Normalde koyu renkli sularıyla bilinen Karadeniz, mikroskobik canlıların oluşturduğu yoğun çoğalmalar nedeniyle geniş alanlarda turkuaz renge büründü.
NASA'nın PACE uydusu, her yıl ilkbahar sonu ve yaz başında Karadeniz'de ve İstanbul Boğazı'nda yaşanan dikkat çekici renk değişimini uzaydan görüntüledi. Normalde koyu renkli sularıyla bilinen Karadeniz, mikroskobik canlıların oluşturduğu yoğun çoğalmalar nedeniyle geniş alanlarda turkuaz renge büründü.
REKLAM
REKLAM
Karadeniz'in 22 Haziran 2026 tarihinde çekilen uydu görüntülerinde, denizin büyük bölümünün açık mavi ve turkuaz tonlarına dönüştüğü görüldü.
Renk değişiminin nedeni mikroskobik canlılar
Bilim insanlarına göre bu mevsimsel değişimin nedeni, kokolitofor (coccolithophore) adı verilen tek hücreli fitoplanktonların büyük ölçekli çoğalması.
Kalsiyum karbonattan oluşan mikroskobik plakalarla kaplı olan bu canlılar, ilkbahar sonu ve yaz başında milyarlarca bireye ulaşabiliyor. Güneş ışığını yansıtan kalsiyum karbonat kabukları, deniz yüzeyine uzaydan bile görülebilen süt mavisi ve turkuaz bir görünüm kazandırıyor.
Yılın diğer dönemlerinde ise Karadeniz'de silika kabuklu diyatomlar daha baskın hâle geliyor. Bu mikroskobik algler ışığı farklı şekilde yansıttıkları için denizin daha koyu görünmesine neden oluyor.
Mevsimsel fitoplankton çoğalması yalnızca Karadeniz'le sınırlı kalmadı. Aynı süreç, Karadeniz'i Marmara Denizi'ne bağlayan İstanbul Boğazı'nda da gözlendi.
Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) görev yapan bir astronot, 27 Mayıs 2026'da Boğaz'ın fotoğrafını çekti. Görüntülerde fitoplanktonların oluşturduğu turkuaz renkli desenlerin, boğazın her iki yanında deniz akıntılarını takip ederek girdap benzeri şekiller oluşturduğu görüldü.
İklim ve karbon döngüsü açısından önemli
Tek tek çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olan kokolitoforlar, sayıları çok arttığında denizin rengini değiştirecek kadar yoğun koloniler oluşturabiliyor.
Bu nedenle uydu görüntüleri, bilim insanlarının deniz ekosistemlerini izlemesi için önemli bir araç olarak değerlendiriliyor. Özellikle su örneği alınmasının zor olduğu bölgelerde, uzaydan yapılan gözlemler fitoplankton patlamalarının kapsamını ve zamanlamasını takip etmeyi mümkün kılıyor.
Kokolitoforlar aynı zamanda Dünya'nın karbon döngüsünde de önemli bir rol oynuyor. Büyürken atmosferden ve deniz suyundan karbon emen bu canlılar öldükten sonra, taşıdıkları karbonun bir bölümü deniz tabanına çökerek uzun süre depolanabiliyor. Böylece atmosferdeki karbonun bir kısmının okyanus tabanına taşınmasına katkı sağlıyorlar.
NASA, Karadeniz'in renk değişimini gösteren uydu görüntüsünün PACE uydusunun Ocean Color Instrument (OCI) cihazıyla elde edildiğini açıkladı. İstanbul Boğazı'nın fotoğrafı ise Expedition 74 mürettebatından bir astronot tarafından Nikon Z9 fotoğraf makinesiyle Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan çekildi.