İade, Geçici Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara liderliğindeki yeni Suriye yönetiminin, yüz binlerce kişinin öldüğü iç savaşta işlenen suçlar nedeniyle Esad rejiminin üst düzey isimlerinden hesap sormaya çalıştığı bir dönemde gerçekleşti.
Lübnan, Suriye'nin devrik lideri Beşar Esad döneminde görev yapan eski bir askerî yetkiliyi çarşamba günü mevcut Suriye yönetimine iade etti. Suriye İçişleri Bakanlığı, söz konusu yetkilinin Esad dönemindeki 14 yıllık iç savaş sırasında Suriye halkına karşı işlediği öne sürülen suçlardan yargılanacağını açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Tümgeneral Adel Issa, Esad’ın Aralık 2024’te devrilmesinden bu yana Lübnan’ın Suriye’ye teslim ettiği ilk askeri yetkili oldu. Beyrut yönetimi, Esad’ın 24 yıllık iktidarı sırasında işlediği iddia edilen suçlarla ilgili sorgulanan Issa’yı Suriye’ye teslim etme kararını salı günü aldı.
Suriye İçişleri Bakanlığı, ikiden fazla kişiyi kasten öldürme, ölümle sonuçlanan işkence ve iç savaş ile mezhep çatışmasını kışkırtmaya yönelik saldırı eylemleri dahil çeşitli suçlamalar nedeniyle Lübnan makamlarından Issa’nın iadesini istediğini açıkladı.
Bakanlık, Issa’nın Suriye ordusunun 17. Tümenine ve 2016’ya kadar ülkenin doğusundaki Deyrizor vilayetinde kara kuvvetlerine komuta ettiğini bildirdi. Açıklamayla birlikte Issa’nın cezaevi üniforması giydiği bir fotoğraf da yayımlandı.
Beyrut’taki yetkililer, Issa’nın şüphelilerinin yargılanmak üzere teslim edilmesini öngören 1951 tarihli anlaşma uyarınca Suriye’ye iade edildiğini belirtti.
Esad karşıtı silahlı grupların Aralık 2024’te Şam’a girerek Esad ailesinin yaklaşık 50 yıllık iktidarına son vermesinin ardından çok sayıda askerî ve güvenlik yetkilisi Lübnan’a kaçmıştı. Bunlardan bazıları hâlâ ülkede bulunuyor.
Suriye’de vahşet eylemlerine karışmakla suçlanan eski güvenlik görevlilerinden onlarcası da gözaltına alınarak hâkim karşısına çıkarıldı.
Bir Suriye mahkemesi geçen hafta Beşar Esad ile küçük kardeşi Maher Esad’ı gıyabında idama mahkûm etti. Esad’ın anne tarafından kuzeni Tuğgeneral Atef Najib ise tutukluyken idam cezasına çarptırılan en üst düzey eski güvenlik yetkilisi oldu.
Esad kardeşler, 2024’ün sonlarında 11 gün süren beklenmedik isyan sırasında Rusya’ya kaçmıştı.
Issa, bazı resmî işlemler için 8 Ağustos’ta Suriye’nin Beyrut Büyükelçiliğine gittiği sırada gözaltına alındı. Büyükelçilik yetkilileri, Issa’nın Suriye’de arandığını Lübnan savcılığına bildirdi. Issa’nın Esad’ın devrilmesinin ardından yasa dışı yollarla Lübnan’a geçtiği belirtildi.
Mart 2011’de hükümet karşıtı protestolarla başlayıp iç savaşa dönüşen Suriye’deki çatışmalarda, ihtiyatlı tahminlere göre en az 500 bin kişi hayatını kaybetti, bir milyondan fazla kişi yaralandı.