“Deixa-me Rir” ve “A Gente Vai Continuar”ın yorumcusu, Portekiz müziğine adanmış 50 yılı aşkın kariyerin ardından kalp-solunum durması sonucu 76 yaşında hayatını kaybetti.
Çağdaş Portekiz müziğinin en etkili şarkıcı ve bestecilerinden Jorge Palma, 76 yaşında, bu pazartesi günü hayatını kaybetti; ailesi haberi sosyal medyada yayımladığı bir mesajla duyurdu.
Müzisyenin ailesi, “Jorge Palma'nın bu pazartesi akşamı 76 yaşında, kardiyorespiratuvar durma sonucu hayatını kaybettiğini, aile ve ajansı olarak derin bir keder ve büyük bir sarsıntıyla bildiriyoruz” açıklamasını yaptı.
“Tarifsiz bir acı” olarak tanımladıkları bu anda, müzisyenin eşi Rita Tomé, çocukları Vicente ve Francisco Palma ile menajerleri André Sebastião ve Tiago Branco, Jorge Palma'nın onu en iyi anlatan şeyle, şarkıları ve sözleriyle hatırlanmasını istedi. Aile, yıllar boyunca kendilerine gösterilen dostluk ve destek için de teşekkür etti.
Aile, 54 yıllık kariyeri boyunca Jorge Palma'nın Portekiz müziği tarihinin parçası olan kayda değer bir eser bıraktığını, ayrıca dünyaya yayılmış çok sayıda dost edindiğini ve onları cömertliği ile dahiyane yeteneği sayesinde kazandığını hatırlattı.
1950'de Lizbon'da doğan Jorge Palma, küçük yaşta müzikle tanıştı ve sonunda çağdaş Portekiz müziğinin en belirleyici şarkıcı ve bestecilerinden biri oldu. Altı yaşında ders almaya başladı, dört yıl sonra Lizbon Müzik Konservatuvarı'na girdi.
Ancak 14 yaşında klasik müziği bırakıp pop rocka yönelmeye karar verdi ve birçok kuşağı etkileyecek bir yolculuğa başladı.
Solo olarak sahneye çıkmadan önce, 1971'de Vilar de Mouros Festivali'nin ilk edisyonuna katılan Sindicato ve Black Boys gruplarında yer aldı. Bununla paralel olarak beste, orkestrasyon ve kayıt gibi alanlarda çalışmaya başladı.
1972'de, henüz 22 yaşındayken ilk solo teklisini, “The Nine Billion Names of God”u yayımladı. Kısa süre sonra askerliğe çağrıldı, ancak Portekiz'den ayrılmayı ve Danimarka'ya yerleşmeyi tercih etti.
Yalnızca 1974'te, 25 Nisan Devrimi'nin ardından Portekiz'e döndü, orkestra düzenlemeleri üzerine çalışmaya başladı ve ertesi yıl ilk albümü “Como uma viagem na palma da mão”ı çıkardı.
Kariyeri boyunca toplam 13 özgün albüm daha yayımladı. Jorge Palma için her albüm, hayatının belli bir döneminin portresi niteliğindeydi. 2022'de Lusa ajansına verdiği bir röportajda, ilişki kurduğu insanlar, yaşadığı yerler, günlük hayatı, dinledikleri ve okuduklarının her albümde farklı izler bıraktığını anlatıyordu.
1980'li yıllarda konservatuvarda piyano çalışmalarına geri döndü ve 1990'da eğitimini tamamladı. Ertesi yıl, yalnızca piyano eşliğinde son iki on yıldaki albümlerinden şarkıları yeniden yorumladığı ve kariyerinin ilk derleme albümü olan “Só” ortaya çıktı.
1990'lı yıllar ona yeni ufuklar açtı. Jorge Palma, Xutos & Pontapés'ten Zé Pedro ve Kalu, Rádio Macau'dan Flak ve Alex Cortez ile birlikte Palma's Gang'i kurdu. Tiyatroya ve farklı sanatçılara eserler bestelemenin yanı sıra Rio Grande projesine katıldı. Çok sayıda deneyimle geçen bir on yılın ardından, 2001'de “É proibido fumar” ile özgün albümlere geri döndü.
Ardından 2004'te “Norte”, 2007'de “Voo nocturno” ve 2011'de “Com todo o respeito” geldi. Son albümü, vedası niteliğindeki “Vida” ise 2023'te yayımlandı.
