Finance Watch, çevrimiçi tasarım taktiklerinin, çocukların da dahil olduğu tüketiciler ile küçük yatırımcıları çıkarlarına aykırı kararlara itebildiği ve olası risklere dair bilgileri geri plana ittiği uyarısında bulundu.
Yeterli finans bilgisine sahip olmadan tavsiye veren influencer’lar, moda yatırım listeleri, önceden seçilmiş yatırım tutarları, aciliyet hissi yaratmak için tasarlanmış geri sayımlar ve ekranda belirgin biçimde beliren ‘satın al’ düğmeleri; kâr amacı gütmeyen Finance Watch adlı kuruluşun, tüketiciler ve bireysel yatırımcılar için zararlı olabileceğini söylediği, bağımlılık yaratan ve yanıltıcı çevrim içi tasarım kalıplarına ilişkin raporunda tespit ettiği yaygın taktiklerden bazıları.
REKLAM
REKLAM
Bireysel yatırıma sosyal medya platformları üzerinden erişim kolaylaştıkça, sivil toplum kuruluşları ve politika yapıcılar özellikle reşit olmayanlar gibi kırılgan grupları çevrimiçi ortamda korumanın yollarını bulmaya giderek daha fazla odaklanıyor.
Kuruluş, Almanya, İspanya, Çekya ve Macaristan’da faaliyet gösteren 24 banka, yeni nesil banka ve işlem platformunun internet siteleri ile uygulamalarını; ayrıca sosyal medyada “finfluencer” olarak bilinen 59 finans influencer’ını inceledi.
Salı günü yayımlanan rapor, Finance Watch’ın, reşit olmayanlar için de geçerli olabilecek şekilde yatırım tercihlerini yönlendirebileceğini veya ürün risklerine ilişkin bilgileri perdeleyebileceğini söylediği, tekrar eden tasarım kalıplarını tespit etti.
Raporda, “Potansiyel getiriler sıklıkla öne çıkarılırken, risklere ilişkin bilgiler daha az görünür ya da açılır-kapanır bölümlere yerleştirildi” denilerek, AB politika yapıcılarına bu tür uygulamaları sınırlayacak veya yasaklayacak yeni mevzuat getirme çağrısı yapıldı.
Finance Watch kıdemli uzmanı Peter Norwood, basın açıklamasında “Yaklaşan Dijital Adalet Yasası (Digital Fairness Act), tüketicilerin seçimlerinin platformların ve influencer’ların kâr çıkarlarını değil, kendi ihtiyaçlarını ve risk iştahlarını yansıtmasını sağlayacak bir temizlik için fırsat sunuyor” ifadelerini kullandı.
Avrupa Komisyonu’nun, tüketicileri potansiyel olarak adil olmayan ya da manipülatif çevrim içi uygulamalardan korumayı amaçlayan Dijital Adalet Yasası’nı yıl sonundan önce sunması bekleniyor.
Kuruluş ayrıca “finfluencer” faaliyetlerinin daha sıkı düzenlenmesini ve bireysel yatırım ürünlerinin tanıtımının onlar tarafından yapılmasının yasaklanmasını öneriyor.
Finance Watch raporda, “Sosyal medyada finans influencer’ları, herhangi bir yetkinlik belgesi ya da kanıtlanabilir yeterlilik olmadan çok geniş kitlelere sesleniyor” diye yazdı.
Kuruluş, “Finansal eğitim, reklama ya da niteliksiz tavsiyeye kılıf olacak kadar önemsiz değildir” ifadelerini de ekledi.
Avrupa Birliği, sınırlı finansal bilginin Avrupa’nın küresel ölçekte daha rekabetçi hale gelmesinin önündeki engellerden biri olarak görülmesi nedeniyle, blok genelinde finansal okuryazarlığı artırmaya da odaklanıyor.
Avrupa Komisyonu, paydaşlarla düzenlenen etkinlikler ve karşılıklı ziyaretler gibi girişimlerin yanı sıra, ulusal makamların sahada programlar düzenlemesine yardımcı olarak insanların finansal beceriler geliştirmesini desteklemeye yönelik çeşitli inisiyatifler yürütüyor.
2023 tarihli bir Eurobarometre anketine göre, AB vatandaşlarının yalnızca yüzde 18’i yüksek düzeyde finansal okuryazarlığa sahip olduğunu belirtti; bu da bazı tüketicilerin, çevrim içi olanlar dahil finansal ürün ve hizmetlerde yolunu bulma ve riskleri tespit etme konusunda daha donanımsız kalmasına yol açabiliyor.