İran'ın izni olmadan geçen gemileri “yasadışı” ilan eden İran Devrim Muhafızları'nın uyarısından saatler sonra, BM destekli yeni Umman rotasında bir yük gemisi bir mühimmatın isabet etmesiyle hasar gördü. Olayı İngiliz ordusu duyurdu.
Umman’ın BM destekli yeni güzergahını kullanarak Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir yük gemisine perşembe günü bir mühimmat isabet etti; İngiliz ordusuna göre geminin köprüüstü zarar gördü, ancak can kaybı ya da çevre kirliliği yaşanmadı.
REKLAM
REKLAM
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) günün erken saatlerinde boğazdan Tahran’ın izni olmadan geçen gemileri tehdit etmesinin ardından, gemi Umman kıyılarının 7,5 deniz mili açığında vuruldu.
Bir geminin köprüüstünde kaydedilen ve yalnızca İran’dan izin alan gemilerin geçişine izin verildiği uyarısını içeren Devrim Muhafızları Donanması’na ait bir radyo anonsunu yansıttığı iddia edilen bir video sosyal medyada paylaşıldı.
“Yalnızca IRGC izniyle, belirlenen rotalardan geçiş yapın. İzin yoksa, AIS kapalıysa ya da rota dışındaysanız sonuçlarına katlanırsınız” ifadelerinin kullanıldığı aktarılıyor.
Denizcilik verileri, saldırıdan önce Birleşmiş Milletler ajansı Uluslararası Denizcilik Örgütü ile koordinasyon içinde Umman tarafından çarşamba günü duyurulan yeni güzergahı kullanarak Hürmüz Boğazı’nı geçen gemi sayısında artış yaşandığını gösterdi.
Verilere göre, Umman güzergahında 70 geçiş kaydedildi; bu sırada İran, bu yolu kullanan gemileri tehdit ediyordu.
Stoic Warrior adlı geminin başını çektiği petrol tankerleri perşembe sabahının erken saatlerinde önce Birleşik Arap Emirlikleri, ardından Umman kıyılarını takip ederek, Umman’ın Musandam Yarımadası’nın açıklarından kıyıya oldukça yakın mesafeden geçti.
Bu rotanın kuzeyinde, savaş öncesinde gemilerin dünyanın petrol ve doğal gazının yaklaşık beşte birini taşıyarak serbestçe geçiş yaptığı, boğazın orta kısmında yer alan bir koridor bulunuyor.
Her ne kadar bazı gemiler ABD ordusunun desteğiyle boğazdan çıkabilmiş olsa da, BM ajansının girişimi sıkışıp kalan gemileri kurtarmaya yönelik son hamle oldu.
Deniz taşımacılığı şirketi Maersk, Maersk Baltimore adlı konteyner gemisinin ve kiralanan bir başka geminin perşembe günü boğazdan çıkmayı başardığını açıkladı.
Lloyd’s List genel yayın yönetmeni Richard Meade “Geçiş riskinin azalmasından – ya da en azından azaldığına dair algıdan – cesaret alan ve sayıları hiç de az olmayan fırsatçı işletmeler, sıkışıp kalmış yüklerden doğan birikmiş işleri kovalamaya başladı” dedi.
Devrim Muhafızları’nın deniz kuvvetleri, görünüşe göre yeni denizcilik rotası ve artan trafik üzerine, perşembe günü İran devlet ajansı IRNA tarafından servis edilen bir uyarı yayımladı.
Açıklamada, yeni rotanın İran’a haber verilmeden ve Tahran’la herhangi bir koordinasyon olmadan oluşturulduğu belirtilerek, bunun “kabul edilemez ve son derece tehlikeli” olduğu savunuldu.
İran güçleri, “Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için yetkili tek rota, İran İslam Cumhuriyeti tarafından ilan edilen güzergahlardır” dedi. “Bu rotaların dışındaki gemi trafiği son derece tehlikelidir ve yasaktır.”
Detaya girmeden, “İhlalde bulunanlarla gereken şekilde mücadele edilecektir” ifadeleri kullanıldı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çıkarlarının İran’la yapılacak herhangi bir anlaşmada korunacağı güvencesini vermek için altı üyeli Körfez İşbirliği Konseyi’ne üye ülkelerin dışişleri bakanlarıyla bir araya geldi.
Gazetecilere, ABD ile Körfez’deki müttefiklerinin boğazdan geçen gemilerden herhangi bir ücret alınmamasını güvence altına alacağını ve ABD’nin, gemilerin boğazı geçmesi için Umman güzergahının açık kalmasını sağlamak istediğini söyledi.
Rubio, “Bu durursa ciddi bir sorunla karşı karşıya kalırız” dedi.
Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid el-Zeyyani, sağladığı destek için ABD’ye teşekkür ederek, anlaşma sayesinde “bugün bölgemiz için bir umut ışığı gördüklerini” söyledi; ancak İran’ın yükümlülüklerine uymasının “hayati derecede önemli” olduğunun altını çizdi.