Donald Trump, 8 Temmuz'da Suriye'de geçiş yönetiminin Devlet Başkanı Ahmed Şara ile Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi kapsamında bir araya gelmiş ve Suriye'yi listeden çıkarmak istediğini belirtmişti.
ABD, 47 yılın ardından Suriye'yi “teröre destek veren ülkeler” listesinden çıkardı.
REKLAM
REKLAM
ABD Hazine Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, "Başkan Trump'ın Suriye'ye yönelik yaptırımların hafifletileceği yönündeki taahhüdü doğrultusunda" Suriye'nin "teröre destek veren ülkeler" listesinden çıkarıldığı belirtildi. Aynı zamanda, Heyet Tahrir Şam'ın (HTŞ) "Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Terörist Örgüt" statüsünden çıkarıldığı da duyuruldu.
Ancak Washington'ın Suriye'ye yönelik tüm yaptırımları kaldırılmadı. Eski Devlet Başkanı Beşar Esad ve yakın çevresi, insan hakları ihlallerinden sorumlu kişiler, Captagon uyuşturucusu kaçakçıları, Suriye'nin geçmişteki nükleer ve diğer silahlanma faaliyetleriyle bağlantılı kişiler ile Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) ve el-Kaide bağlantılı gruplara yönelik yaptırımlar devam ediyor.
Karar, Başkan Donald Trump'ın Suriye'ye yönelik kapsamlı yaptırımların kaldırılması yönünde attığı adımların sonuncusu oldu.
Trump 8 Temmuz'da Suriye'de geçiş yönetiminin Devlet Başkanı Ahmed Şara ile Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi kapsamında bir araya gelmiş ve Suriye'yi listeden çıkarmak istediğini belirtmişti.
Son karar ile birlikte ABD'nin teröre destek veren ülkeler listesinde İran, Küba ve Kuzey Kore kaldı.
Suriye, 1979 yılından bu yana ABD'nin “teröre destek veren ülkeler” listesinde yer alıyordu. Washington, dönemin Devlet Başkanı Hafız Esad yönetimini silahlı gruplara destek sağlamakla suçlamış ve bu kapsamda Suriye'ye yönelik ekonomik yaptırımlar uygulamaya başlamıştı.
Yaptırımların kaldırılması süreci
Trump yönetiminin Suriye'ye yönelik yaptırımları gevşetme süreci Mayıs 2025'te başladı. Trump, 13 Mayıs 2025'te Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılacağını açıklayarak ülkeye “barış ve refah için bir şans” verilmesi gerektiğini söyledi.
30 Haziran 2025'te yayımlanan başkanlık kararnamesiyle Suriye'ye yönelik kapsamlı yaptırımların hukuki temelini oluşturan olağanüstü hal ve önceki altı başkanlık kararnamesi sona erdirildi.
Washington aynı dönemde Suriye'ye yönelik ihracat kontrollerini de gevşetmeye başladı. Çoğunlukla sivil amaçlarla kullanılan ABD menşeli ürün, yazılım ve teknolojilerin yanı sıra bazı iletişim cihazları ve sivil havacılık ürünlerinin Suriye'ye ihracatında lisans zorunluluğu kaldırıldı.
Telekomünikasyon altyapısı, enerji üretimi, sanitasyon ve sivil havacılık gibi alanlara yönelik ihracat lisanslarının onaylanmasının da kolaylaştırılması kararlaştırıldı.
HTŞ terör listesinden çıkarıldı
ABD Dışişleri Bakanlığı, 8 Temmuz 2025'te el-Nusra Cephesi olarak da bilinen HTŞ'nin “Yabancı Terör Örgütü” statüsünü iptal etti.
24 Ağustos 2026'da ise HTŞ, ABD Hazine Bakanlığı'nın yaptırım uygulanan kişi ve kuruluşları içeren listesi olan “Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Terörist Örgüt” listesinden çıkarıldı.
Ahmed Şara ve İçişleri Bakanı Enes Hasan Hattab da Kasım 2025'te ABD'nin “Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Teröristler” listesinden çıkarılmıştı.
Daha önce el-Nusra Cephesi olarak bilinen HTŞ, geçmişte el-Kaide'nin Suriye koluydu. Grup, 2016 yılında el-Kaide ile bağlarını kopardığını açıklamıştı.
Sezar Yasası da kaldırıldı
Suriye'ye yönelik yaptırımların gevşetilmesinde bir diğer önemli adım, 2019 tarihli Sezar Suriye Sivil Koruma Yasası'nın yürürlükten kaldırılması oldu.
Trump, 18 Aralık 2025'te yasayı tamamen kaldıran düzenlemeyi imzaladı. Böylece Suriye hükümetine destek veren veya ülkenin enerji, altyapı ve sanayi sektörlerinde belirli ticari faaliyetlerde bulunan yabancı kişi ve şirketlere yönelik zorunlu yaptırım uygulanması riski ortadan kalktı.
ABD ayrıca kimyasal ve biyolojik silahlarla ilgili yaptırımların büyük bölümünü de kaldırdı. Suriye'ye yönelik yabancı yardım, kredi ve bazı finansal destekler üzerindeki kısıtlamalar 2025'te gevşetilirken, kalan bazı yaptırımların kaldırılması için 24 Ağustos 2026'da yeni bir muafiyet kararı alındı.
ABD'nin adımı ne anlama geliyor?
Washington, yaptırımların kaldırılmasının Suriye ekonomisinin yeniden inşasına yardımcı olmasını ve ülkenin uluslararası ekonomiye yeniden entegre olmasını hedefliyor.
ABD yönetimi, “istikrarlı, birleşik ve barışçıl bir Suriye”nin bölgesel güvenliğe katkı sağlayabileceğini savunuyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, "Bu adım Suriye'de siyasi ve ekonomik istikrarı artıracak ek yatırımların önünü açacaktır," dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da kararın "Suriye'deki özel sektör yatırımlarının önündeki son büyük engelleri de kaldırdığını, Suriye'nin ekonomik toparlanması ve uluslararası sistemle entegrasyonunun önünü açtığını" belirtti.
Ancak Washington'ın attığı adımlar Suriye'ye yönelik bütün kısıtlamaların sona erdiği anlamına gelmiyor. Esad ve bazı eski rejim yetkilileri, insan hakları ihlalleri, uyuşturucu kaçakçılığı, terör örgütleri ve İran'la bağlantılı faaliyetlere yönelik yaptırımlar devam ediyor.