BM’nin Gazze’deki kayıp ölüler için erişim talebi, savaşın nasıl değerlendirileceğini belirleyebilecek soruları gündeme getiriyor.
Birleşmiş Milletler, savaşın başlamasının üzerinden yaklaşık üç yıl geçmesinin ardından Gazze’deki enkazlardan insan kalıntılarının çıkarılmaya devam ettiği bir dönemde, İsrail’e uluslararası soruşturmacıların Gazze’nin tüm bölgelerine erişimine izin vermesi çağrısında bulundu.
REKLAM
REKLAM
BM İnsan Hakları Ofisi, yıkılan bölgelerde delil toplanmasının büyük önem taşıdığını belirterek, “uluslararası soruşturmacıların delil toplama çalışmalarına yardımcı olmak üzere Gazze’nin tüm bölgelerine girişine izin verilmesi” çağrısı yaptı.
Çıkarılan ölülerin çoğunun kadın ve çocuklardan oluştuğu bildiriliyor. BM, bunun savaş sırasında savaş suçları işlenmiş olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk yaptığı açıklamada, “İsrail saldırılarıyla yerle bir edilen bölgelerde, neredeyse bütün ailelere ait olduğu anlaşılan insan kalıntıları gün yüzüne çıkarılıyor,” dedi.
Türk, “Şimdiye kadar çıkarılan kalıntıların buzdağının yalnızca görünen kısmı olmasından endişe ediyorum,” ifadelerini kullandı. Gazze’nin büyük bölümünün İsrail bombardımanı ya da ağır iş makineleri ve patlayıcılarla gerçekleştirilen yıkım ve temizleme çalışmaları sonucunda yerle bir edildiğine dikkat çekti.
Türk, “Bugün Gazze’de İsrail ordusunun konuşlandığı birçok bölgede, enkaz altında kalan ölüleri gözetmeksizin buldozerlerle yıkım çalışmaları sürdürülüyor,” dedi.
Filistin Sivil Savunma Teşkilatı'na göre, yalnızca geçen kasım ayından bu yana Gazze genelinde yıkılan binaların enkazından 630’dan fazla ceset ve insan kalıntısı çıkarıldı.
BM İnsan Hakları Ofisi, 8 binden fazla kişinin hâlâ enkaz altında kayıp olduğuna ilişkin bir tahmine de yer verdi. Bu rakam, Gazze’deki yıkımın boyutunun henüz tam olarak ortaya konulamadığını gözler önüne seriyor.
Türk, “Bu kurbanların belgelenmesi ve kimliklerinin belirlenmesi, adli tıp verileri ile biyolojik örneklerin korunması, defin yerlerinin kayıt altına alınması ve ailelerinin bilgilendirilmesi için mümkün olan her türlü çaba gösterilmeli,” dedi.
“Gazze kentinde enkaz altında çok sayıda insan kalıntısının bulunması, savaş suçları ve diğer ağır suçlara ilişkin endişeleri yeniden gündeme getiriyor,” uyarısında bulundu.
Savaş, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e düzenlediği ve İsrail’in resmi verilerine göre en az 1.195 kişinin hayatını kaybettiği saldırının ardından başladı. İsrail’in bunun ardından başlattığı bombardıman ve kara harekâtı Gazze’nin büyük bölümünü harabeye çevirdi.
Hamas yönetimindeki Gazze Sağlık Bakanlığı, İsrail’in operasyonlarında toplam 73 binden fazla Filistinlinin öldüğünü, bunların bin 350’den fazlasının geçen ekim ayında ateşkesin imzalanmasından bu yana hayatını kaybettiğini belirtiyor.
Çatışmanın diplomatik sonuçlarıyla baş etmeye çalışan Avrupa hükümetleri açısından BM’nin çağrısı, sivil kayıpların boyutunun hâlâ ortaya çıkarıldığı bir dönemde İsrail üzerindeki uluslararası denetim baskısını artırıyor.