Sağlık yetkilileri, hantavirüsün genel nüfusa bulaşma riskini son derece düşük olarak değerlendiriyor.
MV Hondius yolcu gemisindeki salgınla bağlantılı dokuz hantavirüs vakası Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından doğrulandı. Örgüt, virüsün kuluçka süresinin altı haftaya kadar uzayabilmesi nedeniyle yeni vakaların ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.
REKLAM
REKLAM
Hantavirüs nedir?
Hantavirüsler, doğal olarak kemirgenleri enfekte eden virüslerdir. Adını, ilk kez 1976 yılında keşfedildiği Güney Kore’deki Hantan Nehri’nden alır.
Dünyanın farklı bölgelerinde birçok hantavirüs türü tanımlanmış olsa da yalnızca sınırlı sayıda türün insanları enfekte ettiği biliniyor.
Varyantına bağlı olarak enfeksiyon, akciğerler ve kalbi etkileyen, hızlı seyirli bir hastalık olan hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna (HCPS); böbrekleri etkileyen böbrek sendromlu kanamalı ateşe (HFRS) ya da nefropatia epidemikaya yol açabiliyor.
Kuzey, Orta ve Güney Amerika’daki hantavirüslerin HCPS’ye neden olduğu bilinirken, Avrupa ve Asya’da görülen türler HFRS’ye yol açabiliyor.
Hantavirüsün Andes suşu nedir?
Andes virüsü, hantavirüs ailesinin bir üyesi ve yakın, uzun süreli temasla sınırlı düzeyde insandan insana bulaşabildiği bilinen tek varyant.
Avrupa ve Asya’da görülenler de dahil olmak üzere diğer hantavirüs türlerinde insandan insana bulaş tespit edilmedi.
Hantavirüs nasıl bulaşır?
İnsanlar, enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle kirlenmiş materyallerle temas yoluyla hantavirüse yakalanabiliyor.
Kapalı ya da iyi havalandırılmayan alanları temizlemek, tarım, ormancılık işleri yapmak ve kemirgenlerin yoğun olduğu ortamlarda uyumak gibi kemirgen temasını artıran faaliyetler riski yükseltiyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre insandan insana bulaş nadir ve genellikle aynı evde yaşayanlar ya da yakın partnerler arasında kayda geçti.
DSÖ ayrıca, insanlar arasında bulaşın, virüsün en fazla bulaştırıcı olduğu hastalığın erken döneminde daha olası göründüğünü belirtiyor.
Genel nüfus için risk ne kadar?
Salgının başından bu yana hem DSÖ hem de Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), genel nüfus için bulaşma riskini “çok düşük” olarak değerlendiriyor.
ECDC’ye göre, semptom gösteren yolcular ve mürettebat acilen tıbbi olarak izole edilmeli, test edilmeli ve tedavi altına alınmalı; semptomu olmayanlar ise karantinaya girip altı haftaya kadar belirti gelişimini takip etmeli, kurum pazartesi günü yaptığı açıklamada böyle dedi.
ECDC, virüsün son genetik dizileme sonuçlarının, testleri pozitif çıkan yolculara ait örneklerin aynı enfeksiyon kaynağıyla bağlantılı olduğuna ve bunun yeni bir varyant olmadığına güçlü biçimde işaret ettiğini de ekledi.
“Şu anda bu varyantın diğer Andes virüslerine kıyasla daha kolay yayıldığına ya da daha ağır hastalığa neden olduğuna dair bir kanıt bulunmuyor” açıklaması yapıldı.
Ne kadar ölümcül?
DSÖ’ye göre hantavirüs enfeksiyonları dünya genelinde nispeten nadir görülüyor. Spesifik bir tedavi veya kesin bir ilaç yok; bakım çoğunlukla semptomların yönetilmesine odaklanıyor.
Vaka ölüm oranı Asya ve Avrupa’da yüzde 1 ile 15’in altında seyrederken Amerika kıtasında yüzde 50’ye kadar çıkabiliyor.
Belirtileri neler?
İnsanlarda belirtiler, virüsün türüne bağlı olarak genellikle maruziyetten bir ila sekiz hafta sonra ortaya çıkıyor.
Tipik belirtiler arasında ateş, baş ağrısı, kas ağrıları ve karın ağrısı, bulantı ya da kusma gibi sindirim sistemi şikayetleri yer alıyor.
Hantavirüs Avrupa’da ne kadar yaygın?
Hantavirüs enfeksiyonları Avrupa’da nadir görülüyor. ECDC, 2023’te 2.185 olan vaka sayısının 2023’te 1.885’e gerilediğini kaydetti.
DSÖ, dünya genelinde her yıl yaklaşık 10 bin ila 100 binin üzerinde enfeksiyon görüldüğünü, en büyük yükün ise Asya ve Avrupa’da olduğunu tahmin ediyor.
Başka salgınlar da oldu mu?
Hantavirüs salgınına ilişkin en dikkat çekici vakalardan biri 2018-2019’da Arjantin’de yaşandı.
28 Ekim 2018 ile 20 Ocak 2019 arasında Chubut Eyaleti’nin Epuyén kentinde 11’i ölümle sonuçlanan toplam 34 doğrulanmış enfeksiyon bildirildi.
Bu salgında semptom gösteren üç kişi, daha sonra bulaşın yayılmasına yol açan kalabalık sosyal etkinliklere katıldı. Vaka sayısı 18’e ulaştığında, halk sağlığı yetkilileri doğrulanmış vakaları zorunlu izolasyona aldı ve olası temaslıların kendilerini karantinaya almalarını istedi.