Yaptırım altındaki yük ve tanker gemilerinin de aralarında bulunduğu ve bir destroyerin eşlik ettiği dört Rus gemisi, 27 Ağustos'ta Cebelitarık üzerinden Akdeniz'e girdi.
Rus donanması, haziran sonunda Akdeniz'den ayrılmasının ardından yaklaşık iki ay sonra bölgeye geri döndü. Askeri kaynaklara göre bu, Rusya'nın 2013'ten bu yana Akdeniz'deki deniz varlığında yaşanan ilk kesinti oldu.
Üst düzey bir Avrupalı askeri kaynak, Rusya'nın “Suriye Ekspresi” olarak bilinen deniz lojistik ağına ait gemilerin pazartesi günü Suriye'nin Tartus Limanı'na ulaştığını söyledi.
Konvoyda yaptırım uygulanan Sparta adlı kargo gemisi, General Skobelev adlı tanker ve Akademik Pashin adlı ikmal gemisinin yanı sıra Admiral Levchenko destroyeri yer aldı.
“Suriye Ekspresi”, Rusya'nın askeri malzeme, silah ve ekipmanı Rus limanları ile Tartus arasında taşıyan lojistik ağına verilen isim. Ağ, Rusya'nın 2015'te Suriye'ye müdahalesinden bu yana kullanılıyor.
Rus gemilerine Avrupa'dan sıkı takip
Rus gemileri, Cebelitarık Boğazı'ndan geçtikten sonra Avrupa ülkeleri tarafından yakından takip edildi. İtalyan Carabinieri'ye ait bir fırkateyn, konvoyu Orta Akdeniz'de izledi. İngiltere de Manş Denizi'nden geçen Rus gemilerini takip etmek üzere üç savaş gemisi görevlendirdi.
MarineTraffic verilerine göre Rus gemileri, Cebelitarık Boğazı'ndan geçmeden önce otomatik tanımlama sistemi (AIS) transponderlarını kapattı. AIS, gemilerin kimlik, konum, hız ve rota bilgilerini otomatik olarak yayınlıyor.
Avrupalı askeri kaynak, Rusya'nın Suriye Ekspresi gemilerinin AIS sistemlerini son aylarda geçmişe göre daha sık kapattığını ve uygulamanın neredeyse “sistematik” hale geldiğini söyledi.
Rusya Tartus'taki varlığını sürdürüyor
Tartus, Rusya'nın eski Sovyetler Birliği toprakları dışındaki tek deniz üssü ve Akdeniz'deki ana ikmal ve bakım noktası.
Esad rejiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Rus savaş gemileri Tartus'tan ayrılmıştı. Ancak Suriye ve Rusya, ağustos ayında Moskova'nın Tartus Deniz Üssü ve Hmeymim Hava Üssü'ndeki varlığını sürdürmesine yönelik bir anlaşmaya vardı.
Suriye yönetimi, iki üssün yeni düzenlemeler kapsamında “ortak eğitim ve kapasite geliştirme merkezleri” olarak kullanılacağını açıkladı.
Avrupalı askeri kaynak ise Rusya'nın Akdeniz'deki varlığını sürdürmesini zorlaştıran faktörler arasında donanmasının yaşlanan filosunu, gölge filoya yönelik Avrupa yaptırımlarını ve Ukrayna'nın Karadeniz Filosu'na yönelik saldırılarını gösterdi.