Robert Fico da katıldı.