Suudi Arabistan'ın geçen hafta Türkiye ve Pakistan ile Mekke'de imzaladığı Ortak Savunma Anlaşması'na Mısır'ın katılmasına onay vermediği iddia ediliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bu hafta Kahire'ye gidiyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın bu hafta gittiği ve halen temaslarını sürdürdüğü Libya'nın ardından 13-14 Ağustos'ta da Mısır'a gideceği öğrenildi.
REKLAM
REKLAM
Fidan'ın başkent Kahire'de Mısırlı mevkidaşı Bedir Abdülati ile görüşmesi bekleniyor. Ayrıca iki ülkenin dışişleri bakanlarının eş başkanlığında Türkiye-Mısır Ortak Planlama Grubu (OPG) İkinci Toplantısı düzenlenecek. Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi'nin de Fidan'ı ağırlaması bekleniyor.
Hakan Fidan'ın Kahire ziyareti haberi, Mısır'ın Mekke Anlaşması'na olası katılımıyla ilgili iddiaların ardından geldi.
Suudi Arabistan'ın geçen hafta Türkiye ve Pakistan ile Mekke'de imzaladığı Ortak Savunma Anlaşması'na Mısır'ın katılmasına onay vermediği iddia ediliyor.
Fidan ise anlaşmanın imzalanmasından sonra yaptığı ilk açıklamada Mısır'ın da anlaşmanın "doğal ortağı" olduğunu söylemişti.
'Savunma anlaşması vurgusu'
Söz konusu anlaşmanın her türlü saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı pekiştirmeyi hedeflediği vurgulanıyor. Buna göre, anlaşmanın tarafı üç ülkeden birine yapılacak bir saldırı, hepsine yapılmış sayılacak. Bu hüküm basında NATO'nun ünlü 5. Madde'sine de benzetildi.
Reuters’a konuşan Türk bir yetkili de anlaşmanın tamamen savunma odaklı olduğunu ve yalnızca bu alanda karşılıklı destek taahhüdü içerdiğini ifade etmişti. Yetkili, paktın belirli bir aktörü hedef almadığını, aksine bölgedeki diğer ülkelerin katılımına da açık olduğunu vurgulamıştı. Metnin, bu devletler arasındaki veya diğer ülke ve kuruluşlarla yapılmış mevcut ikili ve çok taraflı anlaşmaları feshetmediğini veya bunların yerini almadığını da sözlerine eklemişti.
Mısır neden anlaşmada yok?
Üç ülkenin olası bir stratejik ittifak kuracağına ilişkin aylardır çeşitli iddialar gündeme geliyordu. Anlaşmada Mısır'ın yer almaması ise tartışmalara neden oldu.
Yakın zamanda Middle East Eye'a konuşan ve adı açıklanmayan üç kaynak, Suudi Arabistan'ın Mısır'ın katılımına karşı çıktığını öne sürdü. Kaynaklara göre, Suudi Arabistan'ın bu tutumu, Mısır Lideri Sisi'ye karşı artan hayal kırıklığından ve Mısır'ın artık eskisi gibi stratejik veya askeri değer taşımadığına dair inancından kaynaklanıyor.
Bu arada, Riyad ve Kahire arasındaki gerilim de giderek artıyor.
Suudi Arabistan, 2013'teki darbeyle iktidarı ele geçiren Sisi hükümetinin en büyük mali destekçilerinden biriydi. Ancak iddialara göre Riyad, önemli güvenlik konularında karşılıklı destek eksiğinden dolayı hayal kırıklığına uğruyor.
Gazeteye konuşan kaynaklardan biri, Suudi Arabistan'ın, Yemen'deki Husi milisleriyle uzun süredir devam eden savaşında Mısır'ın dahlini yeterli bulmadığını iddia eti.
Kaynaklar ayrıca, Ankara'nın Mısır'ı anlaşmaya dahil etmek için çaba sarf ettiğini ve ülkenin katılımını resmen önerdiğini ileri sürdü. Ancak daha sonra ülkeler Kahire olmadan ilerlemeye karar verdi.
Erdoğan: 'Anlaşma kardeş ülkelere açık'
Diğer yandan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, çarşamba günü yaptığı açıklamada, anlaşmanın "bölgede huzur ve istikrar isteyen kardeş ülkelere açık olduğunu" belirtti.
Anlaşmanın yalnızca konjonktürel olarak ele alınmaması gerektiğini söyleyen Erdoğan, "BM Şartı’nın 51’inci maddesinde tanımlanan savunma hakkını da teyit eden anlaşma, hiçbir ülkeyi hedef almadığı gibi bölgemizin huzurunu, refahını ve istikrarını amaçlayan bütün kardeş ülkelerin katılımına açıktır," ifadelerini kullandı:
"Nitekim bizim vizyonumuz üç ülkeyle sınırlı kalmayarak daha da büyümek ve mümkünse bir gün bölgedeki bütün ülkelerin bu çatının altında toplanmasını sağlamaktır. Bu, bölgeye kalıcı istikrarı getirecek en önemli adım olacaktır."