Son dönemdeki yangınlar güneş panellerine bağlanıyor; peki Avrupa genelinde risk gerçekten artıyor mu?
Güneş panelleri, bir ruh sağlığı hastanesi servisinin tamamen yok olmasına yol açan son yangının “muhtemel” nedeni olarak gösterildi.
REKLAM
REKLAM
İngiltere’nin Kuzey Yorkshire bölgesindeki Malton Hastanesi’ne bağlı Springwood servisi, 8 Temmuz’da alevlere teslim oldu. Yerel itfaiye ve kurtarma ekipleri, olay yerine geldiklerinde binanın “tamamen alevler içinde” olduğunu bildiriyor.
Servisteki 15 hastanın tamamı güvenli biçimde tahliye edildi ve yaralanma yaşanmadı. Yangına ilişkin ayrıntılı raporun önümüzdeki haftalarda tamamlanması bekleniyor.
Bu yangın, son 12 ay içinde İngiltere’deki ilkokullarda yaşanan ve tamamı güneş panellerine bağlanan üç benzer vakayı izliyor. Olayların ardından Suffolk kontluğundaki yaklaşık 80 okul, tedbir amacıyla güneş panellerini devre dışı bıraktı.
Konsey, ilkokullardaki yangınların, panellerdeki ortak bir arızadan değil, birbirinden farklı nedenlerden kaynaklandığına inanıldığını belirtiyor.
Buna rağmen, kamu binaları ve konutların çatılarına güneş paneli kurulmasının olası risklerine yeniden dikkat çekiyor.
Avrupa’da güneş paneli kaynaklı yangınlar artıyor mu?
Güneş fotovoltaik (FV) panelleri, güneş ışığını elektriğe dönüştüren bireysel hücrelerden oluşuyor ve AB’nin birçok bölgesinde en rekabetçi elektrik üretim kaynağı haline geldi.
Eurostat verilerine göre, 2024’te AB’de elektrik tüketiminin yüzde 47,5’i yenilenebilir kaynaklardan karşılandı; bunun neredeyse dörtte biri, yani yüzde 23,4’ü ise güneş FV’den geldi.
Güneş paneli kurulumlarındaki büyük patlama, bu sistemlerle bağlantılı yangın sayısını ve bunlara ilişkin medya ilgisini artırdı. Ancak tek bir sistem açısından bakıldığında risk hâlâ son derece düşük.
Hollanda araştırma enstitüsü TNO’nun verilerine göre, 2015-2018 arasında ülkede FV sistemi bulunan binalarda yalnızca 27 yangın kayda geçti; bunların 23’ü konutlarda yaşandı.
Sadece 2018’de konutlarda 170 bin yeni FV sistemi kurulmuş olması dikkate alındığında, bu oran güneş panelli evlerin yüzde 0,014’ünden bile daha azına karşılık geliyor.
Alman Fraunhofer ISE araştırma enstitüsü ise 1993-2013 döneminde FV kurulumlarının yüzde 0,006’sının büyük hasara yol açan yangınlara neden olduğunu bildirdi. Almanya’daki toplam 1,3 milyon güneş FV kurulumundan 2013 yılında 350’si yangınlarla ilişkilendirildi; bunlardan 120’sinin yangının doğrudan nedeni olduğu tespit edildi.
Ancak güneş enerjisiyle bağlantılı yangınlara ilişkin veri hâlâ oldukça sınırlı.
Geçen ay Science Direct (kaynak İngilizce) dergisinde yayımlanan bir çalışma, dört Avrupa ülkesinin ulusal istatistiklerini inceledi. Araştırma, 100 bin kurulum başına olay sayısının Birleşik Krallık, İtalya ve İsveç’te yaklaşık 5 ila 22 arasında değiştiğini, Slovenya’da ise 75’e çıktığını ortaya koydu.
Raporda, “Bu farklılıkların, ülkeler arasında veri toplama yöntemleri ve kapsama kriterlerindeki değişikliklerden kaynaklanmış olması muhtemel” deniliyor.
Araştırmacılar, vakaların yaklaşık yüzde 68’inde yangının FV ekipmanıyla sınırlı kaldığını; yüzde 24’ünde ise çatı gibi bitişik yüzeylere zarar verdiğini tespit etti. Vakaların yüzde 5’inde yangın önemli ölçüde yayıldı; binaların tamamen yok olduğu vakalar ise tüm yangınların yalnızca yüzde 3’ünü oluşturdu.
Güneş panelleri neden yangına yol açıyor?
Avrupa Komisyonu’na göre güneş paneli kaynaklı yangınlar, birçok yaygın ev aletine kıyasla “kayda değer ölçüde düşük” bir sıklıkta yaşanıyor.
Birlik, “Sorunlar ortaya çıktığında bunlar genellikle zayıf montajdan ya da arızalı bileşenlerden kaynaklanıyor; sorunun kaynağı güneş teknolojisinin kendisi değil” diye ekliyor.
Avrupa genelinde güneş enerjisi kurulumlarının güvenliğini sağlamak için güçlü koruma önlemleri yürürlükte. Buna, tüm panellerin – ister ithal, ister AB’de üretilmiş olsun – sıkı teknik gereklilikleri karşılamasının zorunlu tutulması da dahil.
Komisyon, “Sistemlerin doğru şekilde kurulmasını güvence altına almak için, Yenilenebilir Enerji Direktifi uyarınca AB ülkelerinin güneş fotovoltaik sistem kurucuları ve tasarımcıları için sertifikasyon programları (veya eşdeğerleri) bulundurması gerekiyor” diye ekliyor.
“Bu programlar, eğitim kurslarını ve sertifikalı kurucuların kamuya açık listelerini içeriyor.”
Güneş paneli kaynaklı yangın riskini nasıl azaltabilirsiniz?
Güneş enerjisini yakalayan her sistem belirli bir yangın riski taşır; bu risk özellikle eskiyen ve iyi bakım yapılmayan kurulumlar için geçerlidir.
Riskleri azaltmak için yalnızca yetkili kurucularla çalışın ve panelleri çatıya kendi başınıza monte etmeye kalkışmayın. Duvara monte edilen inverterler yanmaz yüzeylere sabitlenmeli ve ağır atık ya da depolama malzemelerinden uzak tutulmalıdır.
Ev sahiplerinin, panellerin birkaç yılda bir kontrol edilip bakımdan geçirilmesi için düzenli denetimleri profesyonellere yaptırması öneriliyor. Ayrıca şiddetli rüzgar gibi aşırı hava olaylarının ardından panelleri kontrol ederek herhangi bir kayma olup olmadığını görmekte fayda var.