Karadağ'ın 2028'de AB'ye katılma hedefi, Hırvatistan ile savaş suçları, deniz sınırları ve mülkiyet taleplerine ilişkin anlaşmazlıklarını kısa sürede çözememesi halinde tehlikeye girebilir.
Karadağ'ın 2028'de Avrupa Birliği'nin (AB) 28'inci üyesi olma hedefi, Hırvatistan ile süregelen ikili anlaşmazlıklarını kısa sürede çözememesi halinde tehlikeye girebilir.
REKLAM
REKLAM
Hırvatistan'ın bu anlaşmazlıklar nedeniyle bazı müzakere fasıllarının kapatılmasına karşı çıktığını yinelemesi üzerine Brüksel, üyelik sürecinde en ileride bulunan aday ülke Karadağ ile planlanan hükümetlerarası konferansı salı günü ertelemek zorunda kaldı.
Podgoritsa, şimdiye kadar 18 müzakere faslını kapattı. Kalan 15 fasıl için gerekli çalışmaları da ay sonuna kadar tamamlamayı hedefliyor. Bundan sonra fasılların kapatılması için üye ülkelerin onayı gerekecek.
Ancak Hırvatistan ile uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar, sürecin tamamını sekteye uğratabilir. Görüşmeler hakkında doğrudan bilgi sahibi diplomatlara göre, Karadağ'ın müzakereleri yıl sonuna kadar tamamlama hedefi hâlâ ulaşılabilir durumda olsa da zaman hızla daralıyor.
Zagreb'in talepleri arasında savaş sırasında kamplarda tutulup sağ kurtulanlara tazminat ödenmesi, Hırvatistan Bağımsızlık Savaşı'ndan bu yana kayıp olan 14 kişinin bulunması için Karadağ'ın işbirliği yapması, savaş suçlarına ilişkin yargılamalar ve Hırvat ailelerin Karadağ'daki mülkiyet taleplerinin sonuçlandırılması bulunuyor.
Hırvatistan Dış ve Avrupa İşleri Bakanlığı, temmuz ayında yaptığı açıklamada, "İlişkileri ilerletmek ve çözüme kavuşmamış meseleleri gidermek amacıyla Hırvatistan, 2024'ün sonunda Karadağ'a diyalog çağrısını yineledi.
Bu meselelerin, katılım sürecinin kritik son aşamasına yük oluşturmamaları için sonuçlandırılması gerekiyor," ifadelerini kullandı.
Hırvatistan ayrıca, Morinj gözaltı kampıyla bağlantılı olduğunu öne sürdüğü eski Yugoslav sutopu oyuncusu Zoran Gopcevic'in adını taşıyan bir yüzme havuzunun isminin değiştirilmesini istiyor. Deniz sınırına ilişkin anlaşmazlığın çözülmesi ve Jadran adlı eğitim gemisinin iadesi de Zagreb'in talepleri arasında.
Son haftalarda Avrupa Komisyonu'nun desteğiyle bakanlar düzeyinde ikili görüşmeler yürütülüyor. Ancak henüz çözüm bulunamaması nedeniyle Hırvatistan, salı günkü teknik toplantıda taşımacılık politikasına ilişkin 14'üncü faslın kapatılmasını engellemeyi sürdürdü.
Zagreb ayrıca dış ve güvenlik politikası, yargı ve temel haklar ile adalet, özgürlük ve güvenlik fasıllarının kapatılmasını da engelliyor.
Ekim ayı başında Zagreb'de ikili bir görüşme yapılması planlanıyor. Yeterli ilerleme sağlanırsa, 12 veya 13 Ekim'de düzenlenmesi beklenen hükümetlerarası konferansta başka müzakere fasılları da kapatılabilecek.
İki dışişleri bakanlığının önümüzdeki iki ay içinde anlaşarak tıkanıklığı gidermesi umut ediliyor. Ancak anlaşmazlıkların her biri aynı ölçüde karmaşık değil.
Görüşmelerin hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmaması koşuluyla Euronews'e konuşan bir yetkili, "Bu sadece bir zaman meselesi. İki tarafın da görüşmeleri sürdürmesi gerekiyor. Ancak bu müzakerelere bir zaman sınırı konulamaz," dedi.
Ne var ki Karadağ'ın iddialı iki yıllık takvimini hayata geçirmek için en çok ihtiyaç duyduğu şey de zaman. Ülke, bir yandan da Haziran 2027'deki seçimler öncesinde üyelik sürecindeki ivmeyi korumaya çalışıyor.
Avrupa Komisyonu, ikili anlaşmazlıkların üyeliğe en yakın aday ülkenin ilerlemesini ciddi ölçüde yavaşlatmasından endişe ediyor. Bu nedenle tarafların anlaşmasına yardımcı olmak için arabuluculuk yapıyor.
Bununla birlikte, AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, temmuz ayındaki hükümetlerarası konferansın ardından yaptığı açıklamada, Karadağ'ın bu yıl bütün fasılları kapatamasa bile 2028'de üye olabileceğini belirterek güvence vermeye çalışmıştı.
Ancak bu senaryoda Podgoritsa'nın, üye ülkelerdeki onay sürecinin hızla tamamlanmasını beklemesi gerekecek.
Fransa ve İspanya gibi kilit üye ülkelerde yaklaşan seçimler ise bu beklentiyi zorlaştırıyor. Bu ülkelerde yükselişte olan sağcı siyasi güçler, AB'nin genişlemesine kuşkuyla yaklaşıyor.
Kos, "Belirleyici olan, tüm üye ülkelerde onay sürecinin ne kadar hızlı ilerleyeceği olacak," dedi.