Trump, Haziran’daki kritik seçimler öncesi Ermenilere "Ermenistan’ı Yeniden Büyük Yapın" diyerek Başbakan Paşinyan’ı destekledi. ABD ve AB’nin Batı yanlısı çizgiye desteği ile Rusya’nın artan ekonomik baskısı, jeopolitik bir dönemeç yaratıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü yaptığı açıklamada, yaklaşan seçimlerde Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ı yeniden seçilmesi için “tam ve koşulsuz” desteklediğini duyurdu; bu, bir ABD başkanının, bölgesel olarak Rusya'nın nüfuz alanında görülen bir ülkedeki adayı ilk kez açıkça desteklemesi oldu.
REKLAM
REKLAM
Trump, Truth Social adlı sosyal ağındaki paylaşımında Paşinyan’ı “büyük bir dost ve lider” diye niteleyerek, 7 Haziran’da yapılacak ve Başbakan’ın cephesiyle Rusya’nın desteklediği muhalif güçler arasında kıyasıya rekabete sahne olması beklenen kritik seçimler öncesinde, Paşinyan’ın “ülkesini güçlü, müreffeh ve son derece güvenli” hale getirdiğini yazdı.
Trump, Paşinyan’ın geçen yıl Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’le birlikte Beyaz Saray’da tarihi bir barış anlaşmasına imza atmasına atıfta bulunarak, “Nikol, Ermenistan ve tüm Güney Kafkasya bölgesi için barış ve refaha dair vizyonumu bütünüyle paylaşıyor” dedi.
Ermenistan Başbakanı ise X’te yayınladığı kısa yanıtında Trump’a “yüksek takdiri” için teşekkür etti ve mesaja yan yana ABD ve Ermenistan bayraklarını ekledi.
Trump, nadir görülen bu desteğini, haftanın başında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Ermeni mevkidaşının Erivan’da imzaladığı “stratejik” anlaşmalarla ilişkilendirerek, Washington’un bölgedeki artan varlığına işaret etti.
“Yakında Amerika Birleşik Devletleri ve Ermenistan, Güney Kafkasya’yı dönüştürecek ve harika Amerikan enerji şirketlerimizin Orta Asya’dan doğrudan ABD’ye kadar uzanan erişim elde etmesine yardımcı olacak Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası’nın temelini birlikte atacak” diye konuştu.
“Nikol’un yardımıyla Amerika Birleşik Devletleri’ni, Ermenistan’ı, Güney Kafkasya’yı ve Orta Asya’yı hiç olmadığı kadar yukarıya taşıyacağız” diyen Trump, paylaşımını “Make (Armenia) Great Again — MAGA!” sloganıyla bitirdi.
Trump’ın desteği, kısa süre önce Erivan’da yapılan Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un sözleriyle de örtüşüyor.
Zirvede konuşan Fransız lider, Paşinyan yönetiminde eski rakibi Azerbaycan ve Türkiye ile birlikte barışçıl geleceğini inşa etmeye çalışan Güney Kafkasya ülkesinin “Avrupa’ya yönelişiyle birlikte yeni bir dönemin açılışına tanıklık ettiklerini” söyledi.
Çarşamba günü Beyaz Saray’da Trump’ın yanında kameraların karşısına çıkan Rubio, tarihi Ermenistan-Azerbaycan barış anlaşmasına atıfta bulunarak, ABD’nin “Ermenistan’la kritik madenler anlaşması imzaladığını; bunun, Trump’ın sonlandırılmasına yardımcı olduğu bir başka savaşı hatırlattığını” vurguladı.
Rubio, “Uzun süre adeta donmuş kalan ilişkilerimizin yerini Ermenistan’la harika, yeni bir ortaklığın aldığını görüyoruz” diye ekledi.
Modern teknolojiler için hayati önem taşıyan kritik nadir toprak elementlerine ilişkin anlaşmalar ile Ermenistan ve ABD arasındaki Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP) ticaret koridoru mutabakatları, Washington açısından yalnızca büyük ekonomik kazanımlar değil; aynı zamanda ekonomik olarak Rusya’nın hâkim olduğu ve Çin’in de nüfuz peşinde koştuğu bir bölgede ABD’nin önemli bir jeopolitik yön değişikliğine girdiğinin işareti.
Trump’ın desteği ve Erivan’la varılan son anlaşmalar, Rusya’nın açıkça desteklediği muhalefete karşı doğrudan mücadele yürütürken Paşinyan’ın Ermenistan’ı Batı yanlısı bir rotaya oturtma çabasını daha da pekiştiriyor.
Ermenistan’daki seçim kampanyasına Rusya’nın müdahale ettiğine dair yaygın iddialar gölgesinde, Kremlin ülkenin Batı’ya yönelmesine karşı Erivan’a yönelik uyarılarını artırırken; ucuz gaz ve petrol sevkiyatını durdurmakla ve Ermenistan’ın Rusya’ya yaptığı kritik ihracat kalemlerine yeni yasaklar getirmekle tehdit ediyor. Bunların her ikisi de Ermenistan için hayati önem taşıyor.
Daha önce Gürcistan ve Moldova’ya karşı da başvurduğu yöntemleri yeniden devreye sokan Moskova, kritik enerji tehdidinin yanı sıra 7 Haziran’da olası bir Paşinyan zaferinin sonuçlarını göstermek istercesine Ermeni maden suyu, şarap ve konyak ihracatını yasaklayarak hükümet üzerindeki ekonomik baskıyı artırdı.
Paşinyan şu ana kadar Moskova ile açık bir çatışmadan kaçındı. Buna karşın rakiplerine yönelik saldırılarını sürdürerek onları yabancı istihbarat servisleriyle işbirliği yapmakla suçladı.
“Ermenistan’a kimsenin ihtiyacı yok” diyen Belarus lideri Alyaksandr Lukaşenko’ya doğrudan yanıt veren Paşinyan, Perşembe günü yaptığı konuşmada “Ermenistan artık binlerin, on binlerin değil; milyarların, trilyonların ülkesi” dedi.
Paşinyan sözlerini, “Bu artık senin ve ortaklarının soyup soğana çevirdiği ülke değil” diyerek tamamladı.