Washington ve Tahran yönetimlerinin barış görüşmelerine yeniden bir şans tanımak istemesi ile ABD ve İran pazar gecesi üst üste üçüncü kez karşılıklı saldırıları askıya aldı.
ABD medyasından CBS'in "Face the Nation" programında konuşan ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Başkan Donald Trump’ın "diplomasiye alan ve zaman tanıdığını" belirtti.
REKLAM
REKLAM
Waltz, "Başkan diplomasiye bir şans veriyor" diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: "Önümüzdeki günlerde gidişatı göreceğiz. Ancak kimse yanılmasın, bölgeye ek askeri unsurlar sevk edilmeye devam ediyor. Rejim, Başkan'ın 'silahlar kurulu ve hazır' dediğinde ve 'tüm seçeneklerin masada olduğunu' vurguladığında ona inanmalıdır."
Pazar günü İran ordusundan bir sözcü de Tahran’ın bölgedeki "misilleme operasyonlarını" durdurduğunu açıkladı.
Bu karar, ABD ordusunun "İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari deniz taşımacılığını tehdit etme kabiliyetini zayıflatmayı" amaçladığını söylediği ve İran'a yönelik 13 gece boyunca aralıksız süren hava saldırılarının ardından geldi.
Hürmüz Boğazı, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin odak noktası olmaya devam ediyor ve iki tarafın Haziran ayında üzerinde mutabakata vardığı "mutabakat zaptı"nın temel bir unsurunu oluşturuyor.
Geri çekilebilir geçici anlaşmanın şartlarına göre İran’ın, dünyanın en kritik petrol ve gaz transit noktalarından biri olan su yolunu yeniden trafiğe açması ve "nükleer silah tedarik etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini" taahhüt etmesi gerekiyordu. ABD ise buna karşılık İran’a uyguladığı deniz ablukasını kaldıracak ve yaptırımları askıya alacaktı. Anlaşma, nihai bir metin üzerinde uzlaşmaları için iki ülkeye 60 günlük bir süre tanımıştı.
Ancak İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırıları, ABD’nin yeni hava harekatları düzenlemesine ve İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden başlatmasına yol açarak barış çabalarını tehlikeye attı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), cumartesi günü itibarıyla kuvvetlerinin ablukayı baypas etmeye çalışan 12 ticari geminin "rotasını değiştirdiğini", emirlere uymayan ikisini "atıl hale getirdiğini" ve tam uyum sağlamak adına iki gemiye daha "baskın düzenlediğini" duyurdu.
İran ise ABD’nin askeri adımlarına yanıt olarak Orta Doğu genelindeki Amerikan askeri üslerine misilleme saldırıları başlattı. Kuveyt, Bahreyn, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’daki tesisleri hedef aldı.
Tahran yönetimi, Ukrayna’nın cumartesi günü Hazar Denizi’nde İran ile Rusya arasında askeri mühimmat taşıdığı öne sürülen bir İran gemisine düzenlediği saldırının ardından Kiev ile de diplomatik bir kriz yaşıyor.
İran Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Erakçi, saldırıda bir denizcinin hayatını kaybettiğini belirterek bu durumun "yanıtsız kalamayacağı" konusunda uyarıda bulundu.
İran İslami Şura Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de "İran’a yönelik her saldırının mutlaka bir bedeli olacağını" ifade etti.
Azizi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Ukrayna da yakın zamanda İran’ın eylemleri yanıtsız bırakmadığını anlayacaktır," yazdı.