Trump, 20 maddelik barış planını ilerletmeyi amaçlayan anlaşmanın 'özenle yapılandırılmış aşamalar halinde' uygulanacağını söyledi ancak sürecin ne zaman tamamlanacağına ilişkin takvim açıklamadı.
ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü, Barış Kurulu'nun Hamas ve diğer tüm silahlı grupların silahsızlandırılması ve İsrail güçlerinin Gazze'den çekilmesi konusunda "tarihi" olarak nitelediği bir anlaşmaya vardığını açıkladı. Ancak anlaşmanın şartları ve takvimine ilişkin soru işaretleri sürüyor.
REKLAM
REKLAM
Trump'ın Truth Social'daki paylaşımında "muazzam bir adım" olarak tanımladığı anlaşma, İsrail'in Gazze'ye yönelik iki yıl süren saldırılarını sona erdirmek amacıyla ABD arabuluculuğunda ateşkes imzalanmasından dokuz ay sonra geldi. Ateşkes, geçen yıl ekim ayında Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde imzalanmıştı.
Trump, "Bu anlaşma, Gazze'nin nihayet Filistin halkına yardım etmek için Barış Kurulu'yla yakın çalışacak yeni bir Filistin hükümeti tarafından yönetilmesi yolunda kritik bir adım," diye yazdı.
ABD lideri, "Aynı zamanda Gazze'nin artık terör saldırıları için üs olarak kullanılmamasıyla İsrail de hak ettiği güvenliğe kavuşacak," ifadelerini kullandı.
İsrail ile Hamas arasındaki müzakereler, Hamas'ın silahsızlandırılması ve Gazze'nin yeniden inşasını da kapsayan ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması konusunda büyük ölçüde çıkmaza girmişti.
Ne Hamas ne de İsrail, anlaşmayı kabul ettiğine ilişkin henüz bir açıklama yaptı.
ABD Başkanı, anlaşmayla 20 maddelik barış planının "özenle yapılandırılmış aşamalar halinde" hayata geçirileceğini söyledi.
Trump'ın 20 maddelik ateşkes planı, Gazze merkezli Hamas'ın silahlarını teslim etmesini ve geniş tünel ağını imha etmesini öngörüyor. Plan ayrıca eski İngiltere Başbakanı Tony Blair'in başında olacağı yeni bir teknokrat Filistin hükümetinin kurulmasını ve bu yönetimin Gazze'nin yeniden inşa çalışmalarına öncülük etmesini içeriyor.
Trump'a göre silahsızlanmanın tamamlanmasının ardından İsrail güçlerini Gazze'den çekecek ve güvenlik görevlerini yeni kurulacak "Uluslararası İstikrar Gücü"ne devredecek. Bu güç, Gazze'nin güvenliğini sağlamak üzere Filistin polisiyle birlikte çalışacak.
Olası takvim
Beyaz Saray'ın belirlediği kurallar uyarınca isimlerinin açıklanmaması koşuluyla gazetecilere konuşan ABD ve Barış Kurulu yetkilileri, anlaşmaya ilişkin son derece iyimser bir değerlendirmede bulundu.
Yetkililer, Hamas ile Gazze'de faaliyet gösteren Filistin İslami Cihadı gibi diğer grupların silahsızlandırılması için net bir takvim veremedi. Ancak Gazze polis gücünün silahlarını önümüzdeki iki hafta içinde Barış Kurulu destekli teknokrat Gazze yönetimine teslim edeceğini söyledi.
Bununla birlikte Hamas militanlarının büyük çoğunluğu Gazze polis gücünün bünyesinde yer almıyor. Yetkililere göre ağır silahlar da anlaşmanın bu bölümünün kapsamına dahil değil.
Ağır silahların teslim edilmesi, Hamas'ın tünelleri ile diğer altyapısının kullanılamaz hale getirilmesi ise daha sonraki bir aşamada gerçekleşecek. Bir Barış Kurulu yetkilisi, bu sürecin 200 ila 350 gün sürebileceğini belirtti.
İsrail şüpheyle yaklaşıyor
Bir ABD'li yetkili, Hamas'ın silah bırakmaya veya Gazze üzerindeki perde arkası kontrolünden vazgeçmeye istekli olduğuna kuşkuyla yaklaşan İsrail'e müzakerelerin her aşamasında danışıldığını söyledi.
Yetkili, İsrail'den Trump'ın 20 maddelik planını kabul ederken verdiği taahhütlerin ötesinde herhangi bir adım atmasının istenmediğini belirtti. Bu taahhütler temel olarak İsrail güçlerinin Gazze'den çekilmesini ve bölgeye yönelik hava saldırılarının sona erdirilmesini içeriyor.
Yetkili, İsrail'in anlaşmaya uymaması halinde Trump'ın "çok ama çok hayal kırıklığına uğrayacağını" da sözlerine ekledi.
Trump, sosyal medya paylaşımında Hamas'ın yeniden İsrail'e tehdit oluşturabilecek ölçüde güçlenmesine izin verilmemesinin anlaşmanın temel unsurlarından biri olduğunu yineledi. ABD Başkanı ayrıca yeni hükümetin Gazze halkını temsil etmek ve halka hizmet etmek için çalışacağını belirtti.
İsrail'in Gazze'ye yönelik savaşı, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'in güneyine düzenlediği saldırının ardından başladı. Gazze Sağlık Bakanlığı, bölgedeki sağlık kaynaklarının verilerine göre ateşkesten bu yana hayatını kaybedenler dahil en az 73 bin Filistinlinin öldürüldüğünü bildirdi.
Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu salı günü Beyaz Saray'da bir araya geldi. Ancak iki lider de İran'a karşı savaşı birlikte başlatmalarından bu yana gerçekleştirdikleri ilk yüz yüze görüşmede ele alınan konular hakkında fazla ayrıntı vermedi.
Hamas, bu ayın başında Gazze'deki hükümetini feshettiğini ve ateşkes anlaşması kapsamında yönetimi Birleşmiş Milletler destekli teknik bir komiteye devretmeye hazırlandığını açıklamıştı.
İsrail Savunma Kuvvetleri halen Gazze'nin yarısından fazlasını kontrol ediyor. Filistinliler ise kötü koşullardaki çadır kampları ile ağır hasar görmüş kent mahallelerine sıkışmış durumda. Birleşmiş Milletler, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana Gazze genelindeki ağır yaşam koşullarına ilişkin defalarca uyarıda bulundu.