Seçim, Zambiya ekonomisinin yıllar süren mali sıkıntıların ardından yeniden büyümeye geçtiği Hichilema’nın ilk dönemine ilişkin bir referandum olarak değerlendirildi.
Zambiya Devlet Başkanı Hakainde Hichilema, hükümeti tarafından sıkı şekilde kontrol edildiği yönünde eleştirilerin yapıldığı seçim yarışının ardından geçen hafta düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçiminde oyların yaklaşık yüzde 60’ını alarak yeniden seçildi. Seçim komisyonu sonucu salı günü açıkladı.
REKLAM
REKLAM
2021’den bu yana görevde olan Hichilema’nın yeniden seçilmesi büyük ölçüde bekleniyordu. Hichilema, eski bir eyalet bakanı olan ve ilk kez cumhurbaşkanlığı için yarışan Brian Mundubile’nin başını çektiği 13 adayla mücadele etti.
Seçim Komisyonu Başkanı Mwangala Zaloumis, 55 yaşındaki Mundubile’nin mayıs ayında yarışa katıldığını ve oyların yaklaşık yüzde 38’ini aldığını açıkladı.
Zaloumis, 226 seçim bölgesinden 5’inde oy sayımının henüz tamamlanmadığını belirtti. Ancak kalan sonuçların “seçimin genel sonucunu önemli ölçüde etkilemesinin beklenmediğini” söyledi.
Bakır zengini Güney Afrika ülkesi Zambiya’da 13 Ağustos’ta düzenlenen seçim, muhalefetin seçimlerde usulsüzlük yapıldığı yönündeki suçlamalarının gölgesinde kaldı. Seçim görevlilerine yönelik saldırılar ve işaretlenmiş oy pusulalarının çalınmasının ardından oy sayımının ülke genelinde eşi benzeri görülmemiş şekilde durdurulması da seçime damga vurdu.
Oylama öncesinde muhalefet partileri ve sivil toplum örgütleri, seçim kampanyalarına getirilen kısıtlamaları gerekçe göstererek siyasi alanın daraldığı uyarısında bulundu.
Uluslararası ve yerli gözlem heyetleri, hafta sonu yaptıkları açıklamalarda bu koşulların eşit olmayan bir yarış ortamına yol açtığını belirtti.
Oylamanın ardından, güvenlik güçlerinin çatışmaya dönüşen bir baskında aralarında üst düzey muhalefet isimlerinin de bulunduğu yaklaşık bir düzine kişiyi gözaltına almasıyla gerginlik tırmandı.
Hükümet, gözaltına alınanların seçim süreci etrafında milis ya da isyancı faaliyetlerle bağlantılı olduğunu öne sürdü; bu iddialar Mundubile’nin NRPUP partisi tarafından reddedildi.
Seçimler, Zambiya ekonomisinin yıllar süren mali darboğazın ardından yeniden büyümeye geçtiği Hichilema’nın ilk görev süresi hakkında bir tür referandum olarak geniş çapta görüldü.