Bussaco Ulusal Ormanı, İber Yarımadası’ndaki ilk sertifikalı Terapötik Orman oldu ve dünyada yalnızca dört noktadan oluşan seçkin bir gruba katıldı.
Dünya genelinde sayıları yalnızca dört ve bunlardan biri Portekiz’de. Mata Nacional do Bussaco resmen Terapi Ormanı sertifikası aldı. Avusturya’daki Beneddiktinerstift ile Almanya’daki Lahnstein ve Bad Nauheim’ın yanına eklenerek İber Yarımadası’ndaki ilk örnek oldu.
Yıllarca süren uygulama aşamasının ardından, 17 Temmuz’da Healing Forest - International Certification Office tarafından verilen bu sertifika, Mealhada belediyesine bağlı Luso beldesinde bulunan Portekiz ormanının özelliklerini öne çıkarıyor.
“Bizi, dünya çapında dört terapi ormanından oluşan grubun içine ve İber Yarımadası’ndaki ilk konuma yerleştiren bu sertifika, bize küresel bir statü kazandırıyor ve beraberinde büyük bir sorumluluk getiriyor” diye vurguladı Fundação Mata do Bussaco’nun başkanı Gonçalo Breda Marques, Lusa ajansına yaptığı açıklamada.
Mata do Bussaco 105 hektarlık bir alanı kapsıyor ve aynı adı taşıyan vakfa göre “yaklaşık 250 ağaç ve çalı türüyle Avrupa’nın en iyi dendrolojik koleksiyonlarından birine sahip”.
“Doğal, mimari ve kültürel miras açısından en zengin ulusal ormanlardan biri olup dört peyzaj birimine ayrılabiliyor: Ağaçlandırma alanı, Bahçeler ve Eğreltiotu Vadisi, Relik Orman ve Marquês Çamlığı” ifadesi kurumun internet sitesinde yer alıyor. (kaynak Portekizce)
Bu sertifika, hem hastalar hem de orman terapistleri için değer taşıyor ve bölgenin sağlık turizmi boyutunu güçlendiriyor.
Bir ormanı terapötik bir mekân yapan nedir?
Healing Forest - International Certification Office’e göre terapi ormanları, belirli tıbbi endikasyonlar için terapötik kullanıma yönelik tasarlanmış orman alanlarıdır. Bu mekânlarda belirli tedavilere ya da programlara eşlik etmek üzere nitelikli terapistler görev yapıyor; bu uygulamalar, iş göremezlik derecesinde ağır hastalıkların tedavisi sırasında da yararlı olabiliyor ve geleneksel tedavilerin etkisini olumlu yönde etkileyebiliyor.
Bu ormanların söz konusu özelliklere sahip olabilmesi için bir dizi kriteri (kaynak Portekizce) karşılaması gerekiyor. Örneğin gürültüyü azaltan ve görsel ile rüzgâr koruması sağlayan doğal yapılar, farklı düzeylerde efor ve zorluk derecesi sunan parkurlar, terapötik uygulamalara ve gevşeme egzersizlerine ayrılmış alanlar bulunmalı.
Sertifikasyon süreci farklı aşamalardan geçiyor. İlk aşamada mekâna ilişkin temel bilgiler ve belgeler sunuluyor; ardından sertifikasyon ofisi ekibinin sahada yaptığı teknik inceleme ile terapötik kullanım potansiyeli değerlendiriliyor. İlk iki aşamanın tamamlanmasının ardından, tanımlanmış kriterler ve değerlendirilen ormanın özellikleri temel alınarak nihai değerlendirme yapılıyor ve belirli bir süre için geçerli sertifika veriliyor. Mata do Bussaco için verilen sertifika 2031’e kadar geçerli.
Aynı kuruluşa göre, bu tür açık hava uygulamaları bilimsel olarak kanıtlanmış (kaynak Portekizce) çeşitli faydalar sağlayabiliyor; bunlar arasında bilişsel yetilerin gelişmesi, stres, kaygı ve depresyonun azalması, kan basıncının düşmesi, bağışıklık sisteminin güçlenmesi ve uyku kalitesinin artması yer alıyor. Son on yılda yapılan bu araştırmaların büyük bölümü özellikle Asya ülkelerinden geliyor.
Orman banyoları
Ormanlık bir alanda yaşanan yoğun bir deneyimin yararlı olabileceği fikri yeni değil. “Orman banyosu” ifadesi Japonca shinrin-yoku teriminin doğrudan çevirisi ve Japonya’da 1982’de, Japon toplumundaki stres düzeylerini azaltmayı amaçlayan ulusal bir sağlık programının parçası olarak ortaya çıktı.
Bu kavram, mutlaka belirli bir tıbbi endikasyonu hedeflemeyen, rehberler eşliğinde yürütülen bir iyi oluş/farkındalık (mindfulness) pratiğine oldukça yakın; sağlıklı beslenme ya da düzenli fiziksel aktivite gibi, sağlık için önerilen diğer alışkanlıklara benzer bir uygulama olarak görülüyor.
Orman terapisi ise daha klinik açıdan yapılandırılmış bir uygulama olarak öne çıkıyor; yetkili orman terapistleri tarafından yürütülüyor ve kimi zaman kalp-damar, solunum, psikosomatik, ortopedik ya da nörolojik hastalıklar gibi somut tıbbi endikasyonlarla ilişkilendiriliyor.
Forest Therapy Hub (kaynak Portekizce), bu alanda eğitim ve yetkilendirme sağlayan kurumlardan biri. Kuruluş, orman terapisinin amacını “doğayla bağı, kişiler arası ilişkileri ve toplumsal uyumu güçlendirerek olumlu ruh sağlığı hâllerini teşvik etmek, fiziksel ve sosyal sağlığı iyileştirmek” olarak açıklıyor.