ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), felaketin devasa bir buzlu moloz akıntısını tetikleyen bir buzul çökmesinden kaynaklandığını açıkladı.
Nepal-Tibet sınırını vuran ani su baskınları ve heyelanların ardından can kaybı 392'ye yükselirken ve tüm köyler haritadan silinirken, arama kurtarma ekipleri perşembe günü kayıp bin 400'den fazla kişiyi bulmak için çamur deryasında zamanla yarıştı.
REKLAM
REKLAM
Buz gibi su ve çamurdan oluşan devasa duvarın kasabaları balçık seline boğarak evleri yutması, köprüleri ve barajları yıkması ve araçları oyuncak gibi sürüklemesinden bir gün sonra uzmanlar, yeni sel riskine karşı uyardı.
Kayıp kişilerin çoğunu, İmalayalar'daki ülkeyi ziyaret eden doğa yürüyüşçüleri dahil yabancı turistler ile Tibet'in kutsal karlı Dağı Kailash'a giden çok sayıda Hindu hacı oluşturuyor.
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), felaketin devasa bir buzlu moloz akıntısını tetikleyen bir buzul çökmesinden kaynaklandığını belirtti.
İklim değişikliği dünya çapında buzulların erimesine yol açarak buzul gölü taşmaları ve buzul çökmeleri riskini artırıyor.
Acil durum ekipleri kazazedeleri etkilenen bölgelerden kurtarmak için hızla hareket ederken, Nepal askerleri havasız bırakan toprağın altına gömülü cesetleri aramak için eğitimli köpekler kullandı.
Sınır kasabası Timure'deki bir tepeden kurtarılan 35 yaşındaki Nepalli gümrük memuru Omkar Joshi, AFP haber ajansına yaptığı açıklamada, "Burası dev bir mezarlık," dedi.
"Geriye kalan tek şey, insan kanıyla kırmızıya boyanmış kum ve çakıl taşları."
Nepal polisi 389 cesede ulaştıklarını açıkladı.
Ülkede 517'si yabancı turist olmak üzere 910 kişiyle daha iletişim kurulamıyor. Pekin yönetimi, bu sayıya dahil olmayan 100 Çin vatandaşının da Nepal'de kayıp olduğunu bildirdi.
Kayıp yabancılar arasında en büyük grubu Hindistan vatandaşları oluştururken, ABD 90 vatandaşından haber alınamadığını açıkladı.
Nepal Turizm Kurulu; Avustralya, İngiltere, Malezya, Hollanda, Portekiz, Güney Afrika ve Güney Kore vatandaşlarının da iletişim kurulamayan yabancılar arasında yer aldığını duyurdu.
Çin devlet medyası, Tibet'teki Gyirong Limanı'nda meydana gelen "çamur kayması felaketinde" üç kişinin hayatını kaybettiğini, 260'ı yabancı olmak üzere 558 kişinin ise kayıp olduğunu bildirdi.
Devlet medyası, Çin Başbakanı Li Qiang'ın kurtarma çalışmalarını denetlemek üzere Perşembe günü bölgeyi ziyaret ettiğini aktardı.
'Karasal tsunami'
Felaketten saatler sonra halkı "birlik olmaya" çağıran Başbakan Balendra Shah, perşembe günü en çok etkilenen alanların bazılarını inceledi.
Başbakanlık ofisinden yapılan açıklamada, Shah'ın yerel yetkililere "yerinden edilmiş ailelere derhal yardım sağlanması" ve kapalı yolların açılması talimatını verdiği belirtildi.
Avustralya'daki La Trobe Üniversitesi'nden iklim tarihçisi Ruth Gamble, ani çamur ve moloz akıntısının "karasal bir tsunami gibi" olduğunu ve Nepal'in içine doğru güneye 170 kilometre kadar ilerlediğini söyledi.
Hindistan'da sürgünde yaşayan Budist ruhani lider Dalay Lama, "hayatını kaybeden herkes için dua edeceğini" ifade etti.
Resmi Xinhua haber ajansı, Tibet'teki Çinli hükümet yetkililerinin kurtarma çalışmalarına destek olmak amacıyla yaklaşık 800 acil durum çalışanının yanı sıra arama köpekleri ve sürat teknelerini sevk ettiğini bildirdi.
Felaketin boyutuna ilişkin raporların hemen ardından yardım ve destek vaatleri gelmeye başladı.
Buzul çökmesi
USGS, buzul çökmesinin sismik aktiviteye yol açtığını ve Nepal ile Tibet'te nehir yatağı boyunca "felaket boyutunda" etki yarattığını açıkladı.
Açıklamada, "Bu olay başlangıçta 4,4 büyüklüğünde bir deprem olarak bildirildi," denildi, ancak sismik kayıtlar analiz edildikten sonra olayın bir "buzul çökmesi ve moloz akıntısı" olduğu tespit edildi.
Vadiyi tıkayan devasa moloz yığınlarının suyu hapsetmesi nedeniyle potansiyel yeni sel korkusu devam ediyor.
Katmandu merkezli Entegre Dağ Gelişimi Uluslararası Merkezi'nin (ICIMOD) iklim ve çevre riskleri başkanı Qianggong Zhang, "Nepal-Çin sınır nehrinde yukarı akıntıda hâlâ bir tıkanıklık bulunduğundan yetkililer ikinci bir selin meydana gelebileceği konusunda uyarıda bulunuyor," dedi.
Katmandu Sel Tahmin Birimi perşembe günü "özel bir bildiri" yayınlayarak, heyelanın geride bıraktığı molozların arkasında büyüyen bir göle karşı uyardı ve son derece dikkatli olunması çağrısında bulundu.
Hintli ruhani lider Sadhguru da perşembe günü yaptığı açıklamada, dünyanın dört bir yanından gelen onlarca Hindu inananın sınırda kaybolan yüzlerce kişi arasında yer aldığını belirtti.
Hacılar, sınırın Çin tarafındaki Kailash Dağı'na yaptıkları kutsal yolculuktan dönerken bir göçmenlik bürosunda sele yakalandı.
Tibet'ten konuşurken gözyaşlarına hakim olamayan ve arka planda diğer hacıların feryatları duyulan Sadhguru, takipçilerine gönderdiği video mesajında, "Tüm grup binadaydı," dedi.
"Bu korkunç ve olağanüstü bir olay."