Tavşan Adası'nda 11 yıldır devam eden deniz koruma çalışmaları kapsamında hayata geçirilen sürdürülebilir ekolojik modelin, Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 sürecinde hem Antalya'ya taşınması hem de uluslararası kamuoyuyla paylaşılması hedefleniyor.
İstanbul Valisi Davut Gül ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Deniz Yaşamını Koruma Derneği'nin (DYKD) ev sahipliğinde Tavşan Adası'nda sürdürülen ekolojik çalışmaları yerinde inceledi. İnceleme gezisine DYKD Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı da eşlik etti.
REKLAM
REKLAM
Saha ziyaretinde, adada yürütülen bilimsel araştırmalar, aktif mercan restorasyonu, hayalet ağlarla mücadele ve teknoloji destekli izleme sistemleri hakkında bilgi alındı.
700’den fazla mercan kolonisi restore edildi
Deniz Yaşamını Koruma Derneği'nin 2015 yılından bu yana Marmara Denizi’nde yürüttüğü çalışmalar, somut ekolojik veriler ortaya koyuyor.
Proje kapsamında bugüne kadar 700'ün üzerinde gorgon mercanı kolonisi restore edilirken, sarı gorgonlarda yüzde 80 yaşama başarısı sağlandı.
Ocak 2026'da ise Türkiye'de ilk kez mor mercan (Paramuricea clavata) popülasyonlarını güçlendirmeye yönelik yeni bir program başlatıldı.
DYKD biyoloğu Ulaşcan Kayataş, yürütülen program sayesinde alanda doğal yollarla çoğalan yavru mercanların tespit edildiğini aktardı.
Derneğin "bütünleşik koruma" anlayışıyla hareket ettiğini belirten Kayataş, mercan naklinin yanı sıra bölgedeki balık türleri, ahtapotlar ve deniz çayırlarına yönelik çalışmaların da sürdüğünü ifade etti.
Kayataş, restorasyon projesi için ilk olarak Tavşan Adası'nın seçilme nedenini ise adanın atıl durumda olması, yerleşimin bulunmaması ve insan baskısından uzak kalması olarak açıkladı.
Marmara Denizi’ndeki Prens Adaları’nın bir parçası olan ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından III. derece arkeolojik sit alanı ilan edilen Tavşan Adası’na (Neandros) izinsiz giriş yapmak yasak.
Ekipler tarafından deniz tabanından bugüne kadar 650 bin metrekareden fazla hayalet ağ ve 3 tondan fazla kurşun çıkarıldı. Çıkarılan ağların bir kısmı tarımsal örtü ve çanta gibi ürünlere dönüştürülerek döngüsel ekonomiye kazandırıldı.
'Ölçülebilir sonuçları sahada görüyoruz'
Gelecek yıl düzenlenecek küresel iklim zirvesine atıfta bulunan Samed Ağırbaş, projeye ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "Hedefleri sahadaki uygulamalara, uygulamaları da ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek istiyoruz. Tavşan Adası'nda bunu görüyoruz. Başarılı deneyimin ardından Antalya Üç Adalar'da da bu çalışmanın yapılacak olması oldukça kıymetli."
Sıfır Atık Vakfı’nın Akdeniz ve Ege’de görülen plastik kirliliğine karşı da çalışmalar yürüttüğünü belirten Ağırbaş, "Plastik kirliliği sadece bir atık yönetimi meselesi değil, denizlerimizin, nehirlerimizin, toprağımızın ve insan sağlığının geleceğini ilgilendiren çok önemli bir mesele. Bugün burada gördüğümüz çalışma ise çözümün nasıl olması gerektiğini bize gösteriyor. Tavşan Adası'nda bilimsel araştırma, koruma, restorasyon ve sürekli izleme bir arada yürütülüyor," ifadelerini kullandı.
Ağırbaş, uygulamanın önümüzdeki dönemde Marmara Denizi genelinde ve diğer kıyı bölgelerinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini belirtti.
Doğadaki kirlenmenin temel kaynağının insan faaliyetleri olduğuna dikkat çeken İstanbul Valisi Davut Gül ise şu değerlendirmede bulundu: "İnsan baskısı ortadan kalktığında ve kirlenme durduğunda doğa bir şekilde kendini yeniliyor. Tavşan Adası'nda bunun somut örneklerini görüyoruz. Devletin yürüttüğü çalışmalara sivil toplum kuruluşlarının destek vermesi ve ortak bir çevre kültürü oluşturulması son derece değerli."
Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı ise 11 yıllık restorasyon çalışmasının, koruma hikayesinin tam olarak göbeğinde olduklarını belirterek, “COP kapsamında tam olarak örnek bir pilot bölgedeyiz,"dedi.
"700'e yakın kök mercanının burada restorasyonu yapılıp hayalet ağlar temizlenip örnek bir koruma statüsü ve çalışmaları yürütülüyor," diyen Narcı buradaki örneği bir pilot çalışma olarak COP31’in de ev sahibi olan Antalya'da, Üç Adalar’da da hayata geçireceklerini kaydetti.
"Antalya'da COP’ta dünyaya şunu söyleyeceğiz, Türkiye 30x30 hedeflerini sözde ve masada değil, sahada aktif olarak uygulayarak gösterdiği model yaratmıştır," diye ekledi.
Yerel model ulusal ve uluslararası ölçeğe taşınıyor
DYKD ile Antalya Valiliği arasındaki iş birliği kapsamında projenin yeni ayağı Kemer'in Üç Adalar, Tekirova ve Çıralı kıyılarında başlatılacak. Çalışma dâhilinde bölgenin ekosistem envanteri çıkarılacak, öncelikli habitatlar haritalanacak; sürece kamu kurumları, üniversiteler, yerel balıkçılar ve turizm işletmeleri dahil edilecek.
Tavşan Adası'nda geliştirilen bu ekolojik model, Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 sürecinde sahadaki "iyi uygulama örneği" olarak uluslararası kamuoyuyla da paylaşılacak.
Türkiye, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) hem dönem başkanı hem de resmi ev sahibi oldu. Ana zirve 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek.