Washington ile Tahran'ın savaşlarını bitirmeyi amaçlayan anlaşmadan iki gün sonra İran Futbol Federasyonu, Dünya Kupası kadrosuna yönelik ABD seyahat kısıtlamalarının sürdüğünü ve FIFA'ya resmi şikâyet sunacağını açıkladı.
İran milli futbol takımı, Washington ile Tahran'ın savaşlarını sona erdirmeyi hedefleyen bir çerçeve anlaşma imzalamasının üzerinden iki gün geçmesine rağmen, hâlâ ABD'deki giriş kısıtlamalarına tabi tutuluyor; bu durum tepkiyi artırırken bu yazki Dünya Kupası'nın da üzerine gölge düşürme tehdidi taşıyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Versailles'da, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pez eşkian'ın ise çarşamba günü Tahran'da ayrı ayrı imzaladığı 14 maddelik anlaşmada, futbolcular da dahil olmak üzere İran vatandaşlarının ABD göçmenlik kontrollerinden geçerken koşullarının hafifletilmesine ilişkin herhangi bir ibare yer almıyor.
İran Futbol Federasyonu, perşembe günü yaptığı açıklamada FIFA'ya resmî şikâyette bulunacağını, ABD'nin uyguladığı seyahat kısıtlamalarının takımın turnuvaya layıkıyla hazırlanmasını engellediğini bildirdi.
Şikâyet, ABD'li yetkililerin, İranlı oyuncuların ülkeye yalnızca her maçtan bir gün önce alınacağını ve karşılaşmanın hemen ardından ayrılmak zorunda kalacaklarını, üstelik bu haftaki diplomatik ilerlemeye rağmen kuralların değişmediğini teyit etmesinin ardından geldi.
FFIRI, yaptığı açıklamada, şikâyeti FIFA'nın hukuki kanalları üzerinden takip edeceğini belirterek kısıtlamaların "tüm katılımcı takımlar için eşit koşul ilkesine aykırı" olduğunu ifade etti.
Açıklama, İran'ın açılış maçında Yeni Zelanda ile 2-2 berabere kalmasının ardından, teknik direktör Amir Ghalenoei'nin takımını "uluslararası turnuva tarihinin en fazla mağdur edilen takımı" olarak nitelemesinden birkaç gün sonra yayımlandı.
İran teknik heyeti, oyuncuların toparlanması ve uyum sağlaması için her maçtan iki gün önce gelmeyi ve ertesi gün ayrılmayı planlıyordu.
Bunun yerine, Yeni Zelanda maçı için kafile, Los Angeles'a yalnızca maçtan bir gün önce gelebildi ve son düdükten hemen sonra kentten ayrılmak zorunda kaldı.
Forvet Mehdi Taremi, oyunculara maç günü, karşılaşma biter bitmez ABD topraklarını terk etmek zorunda kalacaklarının söylendiğini anlattı.
Beyaz Saray şikâyetleri reddediyor
Turnuvayı denetleyen Beyaz Saray görev gücünün başındaki Andrew Giuliani, kuralların en baştan belli olduğunu söyleyerek federasyonun şikâyetini reddetti. "Başından beri bu prosedürün uygulanacağını açıkça ifade ettik" dedi.
"Takımın ABD'ye maçtan bir gün önce girişine izin verilecek ve karşılaşmanın ardından ülkeden ayrılması gerekecek. Bu uygulama Los Angeles ve Seattle için de geçerli" diye ekledi Giuliani.
İran, Belçika ile pazar günü TSİ 21.00'de oynayacağı bir sonraki maç öncesinde Los Angeles'a daha erken gelmek için izin istemiş, ancak talep reddedilmişti.
Seyahat kısıtlamaları, federasyon ile ABD makamları arasındaki zaten gergin ilişkileri daha da zorluyor.
Washington, federasyon başkanı Mehdi Taj'ın da aralarında bulunduğu yaklaşık 15 yardımcı personel üyesine vize vermeyi reddetti; bu nedenle Taj takıma eşlik edemiyor.
FIFA ne yapabilir?
İran, ABD, Meksika ve Kanada'nın ortaklaşa ev sahipliği yaptığı turnuvada, son savaş ve ardından ilan edilen kırılgan ateşkesin gölgesinde mücadele ediyor; bu durum, takımın, grup aşamasındaki üç maçının da oynanacağı ABD sınırlarının içinde kamp kurmak yerine, sınırın öte tarafındaki Tijuana'yı üs seçmek zorunda kalmasına yol açtı.
Kalıcı barışın yolunu açan çerçeve anlaşma çarşamba günü imzalandı; anlaşmayı, ABD ile İran arasındaki gerginliklerin hâlâ yüksek seyrettiği bir ortamda 60 günlük yeni müzakereler izleyecek.
Haberi yayına hazırladığımız sırada FIFA, şikâyete henüz yanıt vermemişti.
FIFA'nın bu tür anlaşmazlıklara müdahale etme yetkisi sınırlı. Kuruluş, ev sahibi şehir anlaşmalarında hükümetlerden oyuncular ve yetkililer için "ayrımcılık içermeyen bir vize ortamı" taahhüdü istemesine rağmen, göçmenlik uygulamalarının "yetki alanı dışında" kaldığını belirtiyor.
FIFA, daha önce vizeye ilişkin erişim sorunları nedeniyle bir ülkenin turnuva ev sahipliğini elinden almıştı; Endonezya'yı, hükümetin İsrail'in katılımını engellemesinin ardından 2023 20 Yaş Altı Dünya Kupası'nın ev sahipliğinden men etmiş, ancak ABD'ye karşı benzer bir adım atmaya niyetli olduğuna dair bir işaret vermemişti.
Trump yönetiminin seyahat yasağı kararnameleri, Dünya Kupası için seyahat eden sporcular ile takım personelini ülkeye giriş yasaklarının dışında tutuyor; ancak bu girişin zamanlaması ve koşulları, yine de ABD sınır yetkililerinin takdirine bırakılıyor.