Yunanistan'daki sarsıntının, Marmara'dan da geçen Kuzey Anadolu Fayı’nın (KAF) uzandığı bölgede meydana gelmesi, beklenen büyük Marmara depremi açısından yeni soru işaretleri yarattı.
18 Eylül sabahı Yunanistan’ın Eğriboz Adası’nda 4,4 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
AFAD’ın verilerine göre, deprem saat 09.42’de kaydedildi ve sarsıntının derinliği 5,46 kilometre olarak ölçüldü. Kandilli Rasathanesi ise derinliği 10,5 kilometre olarak duyurdu.
Deprem Kuzey Eğriboz (Evia) ile Skiathos arasındaki bölgede meydana geldi. Bu bölge Yunanistan anakarasına daha yakın olsa da Çanakkale açıklarına da denk geliyor.
Sarsıntının, Marmara'dan da geçen Kuzey Anadolu Fayı’nın (KAF) uzandığı bölgede meydana gelmesi, beklenen büyük Marmara depremi açısından yeni soru işaretleri yarattı.
Uzmanlar ne dedi?
Türkiye'nin önde gelen jeoloji profesörlerinden Naci Görür, depremin Kuzey Anadolu Fayı'nın kuzey kolunun zonu içerisinde meydana geldiğini vurguladı. Görür, sosyal medya platformu X'teki açıklamasında, "Kuzey kol hem Marmara ‘da hem Yunanistan’da geriliyor. Geçmiş olsun," ifadelerini kullandı.
Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nden emekli profesör Osman Bektaş ise Ege'deki depremlerin, beklenen İstanbul depreminin habercisi olamayacağını yazdı.
Bektaş, "Kuzey Anadolu Fayı, Ganos’tan sonra tek bir fay çizgisi halinde İstanbul’a doğru ilerleyen bir sistem değildir. Marmara ve Kuzey Ege’de çok kollu, parçalı ve farklı segmentlerde deformasyon üreten geniş bir fay sistemidir," ifadelerini kullandı.
Yunanistan Ulusal Gözlemevi Jeodinamik Enstitüsü araştırma direktörü Athanasios Ganas ise depremin Kuzey Eğriboz'da küçük bir fay üzerindeki sığ, doğrultu atımlı bir deprem olduğunu dile getirdi.
Ona göre bu, bölgede görülen 4 ila 5 büyüklüğündeki tipik depremlerden biri ve mevcut veriler endişe yaratacak bir durum göstermiyor.
Doğrultu atımlı fay, fayın iki tarafındaki yer kabuğu bloklarının ağırlıklı olarak yatay yönde, birbirinin yanından kayması anlamına geliyor. Yani biri diğerinin üzerine çıkmıyor; bunun yerine bloklar sağa veya sola doğru hareket eder. Kuzey Anadolu Fayı bunun en bilinen örneklerinden biri.
Bilimsel araştırmalar ne gösteriyor?
Kuzey Anadolu Fayı, Marmara Denizi'nde bitmiyor. Batıya doğru Kuzey Ege'ye giriyor ve burada tek bir çizgi halinde devam etmek yerine birden fazla kola ve deformasyon zonuna dağılıyor.
2023'te Geophysical Journal International'da yayımlanan ayrıntılı çalışma, KAF'ın Kuzey Ege'de iki ana kola ayrıldığını göstermişti. Kuzey kol; Marmara, Saros ve Kuzey Ege Çukuru'na ilerlerken, güneydeki sistem ise Edremit üzerinden Skyros doğrultusunu izliyordu.
Eğriboz havzası da bu karmaşık deformasyon bölgesinin içinde yer alıyor.
Cuma günkü depremin meydana geldiği Kuzey Eğriboz bölgesini inceleyen araştırmalar da var. Örneğin bu yıl yayımlanan başka çalışma, Marmara'daki ana KAF kolunun Ganos üzerinden Kuzey Ege'ye uzandığını ve burada geniş bir transtansiyonel -yani hem doğrultu atımının hem açılmanın bulunduğu- sistem oluşturduğunu ortaya koymuştu.
Öte yandan, Eğriboz depreminin yüzlerce kilometre doğudaki Kuzey Marmara segmentinin kırılma tarihini öne çektiğini veya doğrudan etkilediğini gösteren herhangi bir kanıt bulunmuyor.