Tahran’daki akaryakıt istasyonları önünde, günlük arz açığı paniğe yol açınca gece yarısından itibaren kuyruklar oluştu. Yetkililer ise kıtlık iddiasını reddederek fiyatların değişmesi gerekeceğini söyleyip zaman ve oran belirtmedi.
Perşembe günü sabahın erken saatlerinde Tahran ve diğer İran şehirlerindeki benzin istasyonlarının önünde kilometrelerce uzayan kuyruklar oluştu; bunun nedeni, günlük akaryakıt açığının panik alımlarındaki ani artışla çakışmasıydı. Aynı zamanda hükümet yetkilileri, ne zaman ve ne ölçüde olacağını belirtmeden benzin fiyatlarının yükseleceğini doğruladı.
REKLAM
REKLAM
Sosyal medyada paylaşılan videolar, Çarşamba gece yarısı civarında başkentte ve yakınlardaki Karaj kentinde araç kuyruklarının oluştuğunu, bu yoğunluğun sabahın ilk saatlerine kadar sürdüğünü gösterdi; birçok istasyon talep karşılanamadan kapandı.
Yetkililer bu ani artışı yakıt kıtlığı söylentilerine bağladı; ancak yaşanan aksamanın boyutu ile fiyat artışı açıklaması, giderek derinleşen yapısal bir soruna işaret ediyordu.
Günde 15 milyon litrelik açık, ithalatı sınırlayan ABD yaptırımlarının, İran'ın rafineri altyapısını hedef alan ABD-İsrail saldırılarının ve savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana yürürlükte olan İran limanlarına deniz ablukasının sonucu.
Tahran'da benzin tüketiminde sıçrama
Ulusal İran Petrol Ürünleri Rafineri ve Dağıtım Şirketi Genel Müdürü Muhammed Sadık Azimifar, Tahran eyaletinde tüketimin yüzde 30 arttığını, ancak tedarik zincirinin istikrarlı olduğunu söyledi.
“Bazı insanlar söylentiler nedeniyle istasyonlara gitti, ancak endişe edecek bir durum yok” dedi.
Ulusal İran Akaryakıt Dağıtım Şirketi Genel Müdürü Keramat Veis-Karami, ortalama günlük dağıtımın Mordad ayında 138 milyon litreden, Çarşamba günü 150 milyon litreye yükseldiğini doğruladı; bu rakam, talebin normal seviyelerin oldukça üzerine çıktığını gösteriyor.
Kıtlık söylentilerini “asılsız ve temelsiz” olarak nitelendirdi ve sürücülerden, depoları gerçekten boşalmaya yaklaşmadıkça kuyruklara girmemelerini istedi.
İran'ın Yürütme İşlerinden Sorumlu Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Cafer Ghaempanah, Çarşamba akşamı akaryakıt fiyatlarının değişmek zorunda kalacağını söyledi.
“Bugün benzin ve dizel fiyatlarında değişiklik yapmamız gerekiyor” diyerek Gilan eyalet televizyonuna konuştu.
Ghaempanah, “Bu fiyat değişikliğinin yöntemi, kapsamı ve zamanlaması henüz kararlaştırılmadı; ilgili tüm taraflarla oturup konuşmamız ve ardından sonucu kamuoyuna açıklmamız gerekiyor” diye konuştu.
Mevcut sübvansiyon sisteminin adil olmadığını, araç sahibi olanların, aracı olmayanlara kıyasla daha fazla sübvanse edilmiş yakıttan yararlandığını kabul etti.
Devrim Muhafızları ile Tahran karşı karşıya mı?
İran'da akaryakıt fiyatlarındaki her artış önemli siyasi riskler taşıyor. Tahran yönetiminin Kasım 2019'da benzin fiyatlarını artırmaya yönelik son girişimi, insan hakları örgütlerine göre yaklaşık 1.500 kişinin öldüğü, 1979 Devrimi'nden bu yana görülen en kanlı protesto bastırmasını tetiklemişti.
Daha yakın zamanda, Aralık 2025'te, İran kalıcı hiperenflasyonun tetiklediği ülke çapındaki protestolarla sarsıldı; güvenlik güçleri bu gösterileri ölümcül güç kullanarak bastırdı ve haberlerde on binlerce kişinin yaralandığı ya da öldüğü bildirildi. Pezeşkian hükümeti artış için henüz tarih belirlemedi.
İran medyasındaki haberler ayrıca Devrim Muhafızları ile hükümet arasında stratejik yakıt rezervlerine erişim konusunda bir anlaşmazlık yaşandığını öne sürüyor; Muhafızların, Tahran yönetiminin bu stokları sınırsız şekilde kullanmasına karşı çıktığı bildiriliyor. Ancak taraflardan hiçbiri anlaşmazlığı kamuoyuna açıkça doğrulamadı.
Akaryakıt kaçakçılığı, arz üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. İran medyası, geçen hafta ülkenin güneyindeki yetkililerin, İran'dan yakıt kaçırmak için kullanılan, plaj kumunun ve deniz suyunun altına gömülü 6 kilometrelik bir boru hattını ortadan kaldırdığını bildirdi.
Bandar Abbas deniz güvenliği birimi ayrıca, serbest piyasa döviz kuru üzerinden yaklaşık 10.000 avro değerinde, 12.000 litreden fazla kaçak dizel ele geçirildiğini duyurdu.