İslamabad'dan pazartesi günü yapılan açıklamada, Pakistan'ın Afganistan'ın doğusuna gece boyunca hava harekatı düzenlediği duyuruldu. Operasyonların militanları hedef aldığı belirtilirken, Afgan hükümeti onlarca sivil kayıp olduğunu bildirdi.
Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar pazartesi günü yaptığı açıklamada, Pakistan'ın Afganistan'ın doğusunda sınır ötesi hava saldırıları ve kara operasyonları gerçekleştirerek, "25 militanı etkisiz hale getirdiğini" belirtti.
REKLAM
REKLAM
Operasyonun, İslamabad'ın hafta sonu güneydeki liman kenti Karaçi'de paramiliter güçler olan Rangers'ın bölge karargahına düzenlenen ölümcül saldırıdan sorumlu tuttuğu bir grubu hedef aldığı bildirildi. Ancak Afgan makamları, topraklarının militanlara yataklık ettiği yönündeki iddiaları defalarca reddetti.
İslamabad, kara operasyonunun ardından gece saatlerinde Afganistan'ın doğusuna "nokta atışı hava saldırıları" düzenlendiğini açıkladı. Afgan hükümetinin onlarca sivil zayiat bildirdiği bu taarruz, Pakistan Talibanı'ndan (TTP) ayrılan bir kol olan Cemaat-ül Ahrar grubunu hedef aldı.
Tarar, "Nokta atışı vuruşlar sırasında Paktika, Paktia ve Kunar'daki üç hedef imha edildi" diyerek, askeri operasyonun kesinlikle söz konusu grubun saklanma yerlerine ve güvenli limanlarına odaklandığını sözlerine ekledi.
Taliban hükümeti ise Pakistan'ın bu açıklamalarına şiddetle karşı çıkarak, 3 doğu vilayetine düzenlenen hava saldırılarının öncelikle sivil yerleşim alanlarını vurduğunu belirtti. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, askeri eylemi kınayarak bunu "korkakça bir saldırı" olarak nitelendirdi.
Bu saldırılar, Taliban hükümetinin iktidara geldiği 2021 yılından bu yana ilişkileri gergin olan ve şubat ayında patlak veren haftalarca süren savaşın ardından bağları kopma noktasına gelen iki ülke arasında yaşanan son şiddet dalgası oldu.
Çatışma dinamikleri
İslamabad, Orta Doğu'daki ayrı bir savaşı sona erdirmek için ABD ile İran arasında aktif olarak ara buluculuk yürütürken; bir yandan da Afganistan'daki sınır ötesi askeri saldırılarını, terörle mücadelesinde yerel bir zorunluluk olarak savunuyor.
Gerilim, cumartesi günü Karaçi'deki bir Rangers paramiliter kampında patlayıcıların infilak ettirilmesi ve silahlı kişilerin ateş açmasıyla yaşanan büyük bir güvenlik zafiyetinin ardından tırmandı. Pakistan'ın en kalabalık şehrinde son yıllarda düzenlenen en kanlı militan saldırılarından biri olan bu olayda üç paramiliter personel hayatını kaybetmişti. Yetkililer daha sonra, saldırıya karıştığından şüphelenilen birkaç kişiden biri olan bir Afgan vatandaşını gözaltına aldı.
Taraflar, şubat ayı sonlarında savaşa girmelerinden bu yana istikrarlı bir barışı korumakta zorlanıyor. Sınır boyunca haftalarca süren şiddetli çatışmalar yaşandı ve Pakistan uçakları, Kabil ve Taliban'ın en yüksek liderinin bulunduğu güneydeki kalesi Kandahar da dahil olmak üzere Afgan şehirlerine benzeri görülmemiş hava saldırıları düzenledi. Birleşmiş Milletler'e göre bu şiddet olayları yüzlerce kişinin ölümüne ve on binlerce kişinin yerinden edilmesine neden oldu.
Kırılgan ateşkes ve ağır sivil bilanço
İki ülke mart ayında bir ateşkes üzerinde anlaşmış olsa da, bu uzlaşı aralıklı saldırılarla defalarca bölündü. Afgan yetkililer, yalnızca haziran ayında düzenlenen Pakistan saldırılarında 13 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
Kabil, kendi topraklarının uluslararası militanlar tarafından kullanıldığını kesin bir dille reddetmeye devam ederken; Pakistan operasyonlarının çok ağır bir sivil bilançoya yol açtığını savunuyor. Bunlar arasında, BM'nin yüzlerce kişinin ölümüne neden olduğunu belirttiği mart ayında bir Afgan uyuşturucu tedavi merkezine düzenlenen saldırı da yer alıyor.
Çin de dahil olmak üzere birçok ülkenin yürüttüğü uluslararası ara buluculuk çabaları, komşular arasında kalıcı bir diplomatik çözüm sağlamada şu ana kadar başarısız oldu. Süregelen bu sürtüşmenin bir sonucu olarak, ortak sınır, ekim ayındaki bir önceki sınır ötesi şiddet dalgasından bu yana büyük ölçüde kapalı kalmaya devam ediyor.