Trump'ın Tayvan'a yapılan silah satışlarını bir 'pazarlık kozu' olarak nitelendirmesi, ABD başkanının son Çin ziyaretinin ardından, kendi kendini yöneten adada ABD'nin bölgeye yönelik dış politikasında potansiyel bir değişiklik olabileceğine dair endişeleri artırdı.
Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te pazar günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın son Çin ziyaretinin ardından Tayvan'a yönelik süregelen desteği sorgulaması üzerine, ABD'den yapılan silah alımlarının bölgesel çatışma ve istikrarsızlığa karşı "en önemli caydırıcı unsur" olduğunu vurguladı.
REKLAM
REKLAM
Trump aralık ayında Tayvan'a füzeler, insansız hava araçları, topçu sistemleri ve askeri yazılımları içeren 11 milyar dolarlık (9,5 milyar euro) rekor bir silah paketini onaylamıştı.
Trump, mevkidaşı Xi Jinping ile görüşmek üzere Çin'e yaptığı yüksek riskli ziyareti tamamladığı cuma günü ABD yayın kuruluşu Fox News'e verdiği röportajda, Tayvan'a 14 milyar dolarlık (12 milyar euro) yeni bir silah paketine henüz yeşil ışık yakmadığını ve bunun "Çin'e bağlı" olduğunu belirtti.
Trump, "Açıkçası bu bizim için çok iyi bir pazarlık kozu," dedi.
Cumhuriyetçi başkanın yorumları adada endişelere yol açarken, Tayvan hükümeti ABD'nin Tayvan'a yönelik resmi politikasının değişmediğini belirterek bu endişeleri gidermeye çalıştı.
Başkan Lai Ching-te yaptığı açıklamada, ABD'nin Tayvan'a silah satışının ve iki taraf arasındaki güvenlik işbirliğinin sadece yasalara tabi olmadığını, aynı zamanda bölgesel barış ve istikrar için bir katalizör olduğunu söyledi.
"Başkan Trump'a, Tayvan'a silah satışlarının ölçeği ve miktarındaki sürekli artış da dâhil olmak üzere, ilk döneminden bu yana Tayvan Boğazı'nda barış ve istikrara verdiği sürekli destek için teşekkür ediyoruz," diye ekledi.
Trump'ın açıklaması, Çin'in kendi ayrılıkçı eyaleti olduğunu ve gerekirse güç kullanarak geri alacağını iddia ettiği ada demokrasisi Tayvan'a silah satmaya devam etme konusundaki istekliliğine ilişkin şüpheleri dile getirmesinden birkaç gün sonra geldi.
Çin'i "bölgesel barış ve istikrarı baltalayan ve statükoyu değiştirmeye çalışan temel neden" olarak nitelendiren Lai, "Tayvan çatışmayı kışkırtmayacak ya da tırmandırmayacak, ancak ulusal egemenlik ve onurundan ya da demokratik ve özgür yaşam biçiminden de baskı altında vazgeçmeyecektir," dedi.
ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Lai'nin açıklamasını överek "Oradaki liderin söylediği şeyin makul olduğunu düşündüm," dedi.
Johnson, "Çin öylece toprak ele geçiremez ve biz de bu konuda güçlü ve kararlı duracağız. Kongre'nin de böyle yapacağını biliyorum," diye ekledi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in Trump ile Pekin'de yaptığı son görüşmeler sırasında Çin, Tayvan'ı "Çin-ABD ilişkilerindeki en önemli mesele" olarak nitelendirdi. Xi perşembe günü, bugüne kadarki en sert açıklamalarından birini yaparak, Tayvan konusunun düzgün bir şekilde ele alınmaması halinde Trump'ı "çatışmalar ve hatta ihtilaflar" konusunda uyardı.
Çin ve Tayvan, Komünist Parti'nin bir iç savaşın ardından Pekin'de iktidara geldiği 1949 yılından bu yana ayrı ayrı yönetiliyor. Yenilen Milliyetçi Parti güçleri daha sonra sıkıyönetimden çok partili demokratik sisteme geçen Tayvan'a kaçtı.
Çin ile resmi bağları olan tüm ülkeler gibi ABD de Tayvan'ı bir ülke olarak tanımıyor ancak adanın en güçlü destekçisi ve silah tedarikçisi konumunda.
Washington, ABD yasaları uyarınca Tayvan'a kendini savunması için gerekli araçları sağlamakla yükümlü ve adaya yönelik tüm tehditleri ciddi bir endişe konusu olarak görüyor.