Yıllar içinde çalışmaları birçok ödülle onurlandırıldı. 2002'de “Jorge Palma” albümüyle José Afonso Ödülü'nü aldı. On yıl sonra, Portekiz Yazarlar Derneği tarafından verilen Pedro Osório Ödülü'nün ilk edisyonunu “Com todo o respeito” ile kazandı.
2020'de, 70. doğum gününü kutlayan bir konserin sonunda Lizbon Belediyesi tarafından kültürel liyakat madalyasıyla ödüllendirildi. Aynı yıl, dönemin Cumhurbaşkanı Marcelo Rebelo de Sousa tarafından Infante D. Henrique Nişanı'nın komendador derecesiyle taltif edildi.
Bu yılın nisan ayında ise çok uluslu, ulusal ve bağımsız plak şirketlerinin haklarını temsil edip yöneten Audiogest yönetiminin kararıyla, 8.º PLAY – Prémios da Música Portuguesa'da Yaşam Boyu Başarı Ödülü'ne layık görüldü.
Jorge Palma'nın ölümüne gelen tepkiler
Cumhurbaşkanı, salı günü Jorge Palma'nın ölüm haberine tepki göstererek bir “ikon” ve “şair”in kaybını derin bir üzüntüyle karşıladığını dile getirdi.
“Portekiz, müziğimizin ve duyarlılığımızın en büyük şairlerinden ve simgelerinden birine veda ediyor. Şarkıları, melankolimizin yoğun ve derin bir hatırası olarak kalacak; onlarca yıl boyunca Portekiz yaşamını şekillendirdiler ve uzun zaman daha pek çok kuşağın hafızasını aydınlatmayı sürdürecekler”, ifadeleri, Cumhurbaşkanlığı internet sitesinde yayımlanan notta yer aldı.
António José Seguro, “'Bairro do amor', 'Na terra dos sonhos', 'Deixa-me rir', 'Frágil', 'Encosta-te a Mim', 'A Gente Vai Continuar', 'Dá-me Lume' ya da 'Estrela do Mar' gibi unutulmaz parçaların akorları, ritimleri ve melodileri onun öngörülemeyen lirizmini, asla kolay ya da geçici etki peşinde olmayan şiirselliğini hatırlatacaktır” diye vurguladı.
“Çok çeşitli ve karmaşık, zaman zaman beklenmedik ya da imkânsız görünen müzikal ve edebi geleneklerin mirasçısı olan Jorge Palma, Portekiz müziğine benzersiz bir karakter ve bitmeyen bir güzellik arayışı kazandırdı; dostluk, sevgi, cömertlik – ve kahkaha – üzerine kurulu bir ütopya yarattı. Bir bakıma hepimiz onun aşk mahallesinde yaşadık, hepimiz dizeleriyle güldük, hepimiz kendimizi kırılgan hissettik, şarkılarını ilk kez söylerken ya da hayatımıza anlam kattıklarında olduğumuz kişi olmaya devam edeceğimize söz verdik”, diye yazıyor devlet başkanı; böylece Jorge Palma'nın kariyerinin en önemli şarkılarına atıfta bulunuyor.
Başbakan Luís Montenegro da salı günü yaptığı açıklamada “Jorge Palma aramızdan ayrılıyor ama müziği bizimle kalıyor” diyerek şarkıcının ailesine ve dostlarına “en derin taziyelerini” iletti.
Portekiz hükümetinin başkanı, Jorge Palma'nın “sözlerde, melodilerde ve pek çok kuşağın hafızasında yaşamaya devam edeceğini” belirterek, müzisyenin “benzersiz sesi ve zamansız şarkılarıyla” Portekiz kültürünün dönüşümüne katkıda bulunduğunu vurguladı.
PS Genel Sekreteri José Luís Carneiro da sosyal medyada yayımladığı bir mesajda, Portekiz'in “en büyük müzisyen ve bestecilerinden biri”ni ve onun “olağanüstü eserini” andı.
Resmi X hesabında “Jorge Palma, kuşakları aşan ve Portekizlilerin kolektif hafızasında sonsuza dek kalacak sözler, melodiler ve şarkılardan oluşan olağanüstü bir eser bırakıyor” diye yazan José Luís Carneiro, “Portekiz bugün en büyük müzisyen ve bestecilerinden birini kaybetti” ifadelerini kullandı.
Antena 1'e yaptığı açıklamada Kültür Bakanı, Jorge Palma'nın “gerçekten çok sayıda kuşağa damga vurduğunu ve pek çok şarkısının ulusal kimliğimizin, kolektif hafızamızın bir parçası olduğunu” söyledi.
“Gerçekten olağanüstü bir müzisyen ve yazardı”, diye ekledi Margarida Balseiro Lopes.