Trump hafta sonu, çatışmaya yaklaşımını 'sakinleştirdiğini' söyleyerek, ilave askeri saldırılar yerine ekonomik baskının artmasına izin vermeye hazır olduğunu ima etti.
ABD Başkanı Donald Trump pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran ile yürütülecek olası bir barış müzakeresinde Tahran’dan çatışmalar nedeniyle tazminat talep edeceğini söyledi. Trump, İran’ın onlarca yıl öncesine uzanan saldırı ve ölümlerden sorumlu olduğunu ya da bunları desteklediğini öne sürdü.
REKLAM
REKLAM
Savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik müzakereler çıkmaza girmiş durumda. Trump’ın yeni taleplerinin hızlı bir anlaşmaya varılmasını daha da zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Trump’ın açıklaması, İran’ın devam eden çatışmaların sona erdirilmesi için ABD’nin savaş tazminatı ödemesini ön koşul olarak öne sürmesine doğrudan yanıt niteliğindeydi.
“Ben de aynı şekilde İran’dan tazminat talep ediyorum,” diyen Trump, talebinin yalnızca mevcut savaşta meydana gelen zararları kapsamadığını dile getirdi.
Trump’a göre tazminat talebi, İran’ın 20 yılı aşkın bir süre öncesine kadar uzanan dönemde ABD hedeflerine yönelik saldırılarını ve son 50 yılda İranlı yetkililer tarafından öldürülen protestocuların ailelerine yapılacak ödemeleri de kapsamalı.
Trump daha sonra yaptığı başka bir paylaşımda İran İslam Cumhuriyeti’nin Lübnan, Suriye, Yemen ve Gazze’de neden olduğu ölümler ve zararlardan da sorumlu tutulması gerektiğini savundu.
Trump geçen hafta, artık sıkça tekrarlanan tutum değişikliğinin bir diğer örneğini sergileyerek İran’ı, sivil altyapının da hedef alınabileceği saldırılarla “çok sert” vurmakla tehdit etmiş, ardından geri adım atarak bir barış anlaşmasının yakın olabileceğinin sinyalini vermişti.
Trump hafta sonu yaptığı açıklamada ise çatışmaya yaklaşımını “düşük profilde” tuttuğunu söyledi. Bu açıklama, yeni askerî saldırılar düzenlemek yerine İran üzerindeki ekonomik baskının artmasını beklemeye hazır olduğu şeklinde yorumlandı.
Dijital medya kuruluşu Axios, pazar günü yayımlanan Trump röportajında ABD Başkanı’nın İran’ın Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik anlaşmayı geciktirmesinden dolayı herhangi bir hayal kırıklığı dile getirmediğini aktardı.
Tahran ise ABD’den öncelikle İran limanlarına uygulanan ablukayı sona erdirmesini ve ülkenin petrol sektörüne yönelik yaptırımları kaldırmasını talep ediyor.
Müzakerelerin sonuçsuz kalması ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması, yakıt fiyatlarının hızla yükselmesine ve dünya ekonomisinde sarsıntıya yol açtı. Yaşanan gelişmeler, kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Trump üzerindeki baskıyı da artırıyor.
Trump paylaşımında, 2000 yılında USS Cole’a düzenlenen bombalı saldırıya da atıfta bulundu. Trump daha önce İran’ın bu saldırıya “muhtemelen dahil olduğunu” öne sürmüştü.
ABD Başkanı pazartesi günü yaptığı açıklamada, farklı başlıklar altındaki tazminat taleplerinin İran ile gerçekleştirilecek “gelecekteki her türlü müzakereye kesin biçimde dahil edileceğini” söyledi.
İran ordusunda üst düzey değişiklik
Bu arada İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney pazartesi günü Devrim Muhafızları Generali Ali Abdullahi’yi ülkenin silahlı kuvvetlerinin başına atadı. Hamaney aynı zamanda Devrim Muhafızları’nın yeni komutanını da onaylayarak ülkenin askerî yönetiminde kendi kadrosunu şekillendirmeye başladı.
Abdullahi daha önce İran’ın farklı askerî kuvvetleri arasındaki operasyonların koordinasyonundan sorumlu merkezi komutanlığı Hatemü’l-Enbiya’nın başındaydı.
Hamaney'in internet sitesinde yayımlanan açıklamada, “Tümgeneral Ali Abdullahi, Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanı olarak atandı. Tuğgeneral Ahmad Vahidi de tümgeneral rütbesiyle İslam Devrim Muhafızları Ordusu Başkomutanlığı görevine getirildi,” denildi.
Bu iki isim, Hamaney'in savaşın başlarında babasının ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından dini liderliğe gelmesinden bu yana gerçekleştirdiği ilk üst düzey askerî atamalar.
Abdullahi savaş boyunca sert tehditlerde bulundu. Bu ayın başlarında bölge ülkelerini uyaran Abdullahi, “Suçlu ve saldırgan Amerika’ya savunma kalkanı olarak hizmet eden her ülkenin savaşın alevleri içinde kalacağını” söylemişti.